Asim Munir: భారత్–పాకిస్థాన్ మధ్య సంబంధాలు మరోసారి ఉద్రిక్తతలతో కలవరపడుతున్నాయి. ఈ ఉద్రిక్తతలకు మూలకారణంగా పాకిస్థాన్ సైన్యాధ్యక్షుడు జనరల్ ఆసిం మునీర్ రెచ్చగొట్టే వ్యాఖ్యలు, కశ్మీర్లో జరిగిన ఇటీవలి ఉగ్రవాద దాడులు నిలుస్తున్నాయి. కశ్మీర్లో పరిస్థితులు సాధారణ స్థితికి చేరుకుంటున్న వేళ, మునీర్ వైఖరి, చర్యలు రెండు దేశాల మధ్య శాంతిని భగ్నం చేస్తున్నాయి.
Also Read: ఆర్మీలో చేరడానికి మురళీ నాయక్ పడిన కష్టం ఇది.. తొలి ఇన్ స్టా పోస్టు ఆయనదే!
2019లో భారత ప్రభుత్వం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేసిన తర్వాత, జమ్మూ కశ్మీర్లో శాంతి, అభివృద్ధి దిశగా గణనీయమైన మార్పులు సంభవించాయి. పర్యాటకం భారీగా పెరిగింది, హోటళ్లు, రిసార్ట్లు విస్తరించాయి, యువతకు విద్య, ఉపాధి అవకాశాలు మెరుగయ్యాయి. దిల్లీ–శ్రీనగర్ మధ్య వందేభారత్ ఎక్స్ప్రెస్ రైలు సేవలు ప్రారంభించాలనే నిర్ణయం కశ్మీర్లో సాధారణ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయనే సంకేతం. ఈ పరిణామాలు పాకిస్థాన్ సైనిక సంస్థలోని ఉగ్రవాద మద్దతుదారులకు ఆందోళన కలిగించాయి, ఎందుకంటే శాంతియుత కశ్మీర్ వారి దీర్ఘకాల ఎజెండాకు వ్యతిరేకం.
అనూహ్యంగా అధికారంలోకి
ఆసిం మునీర్ నేపథ్యం అతని నాయకత్వ శైలిని అర్థం చేసుకోవడానికి కీలకం. భారతదేశంలోని పంజాబ్లోని జలంధర్ సమీపంలో జన్మించిన అతని కుటుంబం, 1947లో దేశ విభజన సమయంలో పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లింది. మునీర్ 1986లో పాకిస్థాన్ ఆఫీసర్స్ ట్రైనింగ్ స్కూల్ ద్వారా సైన్యంలో చేరారు, అక్కడ అతను ఉత్తమ క్యాడెట్గా స్వోర్డ్ ఆఫ్ ఆనర్ పొందాడు. సాధారణంగా ఇలాంటి నేపథ్యం ఉన్నవారికి సైన్యాధ్యక్ష పదవి దక్కడం అరుదు, కానీ రాజకీయ అస్థిరత మరియు అమెరికా మద్దతుతో 2022 నవంబర్లో మునీర్ ఈ పదవిని అధిష్టించాడు. అతని పూర్వీకుడు జనరల్ కమర్ జావెద్ బాజ్వా భారత్తో శాంతియుత సంబంధాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చినప్పటికీ, మునీర్ మాత్రం ద్విజాతి సిద్ధాంతాన్ని రెచ్చగొట్టే విధంగా ఉపయోగించుకుంటున్నాడు.
కశ్మీర్లో కల్లోలం రేపే ప్రయత్నం
2025 ఏప్రిల్ 22న జమ్మూ కశ్మీర్లోని పహల్గాంలో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిలో 26 మంది పర్యాటకులు, ఒక స్థానికుడు మరణించారు. ఈ దాడిని లష్కర్–ఏ–తోయిబాకు అనుబంధమైన ది రెసిస్టెన్స్ ఫ్రంట్ (TRF) నిర్వహించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ దాడి కేవలం ఆరు రోజుల ముందు, ఏప్రిల్ 16న ఇస్లామాబాద్లో ప్రవాసీ పాకిస్థానీల సమావేశంలో మునీర్, కశ్మీర్ను ‘పాకిస్థాన్ జగులార్ వీన్‘ అని పిలిచి, హిందువులు, ముస్లింల మధ్య ‘స్పష్టమైన తేడాలు‘ ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. ఈ వ్యాఖ్యలు ఉగ్రవాదులకు ఒక సంకేతంగా పరిగణించబడ్డాయి, ఇది పహల్గాం దాడికి దారితీసిందని భారత అధికారులు ఆరోపించారు. ఈ దాడి కశ్మీర్లో పర్యాటక రంగాన్ని దెబ్బతీసి, శాంతిని భగ్నం చేయడానికి ఉద్దేశించినదిగా కనిపిస్తుంది.
మునీర్ యొక్క రాజకీయ వ్యూహం..
పాకిస్థాన్లో మునీర్ నాయకత్వం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. బలోచిస్థాన్లో విభజనవాదం, తెహ్రీక్–ఏ–తాలిబన్ పాకిస్థాన్ (TTP) దాడులు, ఆర్థిక సంక్షోభం, సైన్యంలో అసంతృప్తి వంటి సమస్యలు మునీర్ను ఒత్తిడిలో ఉంచాయి. 2023లో మాజీ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ అరెస్టుతో రాజకీయ అస్థిరత మరింత తీవ్రమైంది. ఈ సందర్భంలో, మునీర్ తన అధికారాన్ని బలోపేతం చేసుకోవడానికి సైన్యంలో తనకు విధేయులైన అధికారులను నియమించాడు, సుప్రీంకోర్టును తన నియంత్రణలోకి తెచ్చాడు. సైన్యాధ్యక్ష పదవీ కాలాన్ని ఐదు సంవత్సరాలకు పొడిగించాడు. ఈ అంతర్గత సమస్యల నుండి దృష్టి మళ్లించడానికి, మునీర్ కశ్మీర్ను ఒక రాజకీయ సాధనంగా ఉపయోగించుకుంటున్నాడని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ద్విజాతి సిద్ధాంతం..
మునీర్ వ్యాఖ్యలు ద్విజాతి సిద్ధాంతాన్ని పునరుద్ఘాటించాయి, ఇది హిందువులు, ముస్లింల మధ్య సాంస్కృతిక, మతపరమైన తేడాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా రెచ్చగొట్టేలా ఉంది. ఈ సిద్ధాంతం పాకిస్థాన్ సష్టికి ఆధారం అయినప్పటికీ, మునీర్ దానిని ఆధునిక సందర్భంలో రాజకీయంగా ఉపయోగించడం భారత్లో తీవ్ర విమర్శలకు దారితీసింది. అతని ఈ వైఖరి, కశ్మీర్లో ఉగ్రవాదాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఒక సంకేతంగా భావించబడుతోంది, ఇది పహల్గాం దాడి వంటి ఘటనలకు దారితీసింది. భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి విక్రమ్ మిశ్రీ ఈ వ్యాఖ్యలను ‘సామాజిక విద్వేషం‘కు ప్రేరణగా అభివర్ణించారు.
మునీర్పై పెరుగుతున్న ఒత్తిడి
పాకిస్థాన్లో మునీర్ నాయకత్వం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. బలోచిస్థాన్లో విభజనవాద ఉద్యమాలు, ఖీఖ్కీ దాడులు, TTP సంక్షోభం వంటివి సైన్యంలో అసంతృప్తిని పెంచాయి. 2023లో ఇమ్రాన్ ఖాన్ అరెస్టు తర్వాత జరిగిన ఆందోళనలు మునీర్పై ఒత్తిడిని మరింత తీవ్రతరం చేశాయి. ఈ నేపథ్యంలో, కశ్మీర్ను ఒక రాజకీయ సాధనంగా ఉపయోగించి, జాతీయవాద భావోద్వేగాలను రెచ్చగొట్టడం ద్వారా అంతర్గత విమర్శల నుండి దష్టి మళ్లించడానికి మునీర్ ప్రయత్నిస్తున్నాడని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
