Rahul Gandhi : దేశ రాజకీయాల్లో కాంగ్రెస్ అగ్రనేత, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ వ్యవహారశైలి మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఎన్నికల సంఘం, ఓటర్ల జాబితా, ఎన్నికల ప్రక్రియపై ఆయన చేస్తున్న విమర్శలు ఒకవైపు ఉంటే.. వాటిని నిరూపించే విషయంలో మాత్రం రాజకీయ ఆరోపణలకే పరిమితమవుతున్నారనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తడం ప్రతిపక్షాల హక్కే అయినప్పటికీ, ఆ ప్రశ్నలకు ఆధారాలు చూపించడం, బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగాయని, ఓట్ల చోరీ జరిగిందని రాహుల్ గాంధీ పదేపదే ఆరోపిస్తున్నారు. ఎన్నికల వ్యవస్థపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తూ ప్రజల్లో చర్చకు తెరలేపుతున్నారు. అయితే ఇక్కడే ఒక కీలక ప్రశ్న ఎదురవుతోంది. 2024 ఎన్నికలు నిజంగా బూటకమైతే.. అదే ఎన్నికల ద్వారా ఎన్నికైన ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా రాహుల్ గాంధీ ఎలా కొనసాగుతున్నారు? ఎన్నికల ఫలితాలను పూర్తిగా తిరస్కరిస్తున్నారా? లేక తమకు అనుకూలంగా ఉన్న ఫలితాలను మాత్రమే అంగీకరిస్తున్నారా? అన్న ప్రశ్నలు రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తున్నాయి.
మాక్ పార్లమెంట్‌తో కొత్త రాజకీయ ప్రయోగం
ఇటీవల ఢిల్లీలో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే నివాసంలో ఇండియా కూటమి నేతలు నిర్వహించిన మాక్ పార్లమెంట్ రాజకీయంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని ప్రతిపక్షాలు ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించాయి. మాజీ లోక్‌సభ స్పీకర్ మీరా కుమార్‌కు స్పీకర్ బాధ్యతలు అప్పగించి, పార్లమెంట్ సమావేశాలను తలపించేలా వేదికను రూపొందించారు. ఖర్గే తీర్మానం ప్రవేశపెట్టగా, రాహుల్ గాంధీ ముగింపు ప్రసంగం చేశారు. పలువురు ప్రతిపక్ష నేతలు, ముఖ్యమంత్రులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
ఎన్నికల కమిషనర్‌పై ఆరు ప్రధాన ఆరోపణలు చేస్తూ ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించాలని ప్రతిపక్షాలు ప్రతీకాత్మక తీర్మానం చేశాయి. ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియలో కోట్లాది మంది ఓటర్ల పేర్లు తొలగించారని, ఎన్నికల సంఘం అధికార పార్టీకి అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తోందని ఆరోపించాయి. అయితే ఈ ఆరోపణలు ప్రతిపక్షాల వాదనలు మాత్రమే. వాటిపై స్వతంత్ర విచారణ, అధికారిక ఆధారాలు, చట్టపరమైన ప్రక్రియ ద్వారానే వాస్తవాలు తేలాల్సి ఉంటుంది.
ఇక్కడే అసలు అభ్యంతరం మొదలవుతోంది. దేశంలో ప్రజాస్వామ్యం ప్రమాదంలో పడిందని చెబుతున్న ప్రతిపక్షాలు.. అదే ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అందుబాటులో ఉన్న పార్లమెంటు, న్యాయస్థానాలు, ఎన్నికల సంఘం వంటి వేదికలను ఎంత సమర్థంగా వినియోగించుకుంటున్నాయి? ఒక రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ అధిపతిపై ఆరోపణలు చేస్తూ, మాక్ పార్లమెంట్‌లో తీర్మానం ఆమోదించడం వల్ల చట్టపరంగా ఆయన పదవికి వచ్చిన ముప్పు ఏమిటి? రాజకీయ నిరసనకు అది ఒక రూపం కావొచ్చు. కానీ దానిని వాస్తవమైన అభిశంసనగా భావించడం సాధ్యం కాదు.
ప్రతిపక్షాల పాత్ర ఏమిటి?
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతిపక్షం పాత్ర అత్యంత కీలకం. ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించడం, తప్పులను ఎత్తిచూపడం, ప్రజా సమస్యలపై పోరాడటం ప్రతిపక్షాల బాధ్యత. అయితే ఆ బాధ్యత కేవలం విమర్శలకే పరిమితం కాకూడదు. ప్రత్యామ్నాయ విధానాలు, నిర్మాణాత్మక చర్చలు, ప్రజలకు నమ్మకం కలిగించే రాజకీయ కార్యాచరణ కూడా అవసరం.
కానీ రాహుల్ గాంధీ నాయకత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమి ఎన్నికల అక్రమాల అంశాన్ని ప్రధాన రాజకీయ అస్త్రంగా మార్చుకుందనే విమర్శలు వస్తున్నాయి. ఒకవైపు ఎన్నికల ప్రక్రియను తప్పుబడుతూ, మరోవైపు అదే ఎన్నికల ద్వారా లభించిన ప్రజాప్రతినిధుల హోదాలను కొనసాగించడం రాజకీయ ప్రత్యర్థులకు విమర్శించే అవకాశాన్ని ఇస్తోంది.
రాహుల్ గాంధీ 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో రాయ్‌బరేలీ, వయనాడ్ స్థానాల నుంచి విజయం సాధించారు. కాంగ్రెస్ పార్టీ 99 స్థానాలు గెలుచుకోగా, ఇండియా కూటమి కూడా గణనీయమైన స్థానాలు సాధించింది. అనంతరం ఆయన లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఎన్నికల వ్యవస్థలో అక్రమాలు జరిగాయని ప్రశ్నించే హక్కు ఆయనకు ఉన్నప్పటికీ, తనకు వచ్చిన ప్రజా తీర్పును, అదే ప్రక్రియలో ఎన్నికైన ఇతరుల తీర్పును ఎలా విశ్లేషిస్తున్నారన్న ప్రశ్నకు స్పష్టత అవసరం.
ఆధారాల కంటే రాజకీయ ఆర్భాటమే ఎక్కువా?
రాహుల్ గాంధీ గతంలో కర్ణాటకలోని మహదేవపుర అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్‌లో లక్షకు పైగా ఓట్లు అక్రమంగా నమోదయ్యాయని ఆరోపించారు. ఓటర్ల జాబితాలో అవకతవకలు జరిగాయని, నకిలీ ఓట్లు, చిరునామాల మార్పులు, ఒకే వ్యక్తికి పలుచోట్ల ఓట్లు వంటి అంశాలను ప్రస్తావించారు. ఈ ఆరోపణలను ఎన్నికల సంఘం ఖండిస్తూ, నిర్దిష్ట ఆధారాలు ఉంటే అఫిడవిట్‌తో సహా సమర్పించాలని కోరింది. కాంగ్రెస్ మాత్రం ఎన్నికల సంఘం ఇచ్చిన సమాచారాన్నే విశ్లేషించామని చెబుతోంది.
ఇప్పుడు ఎస్ఐఆర్‌లో 13 కోట్లకు పైగా ఓటర్ల పేర్లు తొలగించారంటూ రాహుల్ గాంధీ కొత్త వాదనను ముందుకు తెస్తున్నారు. ఆ ఓటర్లు గత ఎన్నికల్లో ఓటు వేసిన వారైతే, 2024 ఎన్నికల విశ్వసనీయతపైనా ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయని ఆయన అంటున్నారు. అయితే ఓటర్ల జాబితాలో పేర్ల తొలగింపునకు కారణాలు ఏమిటి? ఎంతమంది అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు పొరపాటున తొలగించబడ్డాయి? ఎంతమంది మరణించినవారు, వలస వెళ్లినవారు, డూప్లికేట్ ఓటర్లు? అన్న అంశాలపై సమగ్ర వివరాలు ప్రజల ముందుంచాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రతిపక్షాలు రాహుల్ వెంట ఎందుకు?
ఇండియా కూటమిలోని పార్టీలకు తమ తమ రాష్ట్రాల్లో రాజకీయ ప్రయోజనాలు, సమస్యలు, వ్యూహాలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ రాహుల్ గాంధీ చేపట్టే ప్రతి కార్యక్రమానికి మద్దతుగా నిలుస్తున్నాయి. మాక్ పార్లమెంట్‌లోనూ పలువురు నేతలు పాల్గొని తమ నిరసనను వ్యక్తం చేశారు. అయితే ప్రతిపక్షాలన్నీ ఒకే స్వరంతో మాట్లాడటం కంటే, ప్రజలకు ఉపయోగపడే అంశాలపై స్వతంత్రంగా తమ గళాన్ని వినిపించడం ముఖ్యమనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
రాహుల్ గాంధీ ఏ అంశాన్ని లేవనెత్తినా దాని వెనుక నడవడం, ఆయన రాజకీయ వ్యూహాన్నే మొత్తం కూటమి వ్యూహంగా మార్చుకోవడం వల్ల మిగతా పార్టీల ఉనికి ప్రశ్నార్థకమవుతోందనే విమర్శలున్నాయి. అందుకే రాహుల్ గాంధీ పైత్యానికి ప్రతిపక్షాలు డూడూ బసవన్నల్లా తలూపుతున్నాయనే రాజకీయ విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
పార్లమెంటులో చర్చకు సిద్ధమా?
ఈ వివాదంపై కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ప్రతిపక్షాలకు ఒక సవాల్ విసిరారు. ఓట్ల చోరీ ఆరోపణలపై పార్లమెంటు ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించి చర్చించేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని ప్రకటించారు. రాహుల్ గాంధీ మాత్రం పార్లమెంటు వెలుపలే పోరాటానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారని బీజేపీ విమర్శిస్తోంది.
నిజంగా ఎన్నికల వ్యవస్థలో లోపాలున్నాయని రాహుల్ గాంధీ నమ్మితే, వాటిని ఆధారాలతో నిరూపించి దేశ ప్రజలకు స్పష్టత ఇవ్వాలి. ఎన్నికల సంఘం కూడా ఆరోపణలకు సమగ్ర సమాధానాలు ఇవ్వాలి. ప్రజాస్వామ్యంపై విశ్వాసం దెబ్బతినకుండా చూడటం ఇరుపక్షాల బాధ్యత.
ప్రజాస్వామ్యంలో మాక్ పార్లమెంట్లు నిర్వహించుకోవచ్చు. నిరసనలు తెలియజేయవచ్చు. కానీ వాటి వల్ల ఎన్నికల ఫలితాలు మారవు, రాజ్యాంగబద్ధ పదవులపై చట్టపరమైన నిర్ణయాలు రావు. ప్రజలు ఎన్నుకున్న పార్లమెంటు ఉన్నప్పుడు దానికి ప్రత్యామ్నాయంగా రాజకీయ వేదికలు సృష్టించి, వాటి ద్వారా ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడుతున్నామని చెప్పడం ఎంతవరకు సమంజసం?
చివరగా రాహుల్ గాంధీకి ఎదురవుతున్న ప్రధాన ప్రశ్న ఒక్కటే.. 2024 ఎన్నికల ప్రక్రియలో అక్రమాలు జరిగాయని మీ వాదన అయితే, మీకు లభించిన ప్రజాప్రతినిధి హోదా విషయంలో మీ వైఖరి ఏమిటి? ఎన్నికల వ్యవస్థపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేయడం మాత్రమే కాకుండా, వాటిని నిరూపించే బాధ్యత కూడా మీదే కాదా? ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా దేశ ప్రజలకు నిర్మాణాత్మక రాజకీయ ప్రత్యామ్నాయాన్ని చూపించాల్సిన సమయంలో మాక్ పార్లమెంట్లు, ప్రతీకాత్మక తీర్మానాలకే పరిమితమైతే ప్రజలు ఎలా విశ్వసిస్తారు?
2024 ఎన్నికలు బూటకమయితే ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా మీరెలా వున్నారు? దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణణు కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.
