Kirana Hills Pakistan: పాకిస్తాన్లోని సర్గోదా సమీపంలోని కిరాణా హిల్స్ మళ్లీ వార్తల్లోకి వచ్చింది. 2025 మేలో జరిగిన ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంలో ఈ ప్రాంతం గురించి విస్తృతంగా చర్చ జరిగింది. ఇటీవల మాజీ డిఫెన్స్ చీఫ్ జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ వివేకానంద ఇంటర్నేషనల్ ఫౌండేషన్లో మాట్లాడిన సందర్భంలో ఈ అంశం మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది.
కిరాణా హిల్స్ ఎక్కడుంది..
కిరాణా హిల్స్ పాకిస్తాన్ పంజాబ్ ప్రావిన్స్లోని సర్గోదా జిల్లాలో ఉన్న ఎత్తైన కొండ ప్రాంతం. ఇది పాక్ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ నియంత్రణలో ఉంది. చారిత్రకంగా 1980లలో పాకిస్తాన్ ఇక్కడ సబ్క్రిటికల్(కోల్డ్) న్యూక్లియర్ టెస్టులు నిర్వహించిందని నివేదికలు ఉన్నాయి. బులెటిన్ ఆఫ్ ది అటామిక్ శాస్త్రవేత్తలు స్వతంత్ర వనరులు ఇక్కడ భూగర్భ నిల్వ సౌకర్యాలు, మ్యూనిషన్స్ స్టోరేజ్ ఉండే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నాయి. సమీపంలోని ముషాఫ్(సర్గోదా) వైమానిక స్థావరంతో అనుసంధానం ఉందని కూడా చెబుతారు. అయితే ఇక్కడ ప్రస్తుతం న్యూక్లియర్ వార్హెడ్లు నిల్వ ఉన్నాయని అధికారికంగా నిర్ధారించిన సమాచారం లేదు.
ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంల…
2025 ఏప్రిల్లో పహల్గామ్ ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్ ఆపరేషన్ సిందూర్ను ప్రారంభించింది. ఉగ్రవాద మౌలిక సదుపాయాలు, కొన్ని సైనిక స్థావరాలపై దాడులు జరిగాయి. సర్గోదా ప్రాంతంలోని వైమానిక స్థావరం కూడా లక్ష్యాల్లో ఒకటి. అప్పుడు సోషల్ మీడియాలో కిరాణా హిల్స్పై దాడి జరిగిందని, న్యూక్లియర్ సైట్ దెబ్బతిన్నదని విస్తృత వాదనలు వచ్చాయి. పొగ, పేలుళ్ల వీడియోలు వైరల్ అయ్యాయి. అయితే అప్పటి భారత వైమానిక దళ అధికారి ఎయిర్ మార్షల్ ఏ.కె. భర్తి స్పష్టంగా తిరస్కరించారు. ‘మేము కిరాణా హిల్స్పై దాడి చేయలేదు. అక్కడ న్యూక్లియర్ ఇన్స్టాలేషన్లు ఉన్నాయని మీరు చెప్పినందుకు ధన్యవాదాలు. మాకు తెలియదు.’ అంటూ భారత మీడియాకు తెలిపారు. అంతర్జాతీయ అణు శక్తి సంస్థ కూడా పాకిస్తాన్లో ఏ అణు సౌకర్యం నుంచీ రేడియేషన్ లీక్ లేదని స్పష్టం చేసింది.
అనిల్ చౌహాన్ చెప్పింది ఏమిటి?
2026 ఆగస్టులో మాజీ సీడీఎస్ జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ వివేకానంద ఇంటర్నేషనల్ ఫౌండేషన్లో మాట్లాడుతూ కొత్త వివరణ ఇచ్చారు. భారత్ సర్గోదా ప్రాంతంలో రాడార్లను వెతకడానికి లాయిటరింగ్ మ్యూనిషన్స్(డ్రోన్లు) పంపింది. ఇవి సుమారు రెండు గంటలు గాలిలో తిరుగుతాయి. లక్ష్యం దొరకకపోతే అక్కడ పడి ఉంటాయని తెలిపారు. కిరాణా హిల్స్ సర్గోదాకు సుమారు 10 కిమీ దూరంలో ఉంది కాబట్టి ఒక డ్రోన్ అక్కడ పడి ఉండవచ్చని ఆయన అన్నారు. ఇది ఉద్దేశపూర్వక దాడి కాదని, ఎయిర్ మార్షల్ భర్తి చెప్పినది సరైనదేనని నొక్కి చెప్పారు.
వాస్తవాలు వేరే..
కానీ కొన్ని నివేదికల ప్రకారం.. భారత్ జరిపిన దాడితో కిరాణాహిల్స్ భూగర్భంలో భారీ పేలుళ్లు సంభవించాయి. దీంతో 40కి పైగా భూకంపాలు, రేడియేషన్ కంట్రోల్ కోసం ఈజిప్ట్ నుంచి బోరాన్ ఇసుక, అమెరికా నిపుణుల రాక, గ్రామాల ఖాళీ చేయడం వంటివి వచ్చా. అధికారికంగా రేడియేషన్ లీక్ లేదని అంతర్జాతీయ అణు సంస్థ చెప్పింది. పాకిస్తాన్ కూడా ఇలాంటి భారీ నష్టం గురించి అధికారికంగా ప్రకటించలేదు. భారత్–పాక్ మధ్య అణ్వాయుధాల గురించి సమాచారం పంచుకునే యంత్రాంగం ఉంది. అయితే కిరాణా హిల్స్ అధికారిక జాబితాలో లేకపోవడం గురించి చర్చలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి సున్నితమైన ప్రాంతాలపై సమాచారం పరిమితంగానే అందుబాటులో ఉంటుంది.
వ్యూహాత్మక పాఠాలు
ఈ సంఘటన రెండు అంశాలను గుర్తు చేస్తుంది. ఆధునిక యుద్ధంలో లాయిటరింగ్ మ్యూనిషన్స్ వంటి ఆయుధాల ఖచ్చితత్వం, అనుకోని పరిణామాలు రెండూ సాధ్యమే. అణ్వాయుధ సంబంధిత సైట్ల గురించి స్పష్టత లేకపోవడం ఉద్రిక్తతలను పెంచుతుంది. అధికారిక నిరాకరణలు, తర్వాతి వివరణలు మధ్య తేడా ఉండటం పబ్లిక్ డిస్కోర్స్లో గందరగోళం సృష్టిస్తుంది. ఆపరేషన్ సిందూర్ ఉగ్రవాద మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి సారించిన ఆపరేషన్గా అధికారికంగా చెప్పబడింది. కిరాణా హిల్స్ విషయంలో ఉద్దేశపూర్వక దాడి జరగలేదని భారత అధికారులు పదేపదే చెబుతున్నారు. ఇటీవలి వ్యాఖ్యలు ఆ చర్చను మళ్లీ రేకెత్తించినా, అవి అనుకోని సంఘటనలే.
కిరాణా హిల్స్ ఇప్పటికీ రహస్యాలు, అనుమానాలతో నిండి ఉంది. అధికారిక సమాచారం, స్వతంత్ర నివేదికలు, ఐఅఉఅ వంటి సంస్థల ప్రకటనలు ఆధారంగా చూస్తే ఉద్దేశపూర్వక న్యూక్లియర్ సైట్ దాడి జరగలేదు. ఒక డ్రోన్ అనుకోకుండా పడి ఉండవచ్చు. అతిశయోక్తులు, అనిర్ధారిత వాదనలు దూరం ఉంచి, వాస్తవాలను ఆధారంగా చూడటం ముఖ్యం. ఇలాంటి సున్నితమైన అంశాల్లో పారదర్శకత, ధ్రువీకరణ అవసరం.
