POK Protest : కాశ్మీర్ అంశాన్ని దశాబ్దాలుగా అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత్పై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి పాకిస్తాన్ ప్రధాన రాజకీయ ఆయుధంగా ఉపయోగించుకుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి నుంచి ఇస్లామిక్ దేశాల వేదికల వరకు అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా కాశ్మీర్ ప్రజల హక్కుల పేరుతో భారత్ను విమర్శించడం ఇస్లామాబాద్ విదేశాంగ విధానంలో భాగంగా మారిపోయింది. అయితే కాలం మారింది. పరిస్థితులు మారాయి. ముఖ్యంగా సమాచార విప్లవం వచ్చిన తర్వాత ప్రజలు తమ కళ్లతో వాస్తవాలను చూసే స్థితికి చేరుకున్నారు. ఇప్పుడు అదే కాశ్మీర్ అంశంలో పాకిస్తాన్ రక్షణాత్మక వైఖరిని అవలంబించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ (పీఓకే)లో గత కొంతకాలంగా ప్రజా అసంతృప్తి పెరుగుతోంది. ధరల పెరుగుదల, నిరుద్యోగం, విద్యుత్ సంక్షోభం, అభివృద్ధి లోపం, ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్యం వంటి అంశాలపై అక్కడి ప్రజలు నిరసన గళం వినిపిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో జూలై 9న భారీ స్థాయిలో నిరసన కార్యక్రమాలకు పిలుపునిచ్చినట్లు స్థానిక వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది. ఈ ఆందోళనలు పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి సవాలుగా మారాయి.
అభివృద్ధి పోలికే అసంతృప్తికి కారణమా?
గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా భారత పాలనలోని జమ్మూ-కాశ్మీర్లో అనేక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు చేపట్టబడ్డాయి. కొత్త రహదారులు, సొరంగ మార్గాలు, రైల్వే కనెక్టివిటీ, ఆరోగ్య సేవలు, విద్యా రంగంలో పెట్టుబడులు, కేంద్ర ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల అమలు వంటి అంశాలు అక్కడి పరిస్థితుల్లో మార్పు తీసుకొచ్చాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
ఆయుష్మాన్ భారత్ వంటి ఆరోగ్య పథకం ద్వారా పేదలకు వైద్య సేవలు అందుబాటులోకి రావడం, ఉజ్వల పథకం ద్వారా గ్యాస్ కనెక్షన్లు, ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన కింద ఇళ్ల నిర్మాణం, ఉచిత రేషన్ వంటి సంక్షేమ కార్యక్రమాలు అమలవుతున్నాయి. శ్రీనగర్కు రైల్వే అనుసంధానం, జాతీయ రహదారుల విస్తరణ, వందే భారత్ రైళ్ల ప్రారంభం వంటి ప్రాజెక్టులు కూడా అభివృద్ధి చర్చల్లో ప్రధాన అంశాలుగా నిలిచాయి.
ఇంటర్నెట్ విస్తరణతో ఈ మార్పులను పీఓకే ప్రజలు కూడా ప్రత్యక్షంగా గమనించే అవకాశం లభించింది. ఒకే భౌగోళిక ప్రాంతంలో రెండు వేర్వేరు పరిపాలనా వ్యవస్థల మధ్య ఉన్న అభివృద్ధి వ్యత్యాసంపై అక్కడి ప్రజల్లో ప్రశ్నలు మొదలయ్యాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
పీఓకేలో ప్రజల అసంతృప్తి ఎందుకు పెరిగింది?
పాకిస్తాన్ ప్రస్తుతం తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. ద్రవ్యోల్బణం, విదేశీ మారక నిల్వల కొరత, అప్పుల భారం, విద్యుత్ సంక్షోభం వంటి సమస్యల ప్రభావం పీఓకేపై కూడా తీవ్రంగా పడింది.
గోధుమల ధరలు పెరగడం, విద్యుత్ చార్జీలు అధికమవడం, ఉపాధి అవకాశాలు లేకపోవడం, ప్రభుత్వ సేవలు సరిగా అందకపోవడం వంటి సమస్యలపై అక్కడి ప్రజలు పలుమార్లు వీధుల్లోకి వచ్చారు. తమకు సబ్సిడీపై గోధుమలు ఇవ్వాలని, విద్యుత్ ధరలు తగ్గించాలని, స్థానిక వనరులపై తమకే హక్కు ఉండాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
ఆందోళనలపై బలప్రయోగం ఆరోపణలు
పీఓకేలో జరిగిన కొన్ని నిరసనల సందర్భంగా భద్రతా బలగాలు బలప్రయోగానికి దిగినట్లు, పలువురు గాయపడినట్లు, మరణాలు సంభవించినట్లు గతంలో అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు వెలువడ్డాయి. అయితే వివిధ ఘటనల్లో మరణాల సంఖ్య, బాధ్యత వంటి అంశాలపై భిన్న వాదనలు ఉన్నాయి. అందువల్ల ప్రతి ఘటనకు సంబంధించి అధికారిక సమాచారం, స్వతంత్ర ధృవీకరణలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
పాకిస్తాన్కు మారుతున్న సవాలు
ఒకప్పుడు కాశ్మీర్ అంశాన్ని అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో భారత్పై ఒత్తిడి కోసం వినియోగించిన పాకిస్తాన్కు ఇప్పుడు పీఓకేలోనే ప్రజల అసంతృప్తి పెద్ద సవాలుగా మారుతోంది. స్థానిక ప్రజలు తమ జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపరచాలని, అభివృద్ధి కావాలని, ప్రభుత్వ సేవలు అందించాలని కోరుతున్నారు. ఈ డిమాండ్లను కేవలం భద్రతా సమస్యగా చూడటం ద్వారా పరిష్కారం లభించదని రాజకీయ పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు.
జూలై 9పై ఉత్కంఠ
జూలై 9న జరగనున్నట్లు ప్రచారం జరుగుతున్న నిరసనలు ఎంత పెద్ద స్థాయిలో ఉంటాయి? పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం వాటిని ఎలా ఎదుర్కొంటుంది? ప్రజల డిమాండ్లపై స్పందిస్తుందా? లేక భద్రతా చర్యలతోనే పరిమితం అవుతుందా? అనే అంశాలు ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారాయి.
కాశ్మీర్ సమస్యలో గతంలో ప్రపంచానికి పాఠాలు చెప్పిన పాకిస్తాన్, ఇప్పుడు తన నియంత్రణలో ఉన్న ప్రాంత ప్రజల అసంతృప్తికి ఎలా సమాధానం చెబుతుందన్నది రాబోయే రోజుల్లో స్పష్టమవుతుంది. అభివృద్ధి, పారదర్శక పాలన, ప్రజల జీవన ప్రమాణాల మెరుగుదల వంటి అంశాలే చివరికి ప్రజల అభిప్రాయాలను ప్రభావితం చేస్తాయనే విషయాన్ని ఈ పరిణామాలు మరోసారి గుర్తు చేస్తున్నాయి.
9న పాకిస్తాన్ తో తాడోపేడో తేల్చుకోనున్న కాశ్మీరీలు.. దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణాన్ని కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.
