G7 Summit: ఇటలీలోని అపులియాలో G7 శిఖరాగ్ర సదస్సుకు ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ హాజరయ్యారు. మూడోసారి ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత మోడీ చేసిన తొలి విదేశీ పర్యటన ఇదే. ప్రముఖ నాయకులతో కలిసి ఈ సమావేశంలో పాల్గొంటూ తర్డ్ ఇన్నింగ్స్ ప్రారంభించడం ముఖ్యమైన క్షణం. అయితే, పొరుగుదేశాలకు ప్రథమ ప్రాధాన్యం అనే విధానానికి అనుగుణంగా 2024, జూన్ 9వ తేదీ మోదీ 3.O ప్రమాణ స్వీకారోత్సవానికి పొరుగు దేశాలను ఆహ్వానించడంతో దౌత్య సంబంధాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
G7 సదస్సుకు భారత్ ను ఆహ్వానించడం ఇది 11వ సారి. మోడీకి ఆహ్వానం అందడం ఇది వరుసగా ఐదోసారి. ఈ సమావేశాలకు సాధారణ అతిథిగా మోడీ హాజరవుతున్నారు. అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశంలో మూడో సారి ప్రధానిగా ఎన్నికవడంతో ఇతర దేశాల సీనియర్ నేతల్లో ఒకరిగా మారారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఏ దేశంలో కూడా వరుసగా మూడో సారి ప్రధాని, అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన నాయకుడు లేడు. దీంతో మోడీ స్థానం మరింత బలంగా మారింది. మోడీని ఆహ్వానించిన ఇటలీ ప్రధాని గియోర్జియా మెలోనీ కూడా యూరోపియన్ ఎన్నికల్లో విజయంతో ఎగ్జయిటింట్ గా ఉంది. ఇది ఆమె మితవాద పార్టీని ఇటాలియన్ రాజకీయ విజయాల్లో అగ్రస్థానానికి తీసుకెళ్లింది.
ఇతర G7 నాయకుల్లో, ఫ్రెంచ్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్, జర్మన్ ఛాన్సలర్ ఓలాఫ్ షోల్జ్ ఇద్దరూ యూరోపియన్ ఎన్నికల్లో ఓటమిని ఎదుర్కొన్నారు. బ్రిటన్ ప్రధాని రిషి సునక్, అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ ఈ ఏడాది జరగబోయే ఎన్నికల్లో బలమైన ప్రతికూల పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నారు.
జపాన్ ప్రధాని ఫ్యూమియో కిషిడా బతికే ఉన్నప్పటికీ సెప్టెంబర్ తర్వాత ఆయన కొనసాగడం ప్రశ్నార్థకంగానే కనిపిస్తోంది. ఈయూ కమిషన్ నేత ఉర్సులా వాన్ డెర్ లేయెన్ మరో సారి వచ్చే అవకాశం ఉంది. కెనడా ప్రధాని జస్టిన్ ట్రూడో 2025, అక్టోబర్ లో ఎన్నికలను ఎదుర్కొనబోతున్నారు.
మధ్యధరా సముద్రానికి సరిహద్దుగా ఉన్న ఆఫ్రికా, ముఖ్యంగా ఉత్తర ఆఫ్రికాపై దృష్టి పెట్టేందుకు మెలోనీ G7లో అధ్యక్ష బాధ్యతలు తీసుకున్నారు. దక్షిణ ఇటలీని ‘బూటు’గా భావిస్తే, దక్షిణ రాష్ట్రం బారిలో ఉన్న అపులియా బూటులోని ‘మడమ’ భాగంలో ఉంది. ఇది తక్కువ సంపన్న ప్రాంతం. ఇటలీ దక్షిణ ప్రాంతానికి వెళ్లడం ద్వారా గ్లోబల్ సౌత్ ను ఉత్తమంగా చూడగలిగే పాయింట్ ను ఎంచుకున్నానని మెలోనీ మధ్యవర్తులతో చెప్పారు. అపులియా అయోనియన్-అడ్రియాటిక్ సముద్రాల మధ్యన ఉంది.
భారత్ తో మొదలుకొని గ్లోబల్ సౌత్ లీడర్లను మెలోనీ G7కు ఆహ్వానించారు. అర్జెంటీనా కొత్త అధ్యక్షుడు అల్జీరియా, జీ20 చైర్ బ్రెజిల్, జోర్డాన్, కెన్యా, ఏయూ చైర్ మౌరిటానియా, ట్యునీషియా, టర్కీ, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ లను ఆమె ఆహ్వానించారు. దక్షిణాఫ్రికాలో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడుతుండడంతో ఆ ప్రభుత్వం లేకుండా పోయింది. దీంతో నాలుగు బ్రిక్స్ దేశాలకు ఆహ్వానం అందింది.
G7 గోల్డెన్ జూబ్లీ సదస్సుకు బయలుదేరిన ప్రధాని మోడీ G7 సదస్సులో G20, G7 దేశాల మధ్య మరింత సమన్వయం తీసుకురావాలని, ఇటలీతో సంబంధాలను పెంపొందించుకోవాలని భావిస్తున్నట్లు చెప్పారు. 2021లో G20 సదస్సులో మోడీ పాల్గొన్నారు. G20తో సహా గతేడాది 2 సార్లు శిఖరాగ్ర సమావేశంతో పాటు మెలోనీ భారత్ లో పర్యటించారు. ద్వైపాక్షిక ఎజెండాలో మరింత వేగాన్ని, ఖచ్చితత్వంగా భారత్-ఇటలీ ఉండాలని ఇరు దేశాల ప్రధానులు కోరారు.
ఇండో-పసిఫిక్, మెడిటరేనియన్ ప్రాంతాలను అనుసంధానం చేయడం, వాటిని స్వేచ్ఛగా, బహిరంగ జలమార్గాలుగా ఉంచడం, చైనా ఆధిపత్యం నుంచి ముప్పును తగ్గించేందుకు ఆర్థిక సినర్జీని ఉపయోగించుకోవడం కూడా భారత్ ప్రయత్నాలే.
G7 దేశాలు భారత్ తమ వైపునకు రావాలని కోరుకుంటున్నాయని స్పష్టమవుతోంది. భారీ మార్కెట్ తో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా భారత్ ఆర్థిక ప్రతిష్ఠ పెరగడం G7 దేశాలకు కీలకంగా మారింది. ముఖ్యంగా ఐరోపా ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం, రష్యాతో వాణిజ్య, ఇంధన సంబంధాలకు విఘాతం, చైనాతో అసమాన ఆర్థిక భాగస్వామ్యాన్ని అనుభవిస్తోంది.
కృత్రిమ మేధ (AI), ఇంధనం, ఆఫ్రికా, మధ్యధరా సముద్రంపై దృష్టి సారించిన మోడీ G7 సదస్సులో పాల్గొన్నారు. తొలిసారి G7 సమావేశానికి హాజరైన పోప్ ఫ్రాన్సిస్ AIకి, మానవులకు మధ్య ఉన్న సంబంధం గురించి ప్రసంగించారు. గతేడాది భారత్ అధ్యక్షతన జరిగిన G20 శిఖరాగ్ర సమావేశం ఫలితాలు, G7 ఎజెండా మధ్య సమన్వయాన్ని నొక్కి చెప్పేందుకు, గ్లోబల్ సౌత్ పై దృష్టి పెట్టేందుకు మోడీ ఈ అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు.
అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో సంస్కరణలను కోరడంతో పాటు, గ్లోబల్ సౌత్ ప్రయోజనాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూనే, నిర్ణయాల తీసుకునేందుకు భారత్ ఆసక్తి చూపడం లేదు. ఉదాహరణకు కృత్రిమ మేధను శాసించే నిబంధనలపై నిర్ణయం తీసుకోవడంలో భారత్ భాగస్వామ్యం కావాలి. కానీ భారత్ రూల్ టేకర్ గా కాకుండా రూల్ మేకర్ గా ఉండాలని కోరుకుంటోందని మోదీ జోక్యంతో స్పష్టమవుతోంది.
సమయం తక్కువగా ఉన్నందున, మోడీ భాగస్వామ్య పక్షాలను కాకుండా G7 నాయకులను కలిసేందుకు ఉపయోగించుకున్నారు. వీరిని ‘మెలో-డీ’ అని పిలుచుకునే మెలోనీతో మోడీ భేటీ మోదీ, మెలోనీల మధ్య స్పష్టమైన సాన్నిహిత్యాన్ని చూపింది. ఇది ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో వైవిధ్యానికి దారి తీసింది. వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం పెరుగుతోంది. ఉమ్మడి రక్షణ ఉత్పత్తి, భాగస్వామ్యం అంశాలు గణనీయమైన పురోగతిని చూపుతున్నాయి.
ఫ్రాన్స్, యూకే, జర్మనీ, జపాన్ తో ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో ఉన్న ఆలోచనల గురించి మోడీ తన సహచరుల సమావేశంలో చర్చించారు. తన మూడో పదవీకాలంలో దాని ముఖ్యమైన భాగస్వాములను నిమగ్నం చేసేందుకు భారతీయ ఆసక్తిని పునరుద్ధరించారు.
ప్రస్తుతం కొత్త పునఃసమీక్షలు అవసరం లేదని, ద్వైపాక్షిక ఎజెండాను కొనసాగించవచ్చని, భారత్ లో కొనసాగింపును చూసి ఈ నేతలు సంతోషం వ్యక్తం చేశారు. వచ్చే వారం అమెరికా జాతీయ భద్రతా సలహాదారు జాక్ సుల్లివన్ భారత్ లో పర్యటిస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా అమెరికా అధ్యక్షుడు బైడెన్ తో పాటు కీలక అంశాలు చర్చకు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
మోడీతో నేరుగా సమావేశం కాని ఏకైక G7 నాయకుడు కెనడాకు చెందిన జస్టిన్ ట్రూడో. కానీ మోడీ ఆయనను విస్మరించలేదు, సమావేశం సందర్భంగా వారు కొద్దిసేపు సంభాషించారు. ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శి ఆంటోనియో గుటెరస్ తో మోడీ కొద్దిసేపు చర్చలు జరిపారు.
G7లో భారత్ ఉనికి ఆర్థిక ఔచిత్యాన్ని, బలమైన ప్రజాస్వామ్య వేర్లను సృష్టిస్తోంది. ఈ రెండింటినీ G7 ప్రమోట్ చేస్తుంది. రెండేళ్ల క్రితం ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం తర్వాత G7 సదస్సుకు సాధారణ ఆహ్వానితుడిగా ఉన్న ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వోలోడిమిర్ జెలెన్స్కీతో మోడీ సమావేశమయ్యారు. గతేడాది హిరోషిమా G7 సదస్సులో కూడా మోడీ ఆయనను కలిశారు.
జపాన్, ఈయూ, అమెరికా దేశాలు ఉక్రెయిన్ కు అందిస్తున్న భద్రతా సంబంధిత సాయంతో G7 ముందుకు సాగుతున్న తీరు G7 శిఖరాగ్ర సమావేశం తర్వాత స్విట్జర్లాండ్ లో శాంతి చొరవకు విరుద్ధంగా కనిపిస్తోంది.
మోదీ ఇచ్చిన శాంతి సందేశం స్పష్టంగా ఉందని, స్విస్ సదస్సుకు రష్యాను ఆహ్వానించకపోవడం, చైనా గైర్హాజరు కావడంతో భారత్ అక్కడ అధికారిక స్థాయిలో పాల్గొంటోంది. అలాగే, ఉక్రెయిన్, గాజాలో కొనసాగుతున్న యుద్ధాలపై శాంతి సందేశాలను వినిపించలేదు. ఎందుకంటే ఈ ఏడాది చివరలో అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల ఫలితాలపై ఇది ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల, తెలివిగా, భారత్ ఈ సమస్యలపై ఎక్కువగా స్పందించలేదు. కానీ తన స్థిరమైన విధానాన్ని స్పష్టంగా వివరించింది.
ప్రమాణ స్వీకారోత్సవానికి పొరుగు దేశాధినేతలను ఆహ్వానించడం ఇప్పుడు G7 దేశాలతో ప్రధాన సంభాషణ తరువాత, జూలైలో, ఆస్తానాలో జరిగే షాంఘై సహకార సంస్థ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో రష్యా, చైనాను కలిసే అవకాశం భారత్ కు లభిస్తుంది.
అందువల్ల G7 సదస్సులో మోదీ పాల్గొనడం దేశానికి ప్రయోజనకరమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. మోదీ 3.Oలో భారత దౌత్యానికి ఈ ప్రారంభ శిఖరాగ్ర సదస్సుల ద్వారా ఎంతో ప్రయోజనం ఉంది అని చెప్పుకుంటున్నారు.
