Amit Shah : ఒక కూల్ డ్రింక్ వాణిజ్య ప్రకటనలో వచ్చిన క్యాప్షన్ ఇలా ఉండేది – జోర్కా జట్కా తీరేసే లాగా. అంటే బలమైన దెబ్బ, కానీ మెత్తగా, నిశ్శబ్దంగా తగిలి, తర్వాత షాక్ ఇచ్చేది. ఇదే విధంగా కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖలో కొన్ని చర్యలు పెద్దగా ప్రచారం లేకుండా, మీడియాలో ఎక్కువగా చర్చకు రాకుండా అమలు జరుగుతున్నాయి. వాటి ప్రభావం మాత్రం దేశవ్యాప్తంగా లోతుగా, దీర్ఘకాలికంగా ఉండబోతోంది. ఇటువంటి చర్యల్లో ఒకటి జూన్ 2026లో వచ్చిన అభిజ్ఞాన్ యాప్.
అభిజ్ఞాన్ యాప్ అంటే ఏమిటి?
నేషనల్ క్రై మ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో (ఎన్సీఆర్బీ) హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో రూపొందించిన ఈ మొబైల్ యాప్, పోలీసులకు ఫీల్డ్లోనే నేరస్తులను త్వరగా గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న నేరగాళ్ల వేలిముద్రల డేటాబేస్ను (సుమారు 1.3 కోట్ల రికార్డులు) ఇది ఉపయోగిస్తుంది. ఒక అనుమానితుడి వేలిముద్ర తీసి యాప్లో స్కాన్ చేస్తే, 30 సెకన్లలోపు ఆ వ్యక్తి నేర చరిత్ర, ఇతర వివరాలు బయటపడతాయి. ట్రాఫిక్ పోలీసుల నుంచి రైల్వే పోలీసుల వరకు, కానిస్టేబుల్ల నుంచి ఫీల్డ్ స్టాఫ్ వరకు అందరికీ ఈ సౌకర్యం అందుబాటులోకి వస్తోంది. ఇది నేషనల్ ఆటోమేటెడ్ ఫింగర్ప్రింట్ ఐడెంటిఫికేషన్ సిస్టమ్ (ఎన్ఏఎఫ్ఐఎస్)తో అనుసంధానమై ఉంది.
చట్టపరమైన ఆధారం
2022లో చట్టం ద్వారా అనుమానితుల వేలిముద్రలు సేకరించే అధికారం పోలీసులకు లభించింది. దీని ద్వారా డేటాబేస్ నిర్మాణం, నేరస్తుల గుర్తింపు ప్రక్రియ వేగవంతమైంది. ఫొరెన్సిక్ ఆధారిత దర్యాప్తు సులభతరమైంది. ఈ చట్టపరమైన మార్పు అభిజ్ఞాన్ యాప్కు బలమైన పునాది అయింది.
ఇతర వ్యవస్థలతో అనుసంధానం
ఈ యాప్ క్రై మ్ అండ్ క్రిమినల్ ట్రాకింగ్ నెట్వర్క్ సిస్టమ్స్ (సీసీటీఎన్ఎస్)తో లింక్ అయింది. దీంతో దేశవ్యాప్తంగా నేరాలు, నేరస్తుల సమాచారం ఒకే చోట అందుబాటులో ఉంటుంది. ట్రాఫికింగ్, హత్యలు, దొంగతనాలు, అక్రమంగా దేశంలోకి ప్రవేశించిన వారి గుర్తింపు సులభం అవుతుంది. హోం మంత్రిత్వ శాఖ అభివృద్ధి చేసిన ఇతర వ్యవస్థలతో కలిపి ఇది నేరగాళ్ల నెట్వర్క్ను ట్రాక్ చేయడంలో సహాయపడుతుంది. జూన్ 2026 నుంచి ఇది క్రమంగా అమలులోకి వచ్చింది.
సైలెంట్గా పవర్ఫుట్ యాప్
ఈ యాప్ పెద్దగా వార్తల్లోకి రాలేదు. కానీ దీని ప్రయోజనాలు గణనీయంగా ఉన్నాయి. పోలీసులు ఫీల్డ్లోనే త్వరగా నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు. రాష్ట్రాల మధ్య నేరస్తులు పారిపోయినా గుర్తించడం సులభం. ఫొరెన్సిక్ ఆధారాలు వేగంగా సేకరణ అవుతాయి. నేరాల నియంత్రణ, న్యాయ వ్యవస్థ వేగం పెరుగుతుంది. రోహింగ్యాలు, బంగ్లాదేశీయులు వంటి అక్రమ ప్రవేశాలు ఉన్న సందర్భాల్లో నేర చరిత్ర ఉన్న వారిని గుర్తించడంలో ఇది సహాయకారిగా ఉంటుంది. మొత్తం మీద ఇది గ్రాస్రూట్స్ స్థాయిలో పోలీసింగ్ను బలోపేతం చేస్తుంది.
ఫలితాలపై దృష్టి..
అమిత్ షా నాయకత్వంలో హోం మంత్రిత్వ శాఖ సాంకేతికతను ఉపయోగించి అంతర్గత భద్రతను ఆధునీకరించడంలో ముందుంది. పెద్దగా ప్రకటనలు లేకుండా, నిశ్శబ్దంగా అమలు చేసే విధానం దీని ప్రత్యేకత. ఇలాంటి చర్యలు మీడియా హైప్కు దూరంగా ఉండి, నిజమైన ఫలితాలపై దృష్టి పెడతాయి. దీంతో నేర నియంత్రణలో సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. ప్రజల భద్రత పెరుగుతుంది. న్యాయ వ్యవస్థపై నమ్మకం పెరుగుతుంది. దేశవ్యాప్త సమన్వయం మెరుగుపడుతుంది.
మొత్తంగా, అభిజ్ఞాన్ యాప్ వంటి చర్యలు భారతదేశంలో చట్టం అమలు వ్యవస్థను మరింత ఆధునిక, సమర్థవంతంగా మార్చే దిశగా ముందుకు సాగుతున్నాయి. నిశ్శబ్దంగా వచ్చిన ఈ ‘‘జట్కా’’ దీర్ఘకాలంలో నేరాలను తగ్గించడం, ప్రజల భద్రతను పెంచడంలో గణనీయమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇలాంటి సాంకేతిక చర్యలు ఫలితాల ద్వారానే తమ విలువను నిరూపించుకుంటాయి.
