Myanmar Border Issue: భారత్కు పొరుగు దేశాలతో సరిహద్దు సమస్యలు 1947 నుంచి కొనసాగుతున్నాయి. పాకిస్తాన్, చైనా, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్లతోపాటు మయన్మార్తోనూ కొన్ని ప్రాంతాల్లో సరిహద్దు నిర్ణయం పూర్తికాకపోవడం భద్రతా, వాణిజ్య, సామాజిక సవాళ్లను కలిగిస్తోంది. ప్రత్యేకంగా మణిపూర్లోని కొన్ని విభాగాలు ఇప్పటికీ అనిర్ణీతంగా ఉండటం కంచె నిర్మాణానికి అడ్డంకిగా మారుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఇటీవలి ద్వైపాక్షిక చర్చలు, భూమి మార్పిడి ప్రతిపాదనలు కొత్త దశను సూచిస్తున్నాయి.
అన్ని దేశాలతో సరిహద్దు సమస్యలు..
భారత్కు వివిధ పొరుగు దేశాలతో సరిహద్దు వివాదాలు వలస పాలన నుంచి మిగిలినవి. కొన్ని చోట్ల ఎన్క్లేవ్లు, కొన్ని చోట్ల కొండ ప్రాంతాలు, నదీ మార్గాలు స్పష్టంగా నిర్ణయం కాలేదు. మయన్మార్తో 1,643 కిలోమీటర్ల సరిహద్దు ఉంది. ఇందులో ఎక్కువ భాగం ఇప్పటికే సరిహద్దు స్తంభాల ద్వారా నిర్ణయం అయింది. అయితే దాదాపు 170 కిలోమీటర్ల సరిహద్దులో కొన్ని విభాగాలు ఇప్పటికీ అనిర్ణీతంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో స్మగ్లింగ్, ఉగ్రవాదుల చొరబాట్లు, ఆయుధాల రవాణా, అసాంఘిక కార్యకలాపాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో మొత్తం సరిహద్దును కంచెతో మూసివేయాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. ఇందుకు భారీ నిధులు కేటాయించబడ్డాయి.
కబావ్ లోయ చారిత్రక ప్రాధాన్యం
మణిపూర్కు మయన్మార్తో సుమారు 398 కిలోమీటర్ల సరిహద్దు ఉంది. ఇందులో కబావ్ లోయ ప్రాంతం చారిత్రకంగా సున్నితమైనది. మణిపురీ సంస్కృతి, చరిత్రలో ఈ లోయకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఇంఫాల్లోని గోవిందజీ మందిరం, కాంగ్లా కోట వంటి చారిత్రక స్థలాలతోపాటు ఈ లోయను పవిత్రంగా భావించే స్థానిక భావనలు ఉన్నాయి. వలస కాలంలోనే ఈ ప్రాంతం బర్మా (మయన్మార్) వైపు ఉండేలా నిర్ణయాలు జరిగాయి. స్వాతంత్య్రానంతరం కూడా సరిహద్దు స్పష్టతపై పూర్తి ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడకపోవడం, స్థానికుల్లో అసంతృప్తికి దారితీసింది. గత ప్రభుత్వాలు సత్సంబంధాలు కొనసాగించినా, కొన్ని సున్నితమైన అంశాలపై స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోకపోవడం సమస్యను కొనసాగించింది అనే అభిప్రాయం కొందరిలో ఉంది.
భద్రతా అవసరాలు..
మోల్చాం, మోరే–తాము, చోరోకోనవ్ వంటి ప్రాంతాల్లో సరిహద్దు స్తంభాల మధ్య కొన్ని కిలోమీటర్లు ఇప్పటికీ నిర్ణయం కాలేదు. మోరే ప్రాంతం వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండటంతో ఇక్కడ స్పష్టత మరింత అవసరం. ఈ అనిర్ణీత ప్రాంతాల కారణంగా కంచె నిర్మాణం ఆలస్యం అవుతోంది. మణిపూర్లోని అనేక పాయింట్ల గుండా ఉగ్రవాదులు, అక్రమ వలసదారులు చొరబడే అవకాశాలు ఉన్నాయి. కంచె, గస్తీ మార్గాలు, నిఘా వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేస్తే ఈ సమస్యలను నియంత్రించవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు. గతంలో సైనికుల అభ్యంతరాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే ఇప్పుడు సమగ్ర పరిష్కారం దిశగా చర్చలు సాగుతున్నాయి.
పరిష్కారం దిశగా చర్చలు..
మయన్మార్ నాయకత్వం భారత్లో పర్యటించిన సందర్భంలో సరిహద్దు అంశాలపై చర్చలు జరిగాయి. అనిర్ణీత విభాగాలను పరిష్కరించి కంచె నిర్మాణాన్ని వేగవంతం చేసేందుకు భూమి మార్పిడి ద్వారా సరిహద్దు నిర్ణయం చేయాలనే ప్రతిపాదనలు చర్చల్లో ఉన్నట్లు సమాచారం. చిన్న మేర భూభాగం మార్పిడి ద్వారా స్పష్టత తీసుకురావడం, చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉన్న ప్రాంతాలపై సున్నితంగా వ్యవహరించడం లక్ష్యంగా ఉంది. జాయింట్ బార్డర్ మెకానిజం ద్వారా ఈ చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. అయితే స్థానిక ప్రజల భావాలు, భూభాగ సమగ్రతపై పారదర్శకత అవసరం అనే అభిప్రాయాలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి.
సరిహద్దు స్పష్టత, కంచె నిర్మాణం, స్థానిక సున్నితత్వాలను గౌరవించడం ఈ మూడింటినీ సమన్వయం చేయడమే ప్రధాన సవాల్. భద్రతా అవసరాలు, వాణిజ్య సౌకర్యాలు, సరిహద్దు ప్రాంతాల ప్రజల జీవనం మధ్య సమతుల్యం అవసరం. చారిత్రక సమస్యలను పూర్తిగా తొలగించడం కష్టమైనా, ప్రాయోగిక పరిష్కారాల ద్వారా భద్రతను పెంచుకోవచ్చు. ఇటీవలి చర్చలు సానుకూల దిశగా ఉన్నాయి. అయితే పారదర్శక నిర్ణయాలు, స్థానికులతో సంప్రదింపులు జరిగితేనే దీర్ఘకాలిక ఫలితాలు రావచ్చు.
