Turkey Pakistan Alliance: మధ్యప్రాచ్యం, దక్షిణాసియా రాజకీయాల్లో ఇటీవల కనిపిస్తున్న మార్పులు ఒక కొత్త దిశను సూచిస్తున్నాయి. టర్కీ, పాకిస్తాన్ లాంటి దేశాలు ఇజ్రాయెల్పై ప్రత్యక్ష లేదా పరోక్ష ఒత్తిడిని పెంచే దిశగా కదులుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఈ ప్రక్రియలో మక్కా ఒప్పందం వంటి దౌత్య చట్రాలను తమకు అనుకూలంగా మార్చుకోవడం, సిరియా, బంగ్లాదేశ్లను చేర్చుకోవడం వంటి ప్రయత్నాలు భాగంగా ఉన్నాయి. ఇవి దౌత్య చర్చలు కాకుండా, సైనిక, ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక పొత్తుల దిశగా మారుతున్నాయి.
ఒట్టోమన్ వైభవం నుంచి ఇస్లామిక్ ధోరణి వైపు
ఒకప్పుడు ఇజ్రాయెల్తో సానుకూల సంబంధాలు కలిగి ఉన్న టర్కీ ఇప్పుడు వేరే దిశలో కనిపిస్తోంది. ఎర్దోగాన్ నేతృత్వంలో దేశం లిబరల్ విధానాల నుంచి దూరమై, ఇస్లామిక్ గుర్తింపును బలోపేతం చేసే ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్య కాలపు ప్రాభవాన్ని తిరిగి తీసుకురావాలనే ఆలోచన ఇందులో కీలకం. దీని ఫలితంగా పాకిస్తాన్, సిరియా, ఇరాక్, బంగ్లాదేశ్, కొన్ని గల్ఫ్ దేశాలతో సన్నిహితత పెరుగుతోంది. హమాస్కు సహాయం అందించే ధోరణి, ఇటీవల టర్కీ నుంచి వచ్చిన షిప్పై ఇజ్రాయెల్ చర్య తర్వాత పెరిగిన ఉద్రిక్తతలు ఈ మార్పును మరింత స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
కొత్త ఎయిర్ బేస్ నిర్మాణం..
సిరియాలో టర్కీ ఆధీనంలో ఉన్న ప్రాంతాల్లో కొత్త ఎయిర్బేస్ నిర్మాణ ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. ఇది ఇజ్రాయెల్లో అనుమానాలు రేకెత్తించాయి. ఇది తమపై దాడికి సన్నాహంగా భావించి ఇజ్రాయెల్ ముందస్తు చర్యలు తీసుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఇలాంటి చర్యలు టర్కీకి కోపం పెంచుతున్నా, అదే సమయంలో ప్రాంతీయ శక్తి సమతుల్యతను మార్చే ప్రయత్నంగా కూడా చూడవచ్చు.
మక్కా ఒప్పందంతో ఒక కొత్త ఫ్రంట్?
మక్కా ఒప్పందాన్ని తమకు అనుకూలంగా మార్చుకోవాలనే ప్రయత్నాలు, అందులో సిరియా, బంగ్లాదేశ్ను చేర్చాలనే ఆలోచనలు దౌత్యపరమైనవి మాత్రమే కాకుండా, ఇజ్రాయెల్కు వ్యతిరేకంగా విస్తృత కూటమిని నిర్మించే యత్నంగా కనిపిస్తున్నాయి. పాకిస్తాన్తో కలిసి టర్కీ ఈ దిశగా కదులుతుంటే, అది కేవలం మాటల స్థాయిలో ఉండదు. ఆర్థిక సహకారం, సైనిక సమన్వయం, సమాచార మార్పిడి వంటివి జరగవచ్చు. అయితే ఇలాంటి పొత్తులు ఎంతవరకు స్థిరంగా ఉంటాయి, అంతర్గత వ్యత్యాసాలు ఎలా అధిగమించబడతాయి అనేది కీలక ప్రశ్న.
ఇజ్రాయెల్ అఫెన్సివ్ వ్యూహం..
ఇజ్రాయెల్ వైపు చూస్తే, హమాస్, హెజ్బొల్లా, హౌతీలపై దాడుల ద్వారా ఇప్పటికే తీవ్ర నష్టం కలిగించింది. దీని వెనుక ఉన్న తత్వం అఫెన్సివ్ డిఫెన్స్. ముప్పు ఏర్పడే ముందే చర్య తీసుకోవడం. గతంలో అనేక దేశాలు లేదా సమూహాలు ఇజ్రాయెల్పై దాడి ఆలోచనలు చేసినప్పుడు ముందస్తు సమాచారం, సైనిక చర్యల ద్వారా వాటిని అడ్డుకుంది.
పాకిస్తాన్ను గుర్తించని ఇజ్రాయెల్..
ఇక పాకిస్తాన్ను ఇజ్రాయెల్ ఇప్పటి వరకు గుర్తించలేదు. టర్కీ, పాకిస్తాన్, ఇజ్రాయెల్ అమెరికా అనుకూల దేశాలు. కానీ ఇప్పుడు ఇజ్రాయెల్ను ఒంటరి చేయాలనే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ క్రమంలోనే పాకిస్తాన్ టర్కీ ఒక్కటయ్యాయి. వ్యూహాత్మకంగా పావులు కదుపుతున్నాయి. ఇందులో భాగంగానే పాకిస్తాన్కు టర్కీ ఆయుధాలు సరఫరా చేసినట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది. పాక్ సహకారంతోనే టర్కీ ఇజ్రాయెల్ను టార్గెట్ చేసినట్లు అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఇజ్రాయెల్ ఏం చేస్తుంది?
టర్కీ–పాకిస్తాన్ వ్యూహాన్ని గుర్తించడంలో ఇజ్రాయెల్ ఇంటెలిజెన్స్ యంత్రాంగం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఉపగ్రహాలు, సైబర్ నిఘా, మానవ సమాచార వనరుల ద్వారా సిరియా ఎయిర్బేస్, షిప్లు, ఆయుధ సరఫరా మార్గాలు, దౌత్య చర్చలపై నిఘా కొనసాగుతుంది. ముప్పు నిజమైతే ముందస్తు సైనిక చర్యలు, దౌత్య ఒత్తిడి, మిత్రదేశాలతో సమన్వయం వంటివి చేయవచ్చు. అమెరికా, యూరోపియన్ దేశాలు, కొన్ని అరబ్ దేశాలతో ఉన్న సంబంధాలు ఇజ్రాయెల్కు అదనపు బలం. అయితే టర్కీ నాటో సభ్యదేశం కావడం, పాకిస్తాన్ అణ్వాయుధ శక్తి కావడం వంటి అంశాలు సంక్లిష్టతను పెంచుతాయి. ప్రత్యక్ష యుద్ధం కాకుండా, పరిమిత సైనిక చర్యలు, ఆర్థిక నిరోధాలు, సమాచార యుద్ధం వంటి మార్గాలు ఎక్కువగా ఉపయోగపడవచ్చు. ఇజ్రాయెల్ గతంలో చూపిన విధంగా, ముప్పును ముందుగా గుర్తించి, పరిమితంగా కానీ తీవ్రంగా స్పందించే విధానం కొనసాగే అవకాశం ఉంది.
ఈ పరిణామాలు ప్రాంతీయ శక్తి సమతుల్యతను మార్చే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి. టర్కీ ఒట్టోమన్ ఆకాంక్షలు, ఇస్లామిక్ సంఘీభావం, పాకిస్తాన్తో సహకారం ఇవన్నీ ఒక వైపు. ఇజ్రాయెల్ సైనిక శక్తి, ఇంటెలిజెన్స్ ఆధిపత్యం, మిత్రదేశాల మద్దతు – మరో వైపు. మక్కా ఒప్పందం వంటి దౌత్య ప్రయత్నాలు విజయవంతమైతే ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. కానీ అంతర్గత వ్యత్యాసాలు, ఆర్థిక పరిమితులు, అంతర్జాతీయ ప్రతిస్పందనలు ఈ వ్యూహాలను పరిమితం చేయవచ్చు.
