Pakistan Protest Song: ఇటీవల కాలంలో భారత్లోని కొన్ని ఉద్యమాలు, సమావేశాల్లో ఒక పాకిస్తానీ పాట తరచుగా వినిపిస్తోంది. అదే సమయంలో పాక్ ఆక్రమిత జమ్మూ కాశ్మీర్ (పీవోకే)లో ప్రజలు భారత స్వాతంత్య్ర పోరాట కాలం నాటి గీతాన్ని నినాదంగా మార్చుకున్నారు. ఈ రెండు పాటలు వేర్వేరు నేపథ్యాల నుంచి వచ్చినవి. వాటి భావజాలాలు, సందేశాలు, ప్రస్తుత ఉపయోగం మధ్య ఉన్న తేడాలను పరిశీలిస్తే రెండు విభిన్న ఆలోచనా స్రవంతులు కనిపిస్తాయి.
పాకిస్తానీ పాట మూలాలు..
1970లలో పాకిస్తాన్లో సైనిక పాలన వచ్చిన సమయంలో ఒక వామపక్ష కవి రాసిన పాట ఇది. నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా రాయబడినదిగా చెప్పబడుతుంది. భారత్లో షాహీన్బాగ్ సమావేశాలు, రైతు ఉద్యమం, జేఎన్యూ ఆందోళనలు వంటి సందర్భాల్లో ఇది పదే పదే వినిపించింది. కొన్ని రాజకీయ సమావేశాల్లోనూ ఇది మార్మోగుతోంది. వామపక్ష భావజాలం ఉన్న వర్గాలు దీన్ని ప్రతిఘటన గీతంగా స్వీకరించడం సహజంగా కనిపిస్తుంది. అయితే ఈ పాటలోని చిత్రాలు, పదజాలం మతపరమైన రూపకాలతో కూడి ఉంది – విగ్రహాలు తొలగించబడటం, కేవలం ఒకే పేరు మిగిలి ఉండటం వంటి భావాలు. ఇది కమ్యూనిస్టు కవి రాసినా, మతపరమైన ప్రతీకలను ఉపయోగించడం వల్ల కొందరు దీన్ని విమర్శిస్తున్నారు.
పీవోకేలో భారతీయగీతం
పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్లో ప్రజలు సైనిక చర్యలు, హక్కుల ఉల్లంఘనలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్నారు. అక్కడ ఒకే రోజు కాల్పుల్లో అనేక మంది మరణించినట్లు సమాచారం వచ్చింది. అటువంటి వాతావరణంలో ప్రజలు భారత స్వాతంత్య్ర పోరాట కాలం నాటి గీతాన్ని పాడుతున్నారు. రాంప్రసాద్ బిస్మిల్తో అనుబంధం ఉన్న ఈ ఉర్దూ పాట దేశం కోసం ప్రాణత్యాగం చేసే కోరికను వ్యక్తం చేస్తుంది. భగత్సింగ్, అతని సహచరులు ఉరికంబానికి వెళ్లే సమయంలోనూ ఇటువంటి భావాలు వ్యక్తమయ్యాయి. ‘‘ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్’’ నినాదం కూడా అక్కడ పదే పదే వినిపిస్తోంది. ఇది స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్య్రం, తమ నిర్ణయం తాము తీసుకోవాలనే డిమాండ్ను ప్రతిబింబిస్తోంది. ఇక్కడ మత ప్రస్తావన లేదు. కేవలం దేశం, స్వేచ్ఛ కోసం త్యాగం అనే భావన మాత్రమే ఉంది.
రెండు పాటల భావజాలాలు..
పాకిస్తానీ పాటలో న్యాయం వస్తుందని, అణచివేత తొలగుతుందని చెప్పబడుతున్నా, దాని భాషలో మతపరమైన ప్రతీకలు బలంగా ఉన్నాయి. విగ్రహాలు బద్దలు కావడం, అల్లా పేరు మిగిలి ఉండటం వంటి వాక్యాలు కొందరికి మత ఉద్వేగాన్ని గుర్తు చేస్తాయి. భారత్లో దీన్ని పాడేవారు కొన్నిసార్లు నాయకులపై వ్యక్తిగత దాడులకు కూడా అనుసంధానం చేస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది. దీనికి విరుద్ధంగా భారతీయ స్వాతంత్య్ర గీతంలో మతం లేదు. తలను సమర్పించే సంసిద్ధత, త్యాగం, దేశం కోసం ప్రాణాలు అర్పించాలనే కోరిక మాత్రమే ఉంది. ఆశలు, ఆకాంక్షలు లేకుండా కేవలం దేశం కోసం మరణించాలనే భావన చివరి చరణాల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా రాయబడిన ఈ గీతం ఇప్పుడు పీవోకేలో ప్రజల స్వేచ్ఛా కాంక్షను వ్యక్తం చేస్తోంది.
రెండూ విరుద్ధ పరిస్థితులు?
భారత్లో కొన్ని వర్గాలు పాకిస్తానీ పాటను ప్రతిఘటన చిహ్నంగా ఉపయోగిస్తుంటే, పాకిస్తాన్ నియంత్రణలోని ప్రాంతంలో ప్రజలు భారత స్వాతంత్య్ర పోరాట గీతాలను స్వీకరిస్తున్నారు. ఇది ఒక వైపు ఆదర్శాలు, మరోవైపు వాస్తవ పరిస్థితుల మధ్య వైరుధ్యాన్ని చూపుతుంది. ఒక పాటలో మతపరమైన రూపకాలు ఉండగా, మరొకటి పూర్తిగా దేశభక్తి, త్యాగం మీద ఆధారపడి ఉంది. పౌరులు ఏ భావజాలాన్ని స్వీకరించాలి, ఏ సందేశాన్ని ముందుంచాలి అన్నది వారి ఆలోచనపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రతిఘటన అనేది కేవలం పాట పాడడం కాదు. దాని వెనుక ఉన్న ఆలోచన, లక్ష్యం, సమాజంపై ప్రభావం కూడా ముఖ్యం.
వ్యవస్థలను ధ్వంసం చేయాలని చెప్పే వాదనలు, స్వేచ్ఛ కోసం త్యాగం చేయాలనే వాదనలు ఈ రెండింటి మధ్య తేడాను అర్థం చేసుకోవడం అవసరం. ఏది నిజమైన ప్రతిఘటన, ఏది కేవలం నినాదాలు అన్నది సమాజం నిర్ణయించుకోవాల్సిన అంశం.
