Pakistan Occupied Kashmir: పాకిస్తాన్ నిర్వహణలోని ఆజాద్ జమ్మూ కాశ్మీర్ లేదా భారత్ పిలిచే పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్లో 2026 జూలై–ఆగస్టులో శాసనసభ ఎన్నికలు మూడు విడతల్లో జరుగుతున్నాయి. మొదటి విడత జూలై 27న మీర్పూర్ డివిజన్లో పూర్తయింది. రెండో విడత ఆగస్టు 2న ముజఫరాబాద్, శరణార్థుల సీట్లకు, మూడో విడత ఆగస్టు 10న పూంచ్లో నిర్వహించబడనున్నాయి. మొత్తం ఎన్నికల సీట్లు సుమారు 45 (33 స్థానిక + 12 శరణార్థులు)తోపాటు రిజర్వ్డ్ సీట్లు కలిపి అసెంబ్లీ 53 స్థానాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రక్రియను కొందరు ప్రజాస్వామ్యంగా చూస్తే, మరికొందరు స్థానిక అసంతృప్తి, హింస, బయటి ప్రభావాల నేపథ్యంలో ప్రహసనంగా విమర్శిస్తున్నారు.
మొదటి విడత ఫలితాలు..
మీర్పూర్, భింబర్, కోట్లి ప్రాంతాల్లో 13 సీట్లకు జరిగిన మొదటి విడతలో పీఎమ్ఎల్–ఎన్ సుమారు 9 సీట్లు, పీపీపీ 4 సీట్లు గెలుచుకున్నట్లు ప్రాథమిక ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి. కొన్ని నియోజకవర్గాల్లో ఓటింగ్ శాతం 26 నుంచి 60 శాతం మధ్య ఉంది. తక్కువ పాల్గొనడం, బహిష్కరణ పిలుపులు, భద్రతా ఉద్రిక్తతలు ఇందుకు కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి.
హింస, నిరసనలు..
జూన్ 2026 నుంచి జాయింట్ అవామి యాక్షన్ కమిటీ (జేఏఏసీ) నాయకత్వంలో ఆర్థిక సమస్యలు, పాలనా సంస్కరణలు, శరణార్థుల సీట్ల రద్దు డిమాండ్లతో నిరసనలు తీవ్రమయ్యాయి. ఈ గ్రూప్ను అధికారులు నిషేధించారు. జూన్ నుంచి ఎన్నికల వరకు డజన్ల కొద్దీ మరణాలు నమోదయ్యాయని వివిధ నివేదికలు చెబుతున్నాయి. మొదటి విడత సమయంలో మీర్పూర్ ప్రాంతంలో అదనపు ఘర్షణలు జరిగాయి. నిరసనకారులు ఎక్కువ మరణాలు ఆరోపిస్తే, అధికారులు తక్కువ సంఖ్యను అంగీకరిస్తున్నారు. ఇంటర్నెట్, మొబైల్ సేవలపై నియంత్రణలు, రోడ్ల బ్లాక్లు కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. సమాచారం పూర్తిగా అందకపోవడం వల్ల సంఘటనల కచ్చిత సమాచారం బయటకు రావడం లేదు.
శరణార్థుల సీట్ల వివాదం
అసెంబ్లీలో 12 సీట్లు పాకిస్తాన్లోని వివిధ ప్రాంతాల్లో నివసించే కాశ్మీర్ మూలాల శరణార్థులకు కేటాయించారు. ఇవి 1970 నుంచి ఉన్నాయి. స్థానికులు ఇవి బయటి ప్రభావాన్ని పెంచుతాయని, స్థానిక సమస్యలపై నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తాయని వాదిస్తున్నారు. జేఏఏసీ వీటి రద్దు లేదా మార్పును డిమాండ్ చేస్తోంది. అయితే ఆజాద్ కాశ్మీర్ సుప్రీంకోర్టు ఇవి రాజ్యాంగపరంగా రక్షితమని, సవరణ లేకుండా తొలగించలేమని తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ సీట్లు పాకిస్తాన్ రాజకీయ పార్టీలకు ముజఫరాబాద్ ప్రభుత్వంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఇస్తాయని విమర్శకులు అంటారు.
ఆర్థిక అసమానతలు..
పీవోకేలోని మంగ్లా డ్యామ్ నుంచి వచ్చే నీరు పంజాబ్ రాష్ట్రానికి పంటలు, తాగునీరు అందిస్తుంది. స్థానిక ప్రజలు తమకు తగినంత సాగు, తాగునీరు లభించడం లేదు. అలాగే విద్య, ఉపాధి, పాలనా స్వయంప్రతిపత్తి వంటి అంశాల్లో అసంతృప్తి కనిపిస్తోంది. నిరసనల్లో విద్యార్థులు, సాధారణ ప్రజలు పాల్గొనడం గమనార్హం. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం అధికారులు స్కూళ్లపై నియంత్రణలు విధించి ఉద్యమాన్ని నియంత్రించే ప్రయత్నం చేశారు.
అధికారిక స్థానాలు..
పాకిస్తాన్ అధికారులు ఎన్నికలను సాధారణ ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియగా చూపుతూ, నిరసనలను బయటి శక్తుల ప్రేరేపణగా ఆరోపించారు. భారత ప్రతినిధులు పీవోకే ప్రజలను రెచ్చగొడుతున్నారని ఆరోపిస్తున్నారు. భారత్ మాత్రం ఇది పాక్ ఆక్రమణను దాచే ప్రయత్నమని, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను కప్పిపుచ్చే పనిగా విమర్శించింది. భారత్ ఈ ప్రాంతం తన అవిభాజ్య భాగమని పునరుద్ఘాటించింది. పాకిస్తాన్ ఈ వ్యాఖ్యలను తిరస్కరించింది. స్థానిక నిరసనకారులు తమ సమస్యల పరిష్కారం కోరుతున్నారు. భారత్ సహాయం అర్ధిస్తున్నారు. మద్దతు అడుగుతున్నారు.
ఈ ఎన్నికలు పైకి ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలా కనిపించినా, తక్కువ ఓటింగ్, హింస, సమాచార నియంత్రణ, శరణార్థుల సీట్ల వివాదం, ఆర్థిక అసమానతలు వంటివి లోతైన సమస్యలను ఎత్తి చూపుతున్నాయి. స్థానిక ప్రజల డిమాండ్లు ఎన్నికలతో పరిష్కారం కావడం లేదు. పాకిస్తాన్ ఇలాంటి ఉద్యమాలను బలూచిస్తాన్లో కూడా ఎదుర్కొంటోంది. భారత్లోని కొన్ని ఉద్యమాలను కేంద్రం చాకచక్యంగా నిర్వహించినట్లు పోల్చినా, ఇక్కడ పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. హింస తగ్గించి, సమాచార స్వేచ్ఛ పునరుద్ధరించి, ఆర్థిక–పాలనా సంస్కరణలు చేపట్టితేనే నిజమైన విశ్వాసం పెరుగుతుంది.
