National Flag Day: భారత జాతీయ జెండా కేవలం మూడు రంగుల వస్త్రం కాదు. అది మన స్వాతంత్య్ర సంగ్రామం ఆశలు, త్యాగాలు, ఐక్యత, భవిష్యత్తు కలలను ప్రతిబింబించే చిహ్నం. 1947 జూలై 22న రాజ్యాంగ సభ దీన్ని అధికారికంగా స్వీకరించినప్పటి నుంచి నేటికి 79 సంవత్సరాలు నిండాయి. ఇవాళ జాతీయ జెండా దినోత్సవం. కానీ ఈ గౌరవనీయమైన రూపం ఒక్కరోజులో రాలేదు. స్వాతంత్య్రోద్యమంలో భాగంగా దశల వారీగా పరిణామం చెందింది.
కల్కత్తాలో తొలిసారి ఎగరవేత..
స్వాతంత్య్ర సంగ్రామం ప్రారంభ దశలో, 1906 ఆగస్టు 7న కలకత్తాలో (ప్రస్తుతం కోల్కతా) సచింద్ర ప్రసాద్ బోస్, హేమచంద్ర కనుంగోలు రూపొందించిన తొలి జెండా ఎగరవేయబడింది. ఇది ఆకుపచ్చ–పసుపు–ఎరుపు అడ్డు గీతల త్రివర్ణ పతాకం. ఆకుపచ్చ భాగంలో తెల్లని తామర పువ్వులు, మధ్యలో వందే మాతరం అని దేవనాగరి లిపిలో రాసి ఉండేది. ఎరుపు భాగంలో సూర్యుడు, చంద్రుడు వంటి చిహ్నాలు ఉండేవి. ఈ జెండా వివిధ మతాలు, సంస్కృతులను సూచించే ప్రారంభ ప్రయత్నం. ఇది జాతీయ జెండా ఆలోచనకు బీజం వేసింది.
భికాజీ కామా జెండా..
1907 ఆగస్టు 22న మదం భికాజీ కామా జర్మనీలోని స్టట్గార్ట్లో జరిగిన అంతర్జాతీయ సోషలిస్టు సమావేశంలో ఈ జెండాను మెరుగుపరచి ఎగరవేశారు. ఇది 1906 జెండాకు మార్పు చెందిన రూపం. కొన్ని మార్పులతో ఇది భారత స్వాతంత్య్రం కోసం విదేశాల్లో మొదటిసారి ఎగరవేసిన ఘనత సాధించింది. ఈ ఘట్టం భారతీయుల స్వాతంత్య్ర కాంక్షను ప్రపంచానికి చాటింది. ఇది ఉద్యమాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లింది.
త్రివర్ణం, చరఖా సంకేతం
1931లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కాషాయం, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల త్రివర్ణ పతాకాన్ని అధికారికంగా స్వీకరించింది. మధ్యలో చరఖా ఉంచబడింది. ఇది స్వదేశీ ఉద్యమం, ఖాదీ, స్వయం సమృద్ధి, ఆర్థిక స్వాతంత్య్రాన్ని సూచించింది. ఈ జెండా ఉద్యమాన్ని ఒక్కటి చేసింది. వివిధ ప్రాంతాలు, సమూహాలను ఏకం చేసే శక్తిగా మారింది. చరఖా గాంధీజీ ఆలోచనలను ప్రతిబింబించింది.
అశోక చక్రంతో జాతీయ జెండా..
స్వాతంత్య్రం సమీపించినప్పుడు, రాజ్యాంగ సభ 1947 జూలై 22న చరఖా స్థానంలో అశోక చక్రం (24 కోణాల నీలి చక్రం) చేర్చి జాతీయ జెండాగా అధికారికంగా ప్రకటించింది. పింగళి వెంకయ్య రూపొందించిన డిజైన్ ఆధారంగా ఇది జరిగింది. అశోక చక్రం మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుని వారసత్వం నుంచి వచ్చింది. ఇది ధర్మం, న్యాయం, పురోగతి, నిరంతర చలనాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది మతపరమైన చిహ్నాల నుంచి సార్వత్రిక, లౌకిక విలువల వైపు మార్పును సూచించింది.
రంగుల అర్థాలు..
జాతీయ జెండాలోని మూడు రంగులకు లోతైన అర్థం ఉంది. కాషాయం ధైర్యం, త్యాగం, తెలుపు శాంతి, సత్యం, ఆకుపచ్చవిశ్వాసం, సంపద, ప్రకృతికి ప్రతీకలు. అశోక చక్రం 24 కోణాలు రోజులో 24 గంటలు, నిరంతర పురోగతిని గుర్తుచేస్తాయి. ఈ జెండా ఈరోజు ప్రతి భారతీయునికి గర్వకారణం. ఇది విభజనలను అధిగమించి ఐక్యతను ప్రోత్సహిస్తుంది.
భారత జాతీయ జెండా 79 సంవత్సరాల నాటి అధికారిక రూపం నుంచి నేటి వరకు మన చరిత్రను, సంస్కృతిని, ఆకాంక్షలను కాపాడుతోంది. దీన్ని గౌరవించడం, రక్షించడం మనందరి బాధ్యత. ‘‘జై హింద్’’ అని చెప్పి ఈ త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగరవేద్దాం. ఇది మన గతం కాదు, మన భవిష్యత్తు.
