Trapit Bansal : ఒకప్పుడు గణితంపై ఆసక్తితో చదువుకున్న యువకుడు.. ఇప్పుడు ప్రపంచ ఏఐ రంగంలోనే అత్యంత కీలకమైన బాధ్యతను చేపట్టబోతున్నాడు. సాఫ్ట్వేర్ ఉద్యోగాల వెంట పరుగులు తీయకుండా పరిశోధనల బాట పట్టిన అతడి నిర్ణయం ఇప్పుడు రూ.800 కోట్ల విలువైనదిగా మారింది. ఐఐటీ కాన్పూర్లో మొదలైన ప్రయాణం.. ఐఐఎస్సీ, అమెరికా యూనివర్సిటీలు, ఓపెన్ఏఐ మీదుగా మెటా వరకు సాగింది. అతడే భారతీయ ఏఐ పరిశోధకుడు త్రపిత్ బన్సల్. ఇంతకీ అతడి విజయ రహస్యం ఏమిటి? ప్రపంచ టెక్ దిగ్గజాలు అతడి కోసం ఎందుకు పోటీపడుతున్నాయి?
ఒకప్పుడు ఐటీ రంగంలో ఉద్యోగం వస్తే చాలు.. భారీ జీతం అందుకుంటే జీవితం సెటిలైపోయినట్లే అనుకునేవారు. కానీ ఇప్పుడు టెక్నాలజీ ప్రపంచంలో లెక్కలు మారిపోయాయి. ముఖ్యంగా కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) రంగంలో ప్రతిభకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో విపరీతమైన డిమాండ్ ఏర్పడింది. అత్యాధునిక ఏఐ మోడళ్లను అభివృద్ధి చేయగల పరిశోధకుల కోసం ప్రపంచంలోని దిగ్గజ సంస్థలు కోట్లాది రూపాయలు వెచ్చించేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి.
ఈ పోటీలో తాజాగా భారతీయుడికి అరుదైన గుర్తింపు లభించింది. మెటా సంస్థ తన సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్ ల్యాబ్లో కీలక బాధ్యతలు అప్పగించేందుకు త్రపిత్ బన్సల్ను ఎంపిక చేసుకుంది. ఇందుకోసం సుమారు రూ.800 కోట్ల ప్యాకేజీ ఆఫర్ చేసినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. అయితే ఈ భారీ ప్యాకేజీ వెనుక ఉన్నది ఒక్కరోజులో వచ్చిన అదృష్టం కాదు. దశాబ్దానికి పైగా సాగిన అభ్యాసం, పరిశోధన, ప్రయోగాలు, పట్టుదల.
గణితమే పునాది.. ఏఐనే గమ్యం!
ఉత్తర్ప్రదేశ్కు చెందిన త్రపిత్ బన్సల్కు చిన్నప్పటి నుంచే గణితమంటే ప్రత్యేక ఆసక్తి. అదే అతడిని దేశంలోని ప్రతిష్ఠాత్మక విద్యాసంస్థల్లో ఒకటైన ఐఐటీ కాన్పూర్కు చేర్చింది. అక్కడ చదువుకుంటున్న సమయంలో సాఫ్ట్వేర్ రంగంలో ఉద్యోగాలకు భారీ డిమాండ్ ఉండేది. చాలామంది విద్యార్థులు అధిక వేతనాలున్న కొలువులపై దృష్టి పెట్టారు.
కానీ బన్సల్ ఆలోచనా విధానం భిన్నం. అతడు గణితం, స్టాటిస్టిక్స్ వంటి ప్రాథమిక అంశాలపై పట్టు సాధించడానికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. తొలినాళ్లలో ఏఐపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టకపోయినా.. గణితానికి, ఏఐకి ఉన్న సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకున్నాక తన భవిష్యత్తు దిశను మార్చుకున్నాడు.
ఒక ఏఐ మోడల్ ఎలా పనిచేస్తుంది? డేటాలోని నమూనాలను ఎలా గుర్తిస్తుంది? సంక్లిష్టమైన సమస్యలకు పరిష్కారాలను ఎలా కనుగొంటుంది? భవిష్యత్తులో జరిగే పరిణామాలను ఎలా అంచనా వేస్తుంది? ఇలాంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతుకుతూ ఏఐ పరిశోధనల వైపు అడుగులు వేశాడు.
భారీ జీతం కంటే పరిశోధనలే ముఖ్యం!
2012లో ఐఐటీ కాన్పూర్ నుంచి పట్టా అందుకున్న బన్సల్.. యాక్సెంచర్లో కన్సల్టింగ్ అనలిస్ట్గా కెరీర్ ప్రారంభించాడు. మంచి ఉద్యోగం, కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో ఎదిగే అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ అతడికి మాత్రం పరిశోధనలపై ఆసక్తి తగ్గలేదు.
దీంతో ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఐఐఎస్సీ)లో రీసెర్చ్ అసిస్టెంట్గా చేరాడు. అక్కడ బేసియన్ మోడలింగ్, ఇన్ఫరెన్స్ మెథడ్స్ వంటి అత్యాధునిక అంశాలపై పనిచేశాడు.
ఈ దశలోనే ఏఐ రంగంలో ప్రపంచస్థాయి పరిశోధకుడిగా ఎదగాలంటే మరింత లోతైన పరిజ్ఞానం అవసరమని గుర్తించాడు. దీంతో ఉన్నత చదువుల కోసం అమెరికా వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
అమెరికాలో పదునెక్కిన మేధస్సు!
అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మసాచుసెట్స్ ఆమ్హర్ట్స్లో కంప్యూటర్ సైన్స్లో చేరాడు. అక్కడ మాస్టర్స్తోపాటు పీహెచ్డీ పూర్తి చేశాడు. ఈ క్రమంలో నేచురల్ లాంగ్వేజ్ ప్రాసెసింగ్ (ఎన్ఎల్పీ), డీప్ లెర్నింగ్, న్యూరల్ నెట్వర్క్స్, మెటా లెర్నింగ్ వంటి కీలక విభాగాలపై పట్టు సాధించాడు.
మనుషులు మాట్లాడే భాషను కంప్యూటర్లు అర్థం చేసుకోవడం నుంచి.. మానవ మెదడు నేర్చుకునే విధానాన్ని అనుకరించే సాంకేతికతల వరకు అనేక అంశాలపై పరిశోధనలు చేశాడు.
అతడి ప్రతిభకు అంతర్జాతీయ టెక్ సంస్థల నుంచి గుర్తింపు లభించింది. ప్రపంచంలోని అగ్రశ్రేణి కంపెనీల్లో పరిశోధకుడిగా పనిచేసే అవకాశాలు వరుసగా వచ్చాయి.
– ఫేస్బుక్: అప్లైడ్ మెషిన్ లెర్నింగ్ విభాగంలో పనిచేస్తూ డీప్ లెర్నింగ్ ఆధారంగా ఎన్ఎల్పీ సమస్యల పరిష్కారాలపై పరిశోధనలు చేశాడు.
– గూగుల్: నాలెడ్జ్ గ్రాఫ్, డీప్ లెర్నింగ్, స్ట్రక్చర్డ్ డేటా అండర్స్టాండింగ్ వంటి అంశాలపై పనిచేశాడు.
– మైక్రోసాఫ్ట్: మెటా లెర్నింగ్, ఎన్ఎల్పీ విభాగాల్లో పరిశోధనలు చేశాడు.
– ఓపెన్ఏఐ: 2017లో రీసెర్చ్ ఇంటర్న్గా చేరి మల్టీ ఏజెంట్ రీన్ఫోర్స్మెంట్ లెర్నింగ్, కాంపిటీటివ్ సెల్ఫ్ప్లే వంటి అంశాలపై పనిచేశాడు.
ఈ అనుభవాలన్నీ అతడిని ఏఐ పరిశోధనల్లో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందిన వ్యక్తిగా తీర్చిదిద్దాయి.
ఓపెన్ఏఐలో కీలక బాధ్యతలు.. రీజనింగ్ మోడళ్లలో భాగస్వామ్యం!
2017లో ఇంటర్న్గా అడుగుపెట్టిన ఓపెన్ఏఐలోనే 2022లో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగిగా చేరాడు. అప్పటికే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏఐ పరిశోధనల్లో ఈ సంస్థ కీలక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంటోంది. అదే ఏడాది చాట్జీపీటీ విడుదలతో టెక్నాలజీ ప్రపంచంలో పెను మార్పుకు నాంది పలికింది.
ఈ సమయంలో బన్సల్ ఏఐ రీజనింగ్ సంబంధిత పరిశోధనల్లో తన ప్రతిభను చాటుకున్నాడు. కేవలం ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇచ్చే స్థాయిని దాటి.. సంక్లిష్టమైన సమస్యలను దశలవారీగా విశ్లేషించి పరిష్కరించే ఏఐ వ్యవస్థల అభివృద్ధిలో భాగమయ్యాడు.
2024లో ఓపెన్ఏఐ పరిచయం చేసిన ఓ1 రీజనింగ్ మోడల్ ఈ రంగంలో కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది. గణితం, కోడింగ్, సైన్స్ వంటి క్లిష్టమైన విభాగాల్లో ఏఐ సామర్థ్యాలను పెంచడమే ఈ మోడళ్ల ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ రీజనింగ్ పరిశోధనల్లో బన్సల్ కీలక పాత్ర పోషించినట్లు తెలుస్తోంది.
రూ.800 కోట్ల ఆఫర్.. మెటా వ్యూహం ఏమిటి?
ఏఐ రంగంలో తదుపరి విప్లవం సృష్టించాలన్న లక్ష్యంతో మెటా భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతోంది. ఇప్పటికే అత్యాధునిక ఏఐ మోడళ్ల అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించిన సంస్థ.. ఇప్పుడు సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్ దిశగా అడుగులు వేస్తోంది.
ఈ క్రమంలో అత్యుత్తమ పరిశోధకులను తనవైపు తిప్పుకోవడంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది. ఇందులో భాగంగానే బన్సల్కు భారీ ప్యాకేజీ ఆఫర్ చేసినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. సుమారు రూ.800 కోట్ల విలువైన ఈ ఆఫర్ టెక్ ప్రపంచంలో చర్చనీయాంశమైంది.
అయితే ఈ మొత్తం సాధారణ వార్షిక వేతనం మాత్రమే కాదు. భారీ ప్యాకేజీల్లో స్టాక్ అవార్డులు, దీర్ఘకాలిక ప్రోత్సాహకాలు వంటి అంశాలు కూడా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది.
మెటా ముందున్న లక్ష్యం స్పష్టం. ప్రస్తుతం ఉన్న ఏఐ మోడళ్లను మించి ఆలోచించగల, సంక్లిష్టమైన పనులను స్వతంత్రంగా నిర్వహించగల అత్యాధునిక వ్యవస్థలను రూపొందించడం. ఇందుకోసం బన్సల్ వంటి పరిశోధకుల అనుభవాన్ని ఉపయోగించుకోవాలని భావిస్తోంది.
అసలు విజయ రహస్యం ఏమిటి?
త్రపిత్ బన్సల్ ప్రయాణాన్ని పరిశీలిస్తే ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. అతడి విజయం కేవలం ఐఐటీలో చదవడం వల్లనో, అమెరికాలో ఉన్నత విద్య అభ్యసించడం వల్లనో సాధ్యపడలేదు. తనకు నచ్చిన రంగాన్ని గుర్తించడం, దానిపై లోతుగా అధ్యయనం చేయడం, అవసరమైనప్పుడు సురక్షితమైన కెరీర్ మార్గాన్ని వదిలి కొత్త దారిలో ప్రయాణించడం అతడి ఎదుగుదలకు ప్రధాన కారణాలు.
ఒకప్పుడు లక్షల రూపాయల ప్యాకేజీల కోసం పోటీపడే విద్యార్థుల మధ్య.. పరిశోధనల కోసం ఉద్యోగాన్ని వదులుకున్న యువకుడు ఇప్పుడు వందల కోట్ల విలువైన ఆఫర్తో ప్రపంచ టెక్ రంగంలో చర్చనీయాంశమయ్యాడు.
ఏఐ భవిష్యత్తును నిర్ణయించే పోటీలో భారతీయ మేధస్సు కూడా కీలక పాత్ర పోషించగలదని బన్సల్ ప్రయాణం మరోసారి నిరూపిస్తోంది. ఇప్పుడు అతడి ముందున్న సవాలు ఒక్కటే.. ప్రపంచం ఇప్పటివరకు చూడని స్థాయి ఏఐ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడం. ఆ ప్రయత్నంలో అతడు ఎలాంటి ముద్ర వేస్తాడన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.