Indian culture : కుటుంబమే భారతీయ సంస్కృతికి వెన్నెముక. కానీ మారుతున్న జీవన విధానం, పెరుగుతున్న వ్యక్తివాదం, ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు.. కుటుంబ బంధాల స్వరూపాన్నే మార్చేస్తున్నాయి.
భారతీయ సంస్కృతి గురించి మాట్లాడినప్పుడు ముందుగా గుర్తుకొచ్చేది కుటుంబ వ్యవస్థ. తరతరాలుగా మన సమాజంలో కుటుంబానికి ఉన్న ప్రాధాన్యత అసాధారణం. తల్లిదండ్రులను గౌరవించడం, అన్నదమ్ముల మధ్య అనుబంధం, పెద్దలను ఆదరించడం, పిల్లల బాధ్యతను తీసుకోవడం.. ఇవన్నీ కేవలం ఆచారాలు కాదు. భారతీయ జీవన విధానంలో భాగం.
రామాయణం వంటి ఇతిహాసాలు కూడా కుటుంబ బంధాల విలువను మనకు పదేపదే గుర్తుచేస్తాయి. తండ్రి మాటకు కట్టుబడి శ్రీరాముడు రాజ్యాన్ని వదిలి అడవులకు వెళ్లాడు. అన్నపై ఉన్న ప్రేమతో లక్ష్మణుడు ఆయన వెంట నడిచాడు. అన్న కోసం తన రాజ్యాన్ని కూడా త్యజించిన భరతుడు.. శ్రీరాముడి పాదుకలను సింహాసనంపై ఉంచి పాలన సాగించాడు. ఇవన్నీ కుటుంబం అంటే కేవలం రక్త సంబంధం కాదని.. బాధ్యత, త్యాగం, అనుబంధం కూడా అని చెప్పే విలువలు.
ఉమ్మడి కుటుంబం నుంచి ఒంటరి కుటుంబం వరకు
ఒకప్పుడు గ్రామీణ భారతంలో ఉమ్మడి కుటుంబాలు సాధారణంగా కనిపించేవి. తాతయ్య, నానమ్మ, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు.. అందరూ ఒకే ఇంట్లో కలిసి జీవించేవారు. ఒకరి సమస్యను మరొకరు తమ సమస్యగా భావించేవారు. పిల్లలకు తల్లిదండ్రులతో పాటు తాతముత్తాతల నుంచి కూడా జీవన విలువలు అందేవి.
కానీ కాలం మారింది. పట్టణీకరణ పెరిగింది. ఉద్యోగాల కోసం యువత నగరాలకు, విదేశాలకు వెళ్లడం పెరిగింది. చిన్న కుటుంబాలు పెరిగాయి. వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, కెరీర్, ఆర్థిక స్వావలంబనలకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది. ఇవన్నీ తప్పనిసరిగా చెడ్డ పరిణామాలు కావు. కానీ వాటి ప్రభావంతో కుటుంబ బంధాలకు కేటాయించే సమయం మాత్రం తగ్గిపోతోంది.
ఒకే ఇంట్లో ఉన్నా ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకునే సమయం లేని పరిస్థితి ఏర్పడింది. సాంకేతికత మనల్ని ప్రపంచానికి దగ్గర చేసింది.. కానీ కొన్నిసార్లు మన పక్కనే ఉన్న మనుషులకు దూరం చేసింది.
తల్లిదండ్రుల స్థానం ఎక్కడ?
ఇటీవలి అమెరికా వలస విధానంపై వచ్చిన చర్చలు కూడా కుటుంబ వ్యవస్థపై మరోసారి చర్చకు దారితీశాయి. తల్లిదండ్రులను అమెరికాకు తీసుకెళ్లడం, వారికి శాశ్వత నివాస హక్కులు కల్పించడం వంటి అంశాల్లో కఠినమైన విధానాలు ఉంటే.. వాటి వెనుక ఆ దేశపు వలస విధానం, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు, చట్టపరమైన వ్యవస్థ వంటి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. దాన్ని కేవలం ఒక దేశపు సంస్కృతికి ప్రతిబింబంగా చూడటం సరైనది కాదు.
అయితే ఈ చర్చ మనకు ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్నను మాత్రం ముందుకు తెస్తుంది.
వృద్ధాప్యంలోకి అడుగుపెట్టిన తల్లిదండ్రుల బాధ్యత ఎవరిది?
భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థలో ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చాలా కాలం స్పష్టంగా ఉండేది. తల్లిదండ్రులు పిల్లలను పెంచారు కాబట్టి.. పిల్లలు వారి వృద్ధాప్యంలో అండగా నిలవాలి అనే భావన బలంగా ఉండేది. ఇప్పుడు ఆ భావనలో మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి.
కొంతమంది యువత స్వతంత్రంగా జీవించడాన్ని ఎంచుకుంటున్నారు. అది వారి హక్కే. కానీ స్వతంత్రత అంటే సంబంధాల నుంచి పూర్తిగా వైదొలగడం కాదనే విషయాన్ని కూడా మనం గుర్తించాలి.
పాశ్చాత్యాన్ని నిందించడం పరిష్కారం కాదు
భారతీయ కుటుంబ విలువలు తగ్గుతున్నాయని చెప్పగానే మొత్తం బాధ్యతను పాశ్చాత్య సంస్కృతిపై నెట్టేయడం సులభం. కానీ అది పూర్తి నిజం కాదు.
పాశ్చాత్య దేశాల్లో కూడా కుటుంబ అనుబంధాలు, తల్లిదండ్రులపై ప్రేమ, బాధ్యత ఉన్నాయి. అదే సమయంలో వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు కూడా అక్కడ అధిక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. భారతదేశంలోనూ ఇప్పుడు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు ప్రాధాన్యత పెరుగుతోంది. ఇందులో మంచి అంశాలు ఉన్నాయి. పాతకాలపు కుటుంబ వ్యవస్థలో కూడా సమస్యలు ఉండేవి. మహిళల స్వేచ్ఛ, వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు, పిల్లలపై అధిక నియంత్రణ వంటి అంశాలు ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థలో కొన్నిసార్లు సమస్యలుగా మారేవి.
కాబట్టి మనం గతాన్ని పూర్తిగా గొప్పదిగా, వర్తమానాన్ని పూర్తిగా చెడ్డదిగా చూడటం సరైనది కాదు.
కావాల్సింది విలువల పునర్నిర్మాణం
కాలం మారుతుంది. కుటుంబ నిర్మాణం మారుతుంది. జీవన విధానం మారుతుంది. కానీ మనుషుల మధ్య ప్రేమ, గౌరవం, బాధ్యత మాత్రం మారకూడదు.
తల్లిదండ్రులను గౌరవించడం అంటే తప్పనిసరిగా వారితో ఒకే ఇంట్లో ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. దూరంగా ఉన్నా వారిని పట్టించుకోవచ్చు. ఆర్థికంగా, మానసికంగా అండగా నిలవచ్చు. అదే విధంగా పిల్లలకు స్వేచ్ఛ ఇవ్వడం అంటే వారిని నిర్లక్ష్యం చేయడం కాదు.
నేటి తరానికి కావాల్సింది పాత ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థను యథాతథంగా తిరిగి తీసుకురావడం కాదు. ఆ వ్యవస్థలోని మంచి విలువలను ఆధునిక జీవితంతో సమన్వయం చేయడం.
కుటుంబం అంటే ఒకే పైకప్పు కింద ఉండటం కాదు. కష్టంలో ఒకరికి ఒకరు అండగా నిలవడం. విజయాన్ని కలిసి ఆనందించడం. వృద్ధాప్యంలో తల్లిదండ్రులను ఒంటరిగా వదిలేయకపోవడం. పిల్లలకు కేవలం ఆస్తులు కాకుండా విలువలు అందించడం.
భారతీయ సంస్కృతిని కాపాడుకోవాలంటే పెద్ద పెద్ద ప్రసంగాలు అవసరం లేదు. మన ఇంట్లోనే ప్రారంభించాలి.
తల్లిదండ్రులతో మాట్లాడే ఐదు నిమిషాల సమయం నుంచి.. పిల్లలకు నేర్పే ఒక మంచి విలువ వరకు.. సంస్కృతి అక్కడే మొదలవుతుంది.
కుటుంబం బలంగా ఉంటే సమాజం బలంగా ఉంటుంది. సమాజం బలంగా ఉంటే దేశం బలంగా ఉంటుంది.
అందుకే ప్రశ్న.. భారతీయ సంస్కృతి క్షీణిస్తోందా? అనేది మాత్రమే కాదు.
మన ఇళ్లలో మనం ఏ విలువలను కాపాడుతున్నాం? ఏ విలువలను తర్వాతి తరానికి అందిస్తున్నాం?
ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ప్రతి కుటుంబం తనను తాను వెతుక్కోవాల్సిన సమయం ఇది.
క్షీణిస్తున్న భారతీయ సంస్కృతీ.. పడిపోతున్న కుటుంబ విలువలు.. దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.
