US Iran tensions : ఇస్లామాబాద్ వేదికగా ఇరాన్, అమెరికా ప్రతినిధుల మధ్య జరిగిన శాంతి చర్చలు విఫలమయ్యాయి. న్యూక్లియర్ కార్యక్రమాన్ని నిలిపివేయడానికి ఇరాన్ అంగీకరించకపోవడంతో అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ ఈ విఫలతను ప్రకటించారు. వెంటనే స్పందించిన అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, హర్మూజ్ జలసంధిని అమెరికా నౌకాదళంతో పూర్తిగా దిగ్బంధిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ఇరాన్ ఇప్పటికే ఈ జలసంధిని మూసివేసిందని, కానీ అమెరికా తమ గైడెడ్ మిసైల్ డిస్ట్రాయర్లతో దీనిని అధికారికంగా బ్లాక్ చేస్తోందని ట్రంప్ వెల్లడించారు. ఈ చర్యను ‘ప్రపంచానికి మేలు చేసే ప్రయత్నం‘గా ఆయన అభివర్ణించారు.
ఇరాన్ కౌంటర్ వార్నింగ్..
అమెరికా బ్లాకేడ్ ప్రకటనకు ఇరాన్ తీవ్రంగా స్పందించింది. హర్మూజ్ జలసంధిని పూర్తి నియంత్రణలోకి తీసుకున్నట్లు ప్రకటించిన ఇరాన్, ఏ మాత్రం తప్పుడు నిర్ణయం తీసుకున్నా శత్రువులు జలసంధిలోని ప్రమాదకర సుడిగుండాలలో చిక్కుకునేలా చేస్తామని హెచ్చరించింది. ఇరాన్ బ్లాక్ చేస్తే ప్రభావం తక్కువగా ఉంటుందని, కానీ అమెరికా బ్లాక్ చేస్తే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం ఉంటుందని ఇరాన్ అధికారులు అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ జలసంధి గుండా ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో 20–30 శాతం సాగుతుండటంతో, ఇది ప్రపంచ చమురు ధరలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది.
చైనా, రష్యా టార్గెట్గా ట్రంప్ వ్యూహం..
ఇరాన్కు సహాయం చేసే దేశాలపై 50 శాతం టారిఫ్లు విధిస్తున్నట్లు ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఇది పరోక్షంగా చైనా, రష్యాలను ఉద్దేశించినదేనని ఆయన అంగీకరించారు. రష్యా ఇరాన్కు సహాయం చేస్తున్నట్లు అధికారికంగా ప్రకటించింది. చైనా, భారత్ను కూడా ఈ బ్లాకేడ్ ప్రభావితం చేయనుంది. భారత్లో చమురు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఆహార ధరలపై మాత్రం పెద్దగా ప్రభావం ఉండదని అంచనా. రష్యా, ఇరాన్ నుంచి చమురు దిగుమతులు కష్టతరం కావచ్చు.
పాకిస్తాన్పై ట్రంప్ ప్రశంసలు..
ఇస్లామాబాద్ చర్చలకు మధ్యవర్తిత్వం వహించిన పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్, ఆర్మీ చీఫ్ ఆసిఫ్ మునీర్లను ట్రంప్ ప్రశంసించారు. చర్చలు విజయవంతంగా జరగడానికి వారి సహకారం కీలకమని అన్నారు. పాకిస్తాన్ చైనాతో అత్యంత సన్నిహిత సంబంధాలు కలిగి ఉంది. ఒసామా బిన్ లాడెన్ను పాకిస్తాన్ దాచిపెట్టిందని అమెరికా ఆరోపణలు చేసింది. 2011లో అబోటాబాద్లో అమెరికా సైన్యం రహస్య ఆపరేషన్ నిర్వహించి బిన్ లాడెన్ను హతమార్చింది. అలాంటి పాకిస్తాన్తో అమెరికా ఇప్పుడు స్నేహపూర్వకంగా వ్యవహరించడం, ఇస్లామాబాద్లో శాంతి చర్చలు జరపడం అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో ఆశ్చర్యం కలిగిస్తోంది.
ఉగాండా–టర్కీ వివాదం..
మరోవైపు, ఉగాండా ఆర్మీ చీఫ్ ముహూజీ కైనెరుగాబా టర్కీకి షాకింగ్ అల్టిమేటం జారీ చేశారు. తనకు ఒక బిలియన్ డాలర్లు ‘భద్రతా లాభం‘గా చెల్లించాలని, టర్కీలోని ‘అత్యంత అందమైన మహిళను తనకు భార్యగా పంపాలి అని డిమాండ్ చేశాడు. నెరవేర్చకపోతే టర్కీ విమానాలకు ఉగాండా వాయుసీమను నిషేధిస్తామని హెచ్చరించారు. సోమాలియాలో అల్–షబాబ్ ఉగ్రవాదులతో 20 ఏళ్లుగా ఉగాండా సైన్యం పోరాడుతోంది. ఈ సమయంలో టర్కీ సోమాలియాలో మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల ద్వారా లాభపడుతోందని, ఆ లాభంలో తమకు వాటా కావాలని ముహూజీ డిమాండ్ చేస్తున్నారు. టర్కీ అధ్యక్షుడు ఎర్డోగాన్ సోమాలియాపై కన్నేశారని, ఉగాండాను పక్కన పెట్టాలని చూస్తున్నారు. టర్కీ ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకు అధికారికంగా స్పందించలేదు. ఈ విచిత్రమైన డిమాండ్ అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమైంది.
హర్మూజ్ జలసంధి చుట్టూ అమెరికా–ఇరాన్ ఘర్షణ ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది. ట్రంప్ కఠిన వైఖరి, ఇరాన్ సుడిగుండాల వార్నింగ్, ఉగాండా విచిత్ర డిమాండ్లు ప్రపంచ రాజకీయాల్లో కొత్త ఉద్రిక్తతలకు దారితీస్తున్నాయి. పాకిస్తాన్తో అమెరికా స్నేహం, ఒసామా బిన్ లాడెన్ చరిత్రను మర్చిపోయి, కొత్త వ్యూహాత్మక అవసరాలకు అనుగుణంగా మారుతోంది. ప్రపంచం ఇప్పుడు హర్మూజ్ సుడిగుండాల చుట్టూ తిరుగుతోంది.
