బ్రిటన్ విస్తరణ నుంచి విభజన దిశగా?.. ట్రంప్ ఐర్లాండ్ పర్యటన వెనుక అసలు వ్యూహమేంటి?
United Kingdom : ‘యునైటెడ్ కింగ్డమ్’ అంటే ఒక దేశం మాత్రమే కాదు.. శతాబ్దాల చరిత్ర, సామ్రాజ్య విస్తరణ, రాజకీయ విలీనాలు, విడిపోతున్న జాతీయతల సమాహారం. అయితే ఇప్పుడు అదే యూకే భవిష్యత్తుపై కొత్త ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. బ్రిటన్ భూభాగ సమగ్రత భవిష్యత్తులోనూ ఇలాగే ఉంటుందా? లేక స్కాట్లాండ్, ఉత్తర ఐర్లాండ్ వంటి ప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న స్వయం ప్రతిపత్తి, స్వాతంత్ర్య భావనలు చివరకు యూకేను మరింత బలహీనపరుస్తాయా?
ముందుగా ఒక చారిత్రక స్పష్టత అవసరం. ‘యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ అండ్ నార్తర్న్ ఐర్లాండ్’ అనేది ప్రస్తుత దేశం పూర్తి పేరు. ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్, వేల్స్, ఉత్తర ఐర్లాండ్ కలిసి యూకేగా ఉన్నాయి. గ్రేట్ బ్రిటన్ అంటే ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్, వేల్స్ ఉన్న ప్రధాన ద్వీపం. ఐర్లాండ్ ద్వీపంలోని ఉత్తర భాగమైన నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ మాత్రమే యూకేలో భాగం. మొత్తం ఐర్లాండ్ ప్రస్తుతం యూకేలో లేదు.
వేల్స్ను ఇంగ్లాండ్తో రాజకీయంగా విలీనం చేసే ప్రక్రియ 16వ శతాబ్దంలో పూర్తయింది. 1707లో ఇంగ్లాండ్–స్కాట్లాండ్ యూనియన్తో ‘కింగ్డమ్ ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్’ ఏర్పడింది. 1801లో గ్రేట్ బ్రిటన్తో ఐర్లాండ్ కలవడంతో ‘యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఆఫ్ గ్రేట్ Britain and Ireland’గా మారింది. అయితే ఐర్లాండ్లోని మెజారిటీ ప్రాంతం 1922లో బ్రిటన్ నుంచి విడిపోయి ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్గా మారింది. ఉత్తర ఐర్లాండ్ మాత్రం యూకేలోనే కొనసాగింది. ఇదే చరిత్ర ఇప్పుడు మరోసారి ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటోంది.
సామ్రాజ్యం కరిగిపోయింది.. ప్రశ్నలు మిగిలిపోయాయి
ఒకప్పుడు ‘సూర్యుడు అస్తమించని సామ్రాజ్యం’గా బ్రిటన్ పేరు పొందింది. ఆసియా నుంచి ఆఫ్రికా వరకు, అమెరికా నుంచి ఆస్ట్రేలియా వరకు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య ప్రభావం విస్తరించింది. భారతదేశం కూడా దాదాపు రెండు శతాబ్దాల పాటు బ్రిటిష్ పాలనలో ఉంది.
అమెరికా స్వాతంత్ర్య పోరాటం బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యానికి తొలి భారీ దెబ్బల్లో ఒకటి. 1776లో అమెరికా స్వాతంత్ర్య ప్రకటనతో ప్రారంభమైన పోరాటం చివరకు బ్రిటన్ నుంచి అమెరికా వేరుపడటానికి దారితీసింది. ఆ తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా వలస వ్యతిరేక ఉద్యమాలు బలపడ్డాయి. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం అనంతరం బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం వేగంగా క్షీణించింది.
భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలన కూడా ‘విభజించి పాలించు’ విధానంపై తీవ్ర విమర్శలకు గురైంది. మత, సామాజిక, రాజకీయ విభజనలను ఉపయోగించుకున్న వలస పాలనా విధానాలు భారత రాజకీయాలపై దీర్ఘకాల ప్రభావం చూపాయి. చివరకు 1947లో భారత్ స్వాతంత్ర్యం పొందింది. 1947 విభజన మాత్రం బ్రిటిష్ పాలన ముగింపుతో పాటు ఉపఖండానికి తీవ్రమైన విషాదాన్ని మిగిల్చింది.
ఇప్పుడు బ్రిటన్కే విభజన భయం?
చరిత్రలో ఒకప్పుడు ఇతర దేశాలను తన సామ్రాజ్యంలో కలుపుకున్న బ్రిటన్.. ఇప్పుడు తన సొంత యూనియన్ను కాపాడుకోవాల్సిన పరిస్థితిలో ఉందా?
స్కాట్లాండ్లో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం దీనికి ప్రధాన ఉదాహరణ. 2014లో స్కాట్లాండ్లో స్వాతంత్ర్యంపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగింది. అప్పట్లో మెజారిటీ ప్రజలు యూకేలోనే కొనసాగాలని నిర్ణయించారు. కానీ ఆ తర్వాత బ్రెగ్జిట్ పరిణామాలు స్కాట్లాండ్లో రాజకీయ చర్చను మళ్లీ వేడెక్కించాయి. యూకే యూరోపియన్ యూనియన్ నుంచి బయటకు వచ్చినప్పటికీ, స్కాట్లాండ్లోని మెజారిటీ ఓటర్లు బ్రెగ్జిట్కు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశారు.
ఇక ఉత్తర ఐర్లాండ్లో పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టం. బ్రెగ్జిట్ తర్వాత ఐర్లాండ్ ద్వీపంలో సరిహద్దు, వాణిజ్యం, రాజకీయ సంబంధాలపై కొత్త సమీకరణాలు ఏర్పడ్డాయి. ‘గుడ్ ఫ్రైడే ఒప్పందం’ తర్వాత ఏర్పడిన సున్నితమైన శాంతి వ్యవస్థను కాపాడుకోవడం కూడా కీలకంగా మారింది.
ఐర్లాండ్ భవిష్యత్తులో ఏకీకరణ దిశగా వెళ్తుందా? ఉత్తర ఐర్లాండ్ బ్రిటన్లోనే కొనసాగుతుందా? అనే ప్రశ్నలకు ఇప్పటికైతే ఖచ్చితమైన సమాధానం లేదు. కానీ చర్చ మాత్రం ఆగడం లేదు.
ట్రంప్ ఐర్లాండ్ వైపు చూస్తున్నారా?
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఐర్లాండ్తో సంబంధాలు, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టడం సహజమే. అయితే ఆయన ఐర్లాండ్ పర్యటనను నేరుగా ‘ఉత్తర ఐర్లాండ్ను బ్రిటన్ నుంచి విడదీసే వ్యూహం’గా నిర్ధారించడం మాత్రం తొందరపాటు నిర్ణయమే.
అయితే అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టం. అమెరికా–ఐర్లాండ్ సంబంధాలు బలపడటం, ఐర్లాండ్ ఆర్థిక ప్రాధాన్యం పెరగడం, బ్రెగ్జిట్ తర్వాత ఉత్తర ఐర్లాండ్ ప్రత్యేక పరిస్థితులు.. ఇవన్నీ కలిపి బ్రిటన్ యూనియన్పై చర్చకు కొత్త కోణాలను తెస్తున్నాయి.
ట్రంప్ ఒక నిర్ణయంతో బ్రిటన్ను ముక్కలు చేయగలరా? రాజకీయంగా అంత సులభం కాదు. ఉత్తర ఐర్లాండ్ భవిష్యత్తును నిర్ణయించేది అక్కడి ప్రజల ప్రజాస్వామ్య అభిప్రాయం, చట్టపరమైన ప్రక్రియలు, గుడ్ ఫ్రైడే ఒప్పందం వంటి అంశాలే. అమెరికా అధ్యక్షుడి పర్యటనను ఆ ప్రక్రియకు ప్రత్యామ్నాయంగా చూడలేం.
‘యునైటెడ్’ అనే పదానికి పరీక్ష
అయితే అసలు ప్రశ్న ట్రంప్ ఏం చేస్తున్నారు అన్నది కాదు. బ్రిటన్లోని నాలుగు దేశాలు ఎంతకాలం ఒకే రాజకీయ వ్యవస్థలో కొనసాగగలవన్నదే అసలు ప్రశ్న.
సామ్రాజ్య శక్తిగా ఉన్నప్పుడు బ్రిటన్ ఇతరులను ఏకం చేసింది. ఇప్పుడు జాతీయతలు బలపడుతున్న కాలంలో అదే యూనియన్ను కాపాడుకోవాల్సి వస్తోంది. స్కాటిష్ జాతీయవాదం, ఐరిష్ ఏకీకరణ చర్చ, వేల్స్లో పెరుగుతున్న స్వయం ప్రతిపత్తి డిమాండ్లు.. ఇవన్నీ బ్రిటన్ భవిష్యత్తుకు సవాళ్లే.
అందుకే ‘యూకే ఇక కేవలం ఇంగ్లాండ్కే పరిమితమా?’ అనే ప్రశ్నకు ప్రస్తుతం ‘అవును’ అని చెప్పడం సరికాదు. కానీ ‘యూకే ఎప్పటికీ ఇలాగే ఉంటుంది’ అని చెప్పడం కూడా అంతే కష్టం.
ఒకప్పుడు ప్రపంచ పటాన్ని మార్చిన బ్రిటన్.. ఇప్పుడు తన సొంత పటాన్ని కాపాడుకునే దశలో ఉందా? ఒకప్పుడు ఇతర దేశాల స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాలను ఎదుర్కొన్న సామ్రాజ్యం.. ఇప్పుడు తనలోని జాతీయతల ఆకాంక్షలను ఎలా ఎదుర్కొంటుంది?
ఇదే భవిష్యత్తులో బ్రిటన్ రాజకీయాలను నిర్ణయించే అసలు ప్రశ్న.
బ్రిటన్ చరిత్ర ఒక సామ్రాజ్యం ఎదిగిన కథ మాత్రమే కాదు.. ఒక యూనియన్ ఎలా ఏర్పడింది, ఎలా మారింది, భవిష్యత్తులో ఎలా ఉండబోతోందన్న ప్రశ్నకు కూడా అద్దం.
యూకే నిజంగా ఒక్క ఇంగ్లాండ్కే పరిమితం అవుతుందా? లేక యూనియన్ మరోసారి తనను తాను పునర్నిర్వచించుకుంటుందా?
యూకే ఇక కేవలం ఇంగ్లాండ్ కే పరిమితమా? దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.
