India and Pakistan : పహల్గామ్ ఉగ్రదాడికి ప్రతీకారంగా భారత్ ఆపరేషన్ సిందూర్ పేరిట జరిపిన దాడిలో పలు ఉగ్రస్థావరాలను ధ్వంసం చేసింది. ప్రతిగా పాకిస్థాన్ భారత్లోని పౌర, సైనిక స్థావరాలపై డ్రోన్లు, ఇతర ఆయుధాలతో దాడులు చేసిన నేపథ్యంలో, భారత్ తీవ్రమైన ప్రతిస్పందనగా ’ఆపరేషన్ సింధూర్’ను చేపట్టింది. ఈ ఆపరేషన్లో భారత్ వ్యూహాత్మక డికాయ్ డ్రోన్లను ఉపయోగించి పాకిస్థాన్ గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలను బహిర్గతం చేసి, బ్రహ్మోస్, క్రిస్టల్ మేజ్, ర్యాంపేజ్ వంటి అధునాతన క్షిపణులతో కీలక వైమానిక స్థావరాలను ధ్వంసం చేసింది. ఈ ఆపరేషన్ పాకిస్థాన్ యొక్క సైనిక సామర్థ్యానికి గట్టి దెబ్బ తీసింది. అదే సమయంలో భారత్ సైనిక వ్యూహాత్మక శక్తిని ప్రపంచానికి చాటింది.
2025 ఏప్రిల్ 22న జమ్మూ–కాశ్మీర్లోని పహల్గామ్లో జరిగిన ఉగ్రదాడిలో 26 మంది, ప్రధానంగా హిందూ పర్యాటకులు, మరణించారు. ఈ దాడిని లష్కర్–ఎ–తొయిబా అనుబంధ సంస్థ ‘ది రెసిస్టెన్స్ ఫ్రంట్‘ చేసినట్లు భారత్ ఆరోపించింది. ఈ దాడి తర్వాత భారత్ సింధూ జలాల ఒప్పందం రద్దు, అటారీ సరిహద్దు మూసివేత వంటి కఠిన చర్యలు తీసుకుంది. అయితే, మే 9–10 తేదీల్లో పాకిస్థాన్ మరోసారి భారత్పై డ్రోన్ దాడులు, సైనిక స్థావరాలపై దాడులు చేయడంతో భారత్ ‘ఆపరేషన్ సింధూర్’ను ప్రారంభించింది.
Also Read : పాక్ తో ఉద్రిక్తతలు.. ఐపీఎల్ మ్యాచ్ వేదిక మార్పు
డికాయ్ వ్యూహం..
భారత వాయుసేన, పాకిస్థాన్ హెచ్క్యూ–9 గగనతల రక్షణ వ్యవస్థ (చైనా తయారీ, ఎస్–300కు సమానం) అడ్డంకిగా ఉందని గుర్తించింది. ఈ వ్యవస్థను నిష్క్రియం చేయడానికి భారత్ ఒక తెలివైన డికాయ్ వ్యూహాన్ని అమలు చేసింది. ఫైటర్ జెట్ల సంకేతాలను అనుకరించే డ్రోన్లను గాల్లోకి విడుదల చేసింది. ఈ డ్రోన్లను భారత యుద్ధ విమానాలుగా భ్రమపడిన పాకిస్థాన్, తన హెచ్క్యూ–9, ఇతర రాడార్ రక్షణ వ్యవస్థలను సక్రియం చేసింది. ఈ సమయంలో భారత్ ఈ వ్యవస్థల స్థానాలను గుర్తించి, హరోప్ (HAROP) ఆత్మాహుతి డ్రోన్లతో దాడి చేసి, పాకిస్థాన్ రాడార్, గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలను ధ్వంసం చేసింది.
ఆపరేషన్ సింధూర్..
పాకిస్థాన్ రక్షణ వ్యవస్థలు బలహీనపడిన తర్వాత, భారత వాయుసేన పశ్చిమ, నైరుతి కమాండ్ల నుంచి సుఖోయ్–30, మిగ్–29 యుద్ధ విమానాలను ఉపయోగించి బ్రహ్మోస్, స్కాల్ప్, క్రిస్టల్ మేజ్, ర్యాంపేజ్ క్షిపణులతో దాడులు చేసింది. ఈ దాడులు పాకిస్థాన్లోని 12 కీలక వైమానిక స్థావరాలలో 11ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి. బ్రహ్మోస్ క్షిపణులు, రన్వేలు, కమాండ్ సెంటర్లు, బలమైన షెల్టర్లను ధ్వంసం చేశాయి. ఈ ఆపరేషన్లో సుమారు 15 బ్రహ్మోస్ క్షిపణులు, 100 హరోప్ డ్రోన్లు ఉపయోగించినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.
క్రిస్టల్ మేజ్: ఇజ్రాయెల్ తయారీ గగనతలం నుంచి ఉపరితల లక్ష్యాలను ఛేదించే క్షిపణి. 100–250 కి.మీ. రేంజ్, 80 కిలోల పేలుడు పదార్థాల సామర్థ్యం కలిగి, కదిలే లక్ష్యాలను కూడా ధ్వంసం చేయగలదు. సుఖోయ్–30 విమానాల నుంచి ప్రయోగించబడింది.
ర్యాంపేజ్: ఇజ్రాయెల్ ఎల్బిట్ సిస్టమ్స్ తయారు చేసిన సూపర్సోనిక్ లాంగ్–రేంజ్ ఎయిర్–టు–గ్రౌండ్ క్షిపణి. హై–వాల్యూ లక్ష్యాలను ధ్వంసం చేయడంలో నైపుణ్యం కలిగి, స్పైస్–2000 బాంబుల కంటే ఎక్కువ రేంజ్ కలిగి ఉంది. 2024లో భారత్ ఈ క్షిపణులను కొనుగోలు చేసింది.
పాకిస్థాన్ వైఫల్యం..
పాకిస్థాన్, మే 6–7 తేదీల్లో భారత్పై తుర్కియే తయారీ బైరక్తార్ టీబీ2 డ్రోన్లతో దాడులు చేసేందుకు ప్రయత్నించింది. ఈ వ్యూహం నాగోర్నో–కరాబాఖ్ యుద్ధంలో అజర్బైజాన్ విజయవంతంగా ఉపయోగించిన డికాయ్–డ్రోన్ వ్యూహాన్ని అనుకరించింది. అజర్బైజాన్, సోవియట్ కాలం నాటి ఏఎన్–2 విమానాలను డ్రోన్లుగా మార్చి, అర్మేనియా రక్షణ వ్యవస్థలను బహిర్గతం చేసి ధ్వంసం చేసింది. పాకిస్థాన్ ఇదే వ్యూహాన్ని భారత్పై అమలు చేయాలనుకుంది, కానీ భారత్ అధునాతన రాడార్ వ్యవస్థలు, అకాశ్, ఎస్–400 రక్షణ వ్యవస్థలు ఈ డ్రోన్లను కూల్చివేసి పాకిస్థాన్ ప్రణాళికను భగ్నం చేశాయి.
Also Read : పాకిస్తాన్ ప్రతీకార దాడులకి పాల్పడితే జరిగేదేంటి?
మే 10న భారత్ తన డికాయ్ డ్రోన్లతో పాకిస్థాన్ రక్షణ వ్యవస్థలను బహిర్గతం చేసి, వాటిని ధ్వంసం చేసిన విధానం నాగోర్నో–కరాబాఖ్ వ్యూహానికి వ్యతిరేక దిశలో పనిచేసింది. ఈ ఆపరేషన్ భారత వాయుసేన యొక్క సాంకేతిక, వ్యూహాత్మక శక్తిని ప్రదర్శించింది.
పాకిస్థాన్పై ప్రభావం
ఈ దాడులలో పాకిస్థాన్ 11 కీలక వైమానిక స్థావరాలు ధ్వంసమయ్యాయి, వీటిలో రన్వేలు, కమాండ్ సెంటర్లు, బలమైన షెల్టర్లు ఉన్నాయి. దాదాపు 35–40 మంది సైనికులు, 100 మంది ఉగ్రవాదులు మరణించినట్లు భారత్ పేర్కొంది. దెబ్బతిన్న స్థావరాల కారణంగా పాకిస్థాన్ తన యుద్ధ విమానాలను సుదూర స్థావరాలకు తరలించింది. ఈ ఆపరేషన్ పాకిస్థాన్ సైనిక సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా బలహీనపరిచింది, అదే సమయంలో చైనా, తుర్కియేల మద్దతుతో దాడులు చేసే పాకిస్థాన్ యొక్క ప్రణాళికలు విఫలమయ్యాయి.
ఆపరేషన్ సింధూర్ భారత్ సైనిక, సాంకేతిక శక్తిని, వ్యూహాత్మక తెలివిని ప్రపంచానికి చాటింది. డికాయ్ డ్రోన్లు, అధునాతన క్షిపణుల ఉపయోగం ద్వారా పాకిస్థాన్ గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలను, వైమానిక స్థావరాలను ధ్వంసం చేసిన ఈ ఆపరేషన్, దక్షిణాసియాలో భారత్ ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించింది. పాకిస్థాన్ యొక్క తప్పుడు వ్యూహం, చైనా, తుర్కియేల మద్దతు ఉన్నప్పటికీ విఫలమవడం, భారత్ సైనిక సామర్థ్యాన్ని మరింత బలపరిచింది.
