IIT Bombay Sahil Wakode : ఒక విద్యార్థి ఆత్మహత్య చేసుకోవడం అత్యంత విషాదకరం. అది ఏ పరిస్థితుల్లో జరిగినా ముందుగా ఒక ప్రాణం కోల్పోయినందుకు సమాజం చింతించాలి. కుటుంబం పడుతున్న బాధను అర్థం చేసుకోవాలి. అయితే, ఈ విషాద ఘటనకు సంబంధించిన ప్రతి అంశాన్ని భావోద్వేగాలకు అతీతంగా, వాస్తవాల ఆధారంగా పరిశీలించడం కూడా అంతే అవసరం.
ఐఐటీ బాంబేలో రెండో సంవత్సరం బీటెక్ విద్యార్థి సాహిల్ వాకోడే సెప్టెంబర్ 18న ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. అంతకుముందు జరిగిన పరీక్షలో అతను మొబైల్ ఫోన్ ఉపయోగించినట్లు, పరీక్ష ప్రశ్నలను చాట్జీపీటీలో అప్లోడ్ చేసి సమాధానాలు పొందేందుకు ప్రయత్నించినట్లు ఐఐటీ బాంబే వెల్లడించింది. పరీక్షను పర్యవేక్షిస్తున్న ప్రొఫెసర్ సూర్యనారాయణ దూల్లా అతన్ని పరీక్ష హాల్ నుంచి బయటకు పంపినట్లు దర్యాప్తులోని సీసీటీవీ ఆధారాలు పరిశీలిస్తున్నాయి.
ఇక్కడ మొదటి ప్రశ్న చాలా సూటిగా ఉంటుంది. పరీక్షలో మొబైల్ ఫోన్ ఉపయోగించడం తప్పా? అవును. పరీక్షల నిబంధనల ప్రకారం అనుమతి లేని ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాన్ని ఉపయోగించడం అకడమిక్ తప్పిదమే. దాన్ని గుర్తించిన ఇన్విజిలేటర్ తన విధిని నిర్వర్తించకూడదా? విద్యార్థి ఎస్సీనా, ఎస్టీనా, ఓసీనా, బీసీనా అని చూసి పరీక్ష నిబంధనలను అమలు చేయాలా? లేక అందరికీ ఒకే నిబంధన ఉండాలా? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం మన విద్యా వ్యవస్థలోని న్యాయబద్ధతను నిర్ణయిస్తుంది.
అయితే ఇక్కడితో కథ ముగిసిపోదు. విద్యార్థి కుటుంబం ప్రొఫెసర్పై కుల వివక్ష, వేధింపుల ఆరోపణలు చేసింది. ఆ ఫిర్యాదు ఆధారంగా పోలీసులు ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపించారనే ఆరోపణతో పాటు ఎస్సీ, ఎస్టీ అట్రాసిటీస్ చట్టంలోని నిబంధనలను నమోదు చేశారు. మరోవైపు, ఐఐటీ బాంబే మాత్రం విద్యార్థి ఇంతకుముందు తమ ఎస్సీ-ఎస్టీ సెల్కు లేదా యాజమాన్యానికి కుల వివక్షపై ఎలాంటి ఫిర్యాదు చేయలేదని చెబుతోంది. ఈ ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలపై దర్యాప్తు కొనసాగుతోంది.
అందుకే ఎఫ్ఐఆర్ నమోదైనంత మాత్రాన ప్రొఫెసర్ దోషి అని తేల్చేయడం ఎంత తప్పో, విద్యార్థి పరీక్షలో నిబంధనలు ఉల్లంఘించాడని తేలినంత మాత్రాన అతని ఆత్మహత్యకు ప్రొఫెసర్ కారణం కాదని ముందే తేల్చేయడం కూడా అంతే తప్పు. న్యాయ ప్రక్రియ తన పని తాను చేయాలి.
ఇంకో ముఖ్యమైన అంశం ఉంది. ఐఐటీ బాంబే ప్రకారం విద్యార్థిపై ఎలాంటి క్రమశిక్షణ చర్య ప్రారంభించలేదు. అతనికి కౌన్సెలింగ్ ఇచ్చి, ఈ ఘటన అతని అకడమిక్ కెరీర్పై ప్రతికూల ప్రభావం చూపదని భరోసా ఇచ్చినట్లు సంస్థ చెబుతోంది. విద్యార్థులలో కొందరు మాత్రం సస్పెన్షన్పై బెదిరింపులు వచ్చాయని ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ రెండు వాదనల్లో ఏది వాస్తవమో దర్యాప్తులో తేలాలి.
ఇంతలో ప్రొఫెసర్ సూర్యనారాయణ దూల్లాను లక్ష్యంగా చేసుకుని ప్రజా తీర్పు ఇవ్వడం కూడా సరికాదు. అదే సమయంలో విద్యార్థి కుటుంబం చేసిన కుల వివక్ష ఆరోపణలను కూడా ముందుగానే కొట్టిపారేయడం సరికాదు. సాక్ష్యాలు మాట్లాడాలి.. దర్యాప్తు మాట్లాడాలి.. న్యాయస్థానం తుది నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
పరీక్షల్లో అక్రమాలను అరికట్టడం ఉపాధ్యాయుల బాధ్యత. విద్యార్థుల గౌరవం, మానసిక భద్రతను కాపాడటం కూడా విద్యాసంస్థల బాధ్యతే. ఈ రెండింటినీ పరస్పర విరుద్ధాలుగా చూడకూడదు. ఒక విద్యార్థి తప్పు చేస్తే నిబంధనల ప్రకారం చర్య ఉండాలి. అదే సమయంలో ఆ చర్య విద్యార్థిని అవమానించడం, కులం ఆధారంగా వివక్ష చూపడం లేదా మానసికంగా వేధించడం కాకూడదు.
అందుకే అసలు చర్చ “తెలుగు ప్రొఫెసర్ చేసింది నేరమా?” అనే ప్రశ్న దగ్గర ఆగిపోకూడదు.
“పరీక్షల నిబంధనలు అమలు చేస్తూనే విద్యార్థుల మానసిక భద్రతను ఎలా కాపాడాలి?” అనే పెద్ద ప్రశ్న వైపు సమాజం చూడాలి.
సాహిల్ను తిరిగి తీసుకురాలేం. కానీ అతని మరణం మరో విద్యార్థి విషయంలో పునరావృతం కాకుండా చేయగలం. ప్రొఫెసర్పై వచ్చిన ఆరోపణ నిజమైతే చట్ట ప్రకారం చర్య తప్పదు. ఆరోపణలు నిరాధారమైతే ఆయనపై జరిగిన అన్యాయానికి కూడా న్యాయం జరగాలి. రెండింటికీ ఒకటే మార్గం—నిష్పాక్షిక దర్యాప్తు, ఆధారాలు, చట్టబద్ధమైన నిర్ణయం.
ఒక విద్యార్థి ప్రాణం పోయిన విషాదాన్ని రాజకీయ, కుల, భావోద్వేగ రంగులు పులమకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత సమాజం మొత్తానిదే
ఐఐటీ బాంబే లో తెలుగు ప్రొఫెసర్ చేసింది నేరమా? దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.