Ramoji Rao తెలుగు రాజకీయాలు, సామాజిక పరిణామాలపై దశాబ్దాల పాటు బలమైన ప్రభావం చూపిన వ్యక్తుల్లో పత్రికాధిపతి రామోజీరావు ఒకరు. ఆయనతో ఎవరైనా విభేదించవచ్చు. ఆయన సంపాదకీయ వైఖరిని, రాజకీయ అభిప్రాయాలను విమర్శించవచ్చు. కానీ తెలుగు పత్రికా రంగంలో ఆయన పోషించిన పాత్రను మాత్రం విస్మరించలేం. తాజాగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రామోజీరావు జయంతిని అధికారికంగా నిర్వహించాలని జీవో జారీ చేయడంతో ఈ అంశం మరోసారి చర్చనీయాంశమైంది. ఆయన జయంతిని పండుగలా నిర్వహించాలన్న ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నప్పటికీ, తెలుగు మీడియా చరిత్రలో ఆయనకున్న ప్రత్యేక స్థానాన్ని గుర్తించాల్సిందే.
ఈనాడుతో తెలుగు పత్రికా రంగంలో కొత్త విప్లవం
ఒకప్పుడు తెలుగు పత్రికా రంగం పరిమిత పరిధిలోనే ఉండేది. ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రప్రభ వంటి పత్రికలు ప్రధానంగా పాఠకులకు వార్తలను అందించేవి. అయితే వాటి సర్క్యులేషన్, వార్తల ప్రదర్శన, పేజీల రూపకల్పనలో అనేక పరిమితులు ఉండేవి. అలాంటి పరిస్థితుల్లో రామోజీరావు 1974 ఆగస్టు 10న ‘ఈనాడు’ దినపత్రికను ప్రారంభించారు. కేవలం మరో పత్రికను తీసుకురావడమే కాకుండా, తెలుగు జర్నలిజానికి సరికొత్త దిశను చూపించారు.
ప్రారంభంలో కేవలం నాలుగు వేల కాపీలతో, పరిమిత వనరులతో ఈనాడు ప్రయాణం మొదలైంది. పాత తరహా ముద్రణ పద్ధతులు, చేత్తో టైప్ చేసే విధానాల మధ్య కూడా వార్తల ఎంపిక, భాష, శీర్షికలు, పేజీల రూపకల్పనలో కొత్తదనానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. అప్పటివరకు తెలుగు పత్రికల్లో పెద్దగా కనిపించని విభిన్న శీర్షికలు, ప్రత్యేక కథనాలు, ఫీచర్లు, స్థానిక వార్తలకు ప్రాధాన్యత కల్పించారు.
పాఠకుడిని పత్రిక వైపు ఆకర్షించిన కొత్త శైలి
ఈనాడు విజయానికి ప్రధాన కారణాల్లో వార్తల ప్రదర్శన, సరళమైన భాష, ఆకర్షణీయమైన శీర్షికలు కీలక పాత్ర పోషించాయి. వార్తలను సామాన్య పాఠకుడికి సులభంగా అర్థమయ్యేలా అందించడం, స్థానిక సమస్యలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, జిల్లా స్థాయి వార్తలను విస్తృతంగా ప్రచురించడం ద్వారా పత్రిక పాఠకులకు మరింత చేరువైంది.
పత్రిక చదివే అలవాటు లేని వారిలోనూ ఆసక్తి పెంచేలా ఈనాడు తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంది. వార్తలతోపాటు రాజకీయ విశ్లేషణలు, సామాజిక అంశాలు, వ్యవసాయం, విద్య, ఉద్యోగాలు, వినోదం వంటి అనేక రంగాలకు చోటు కల్పించింది. దీంతో పత్రిక కేవలం వార్తల సాధనంగా కాకుండా, ప్రజాభిప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేసే శక్తివంతమైన మాధ్యమంగా ఎదిగింది.
విస్తరణలోనూ రామోజీ మార్కు
ప్రారంభమైన కొద్దికాలానికే ఈనాడు విస్తరణపై దృష్టి పెట్టింది. 1975 డిసెంబర్లో హైదరాబాద్ ఎడిషన్ ప్రారంభమైంది. ఈ కార్యక్రమానికి ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్ వంటి ప్రముఖులు హాజరయ్యారు. అనంతరం 1978 మే 1న విజయవాడ ఎడిషన్ ప్రారంభమైంది. ప్రాంతీయ ఎడిషన్ల ద్వారా స్థానిక వార్తలకు పెద్దపీట వేయడం ఈనాడు సర్క్యులేషన్ పెరుగుదలకు దోహదపడింది.
అతి తక్కువ కాలంలోనే లక్షకు పైగా సర్క్యులేషన్ సాధించి, తెలుగు పత్రికా రంగంలో అగ్రస్థానానికి చేరుకుంది. అప్పటివరకు ఆధిపత్యం చెలాయించిన పత్రికలకు గట్టి పోటీ ఇచ్చింది. వార్తల సేకరణ నుంచి ముద్రణ, పంపిణీ వరకు ప్రతి విభాగంలోనూ కొత్త పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టి పత్రికా రంగంలో పోటీ వాతావరణాన్ని సృష్టించింది.
రాజకీయాలపై చెరగని ప్రభావం
ఈనాడు ఎదుగుదలతో తెలుగు రాజకీయాల్లోనూ మీడియా ప్రభావం కొత్త స్థాయికి చేరింది. రాజకీయ పార్టీల విధానాలు, నాయకుల నిర్ణయాలు, ప్రభుత్వాల పనితీరు, ప్రజా సమస్యలపై పత్రిక ప్రచురించే కథనాలు విస్తృత చర్చకు దారితీసేవి. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ఈనాడు పాత్ర అత్యంత కీలకంగా మారింది.
ఎన్టీఆర్ రాజకీయ ప్రస్థానం నుంచి రాష్ట్రంలో జరిగిన అనేక రాజకీయ పరిణామాల వరకు ఈనాడు ప్రభావం గురించి ఇప్పటికీ చర్చ జరుగుతూనే ఉంటుంది. ఒక దశలో తెలుగు రాజకీయాల దిశను ప్రభావితం చేయగల స్థాయికి రామోజీరావు మీడియా సామ్రాజ్యం ఎదిగిందనే అభిప్రాయం బలంగా ఉంది. అదే సమయంలో పత్రిక రాజకీయ వైఖరిపై విమర్శలు, వివాదాలు కూడా కొనసాగాయి.
విభేదాలు ఉండొచ్చు.. కానీ పాత్రను విస్మరించలేం
రామోజీరావు వ్యక్తిత్వం, ఆయన రాజకీయ వైఖరి, మీడియా సంస్థల వ్యవహారశైలిపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటం సహజం. ఆయనను అభిమానించేవారితోపాటు విమర్శించేవారూ ఉన్నారు. అయితే తెలుగు పత్రికా రంగంలో సాంకేతికత, వార్తల సేకరణ, ప్రాంతీయ జర్నలిజం, పాఠకులకు వార్తలను చేరవేసే విధానాల్లో ఆయన తీసుకొచ్చిన మార్పులు చరిత్రలో నిలిచిపోతాయి.
ఒక చిన్న పత్రికగా ప్రారంభమైన ఈనాడును అగ్రగామి మీడియా సంస్థగా తీర్చిదిద్దడం వెనుక రామోజీరావు దార్శనికత, వ్యాపార దక్షత, పట్టుదల ఉన్నాయి. పత్రికతో ప్రారంభమైన ఆయన ప్రస్థానం మీడియా, సినిమా, వినోదం తదితర రంగాలకు విస్తరించింది.
అందుకే రామోజీరావు జయంతి నిర్వహణపై రాజకీయంగా ఎన్ని భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నా, తెలుగు జర్నలిజం చరిత్రలో ఆయన స్థానాన్ని కాదనలేం. తెలుగు పత్రికా రంగానికి కొత్త రూపునిచ్చి, రాజకీయాలు, సమాజంపై దశాబ్దాల పాటు ప్రభావం చూపిన పత్రికాధిపతిగా ఆయన పేరు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.
దశాబ్దన్నర కాలం తెలుగు రాజకీయాల్ని శాసించిన పత్రికాధిపతి రామోజీరావు.. దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.