ముఖ్యమంత్రిగా 12.5 ఏళ్లు.. ప్రధానిగా 12.5 ఏళ్లు.. 25 ఏళ్ల సుదీర్ఘ రాజకీయ ప్రయాణం
Narendra Modi : భారత రాజకీయ చరిత్రలో నరేంద్ర మోడీ ప్రస్థానం ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయం. ఎలాంటి పాలనా అనుభవం లేకుండానే 2001లో గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన మోడీ.. అక్కడి నుంచి దేశ ప్రధానిగా ఎదిగి, వరుసగా మూడు సార్లు కేంద్రంలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే స్థాయికి చేరుకున్నారు. అక్టోబర్ 7, 2001న గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన ఆయనకు ఇప్పుడు ప్రజా పాలనలో 25 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి.
ఈ 25 ఏళ్ల ప్రయాణంలో ఎన్నో సవాళ్లు, విమర్శలు, వివాదాలు, రాజకీయ ఒడిదుడుకులు ఎదురైనా మోడీ తనదైన శైలిలో ముందుకు సాగారు. ఒకప్పుడు రాజకీయాల్లో ‘జీరో’ అంటూ విమర్శలు ఎదుర్కొన్న వ్యక్తి.. అదే రాజకీయాల్లో తిరుగులేని నాయకుడిగా ఎదగడం వెనుక ఆయన రాజకీయ వ్యూహం, పరిపాలనా శైలి, ప్రజలతో అనుసంధానం కీలకంగా మారాయి.
పాలనా అనుభవం లేకుండానే సీఎంగా..
2001లో గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టే సమయానికి నరేంద్ర మోడీకి ముఖ్యమంత్రి లేదా రాష్ట్ర పాలనలో ప్రత్యక్ష అనుభవం లేదు. అయినప్పటికీ సంక్షోభంలో ఉన్న గుజరాత్‌ను తన పాలనా విధానాలతో ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నం చేశారు.
2001లో వచ్చిన కచ్ భూకంపం గుజరాత్‌కు తీవ్ర నష్టం కలిగించింది. వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, భారీగా ఆస్తి నష్టం జరిగింది. ఆ సమయంలో పునర్నిర్మాణం, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, పెట్టుబడుల ఆకర్షణపై దృష్టి పెట్టిన మోడీ ప్రభుత్వం.. గుజరాత్ అభివృద్ధికి కొత్త దిశను చూపించిందనే అభిప్రాయం ఏర్పడింది.
2002 అల్లర్లు.. తీవ్ర విమర్శలు
అయితే మోడీ పాలనా ప్రయాణం వివాదాలకు అతీతంగా సాగలేదు. 2002 గుజరాత్ అల్లర్లు ఆయన రాజకీయ జీవితంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి. అల్లర్లను నియంత్రించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైందంటూ మోడీపై తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి. దేశంలోనే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలోనూ ఆయనపై విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి.
అమెరికా సైతం అప్పట్లో మోడీకి వీసా నిరాకరించింది. ఆయన రాజకీయ భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకమైందనే చర్చ సాగింది. అయితే ఆ విమర్శల మధ్య కూడా మోడీ తన రాజకీయ, పరిపాలనా ప్రయాణాన్ని కొనసాగించారు.
‘గుజరాత్ మోడల్’తో జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు
మోడీ తన పాలనలో అభివృద్ధి, పెట్టుబడులు, పారిశ్రామికీకరణ, మౌలిక వసతులపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టారు. గుజరాత్‌ను పెట్టుబడులకు అనుకూల రాష్ట్రంగా తీర్చిదిద్దే ప్రయత్నం చేశారు. దీంతో ‘గుజరాత్ మోడల్’ అనే పదం దేశ రాజకీయాల్లో విస్తృతంగా వినిపించడం ప్రారంభమైంది.
వైబ్రంట్ గుజరాత్ వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా పారిశ్రామికవేత్తలను ఆకర్షించడం, రాష్ట్రంలో పెట్టుబడులకు ప్రోత్సాహం కల్పించడం వంటి చర్యలు మోడీకి జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చాయి.
గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ఆయన వరుసగా ఎన్నికల్లో విజయం సాధించడం కూడా ఆయన నాయకత్వంపై బీజేపీ అధిష్ఠానానికి నమ్మకాన్ని పెంచింది.
గుజరాత్ నుంచి ఢిల్లీకి..
గుజరాత్‌లో మోడీ పాలనకు వచ్చిన గుర్తింపు చివరకు ఆయనను జాతీయ రాజకీయాల కేంద్రబిందువుగా మార్చింది. 2013లో బీజేపీ ప్రధాని అభ్యర్థిగా నరేంద్ర మోడీని ముందుకు తీసుకురావడం, 2014 ఎన్నికల్లో ఆయన నాయకత్వంలో పార్టీ ప్రచారం నిర్వహించడం కీలక మలుపుగా మారింది.
‘అచ్చే దిన్’, అభివృద్ధి, అవినీతి వ్యతిరేకత వంటి అంశాలతో మోడీ దేశవ్యాప్తంగా ప్రచారం నిర్వహించారు. 2014 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో బీజేపీకి స్పష్టమైన మెజారిటీ రావడంతో మోడీ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
వరుసగా మూడు సార్లు ప్రధాని..
2014లో ప్రారంభమైన మోడీ ప్రధానమంత్రి ప్రస్థానం 2019లో మరింత బలపడింది. 2019లోనూ బీజేపీ భారీ మెజారిటీతో అధికారంలోకి వచ్చింది. 2024లో మిత్రపక్షాల సహకారంతో ఎన్డీయే మరోసారి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడంతో మోడీ మూడోసారి ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
ఇలా రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ప్రారంభమైన రాజకీయ ప్రయాణం.. దేశ ప్రధానిగా మూడు వరుస పదవీకాలాలకు చేరుకుంది.
25 ఏళ్ల ప్రయాణం వెనుక ఏంటి?
మోడీ 25 ఏళ్ల పాలనా ప్రయాణాన్ని చరిత్రాత్మకంగా అభివర్ణించేవారు ప్రధానంగా ఆయన రాజకీయ ప్రస్థానంలోని పరిణామాలను ప్రస్తావిస్తారు. పాలనా అనుభవం లేకుండా ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టడం నుంచి.. ఒక రాష్ట్రాన్ని అభివృద్ధి నమూనాగా ప్రచారం చేసుకోవడం.. అక్కడి నుంచి జాతీయ రాజకీయాల్లో బీజేపీకి ప్రధాన నాయకుడిగా ఎదగడం.. చివరకు వరుసగా మూడు సార్లు కేంద్రంలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడం వరకు ఆయన ప్రయాణం సాగింది.
మోడీ పాలనపై మద్దతుదారులకు ఎంత బలమైన విశ్వాసం ఉందో, విమర్శకులకు అంతే బలమైన అభ్యంతరాలు ఉన్నాయి. అల్లర్లు, సామాజిక-రాజకీయ విధానాలు, ఆర్థిక నిర్ణయాలు వంటి అంశాలపై విమర్శలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ ఎన్నికల రాజకీయాల్లో ఆయన సాధించిన విజయాలు మాత్రం ఆయనను భారత రాజకీయాల్లో అత్యంత ప్రభావవంతమైన నాయకుల్లో ఒకరిగా నిలిపాయి.
25 ఏళ్ల క్రితం గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రారంభమైన ప్రయాణం.. నేడు దేశ ప్రధానిగా కొనసాగుతోంది. అందుకే నరేంద్ర మోడీ 25 ఏళ్ల రాజకీయ, పాలనా ప్రస్థానం భారత రాజకీయాల్లో ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలిచిందని ఆయన అభిమానులు, మద్దతుదారులు భావిస్తున్నారు.
25 సంవత్సరాల మోడీ పాలన ఎందుకు చరితార్థం? దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు
