Jagannath Rath Yatra: భక్తజన కోటి ఎప్పుడు అని ఎదురుచూస్తున్న జగన్నాథ రథయాత్ర ప్రారంభమైంది. ఊరిలో యాత్రకు భారీగా భక్తులు హాజరయ్యారు. ఒకవైపు భక్తజన హోరు.. ఇంకోవైపు జోరు వానతో పూరి మొత్తం ఆధ్యాత్మికతను సంతరించుకుంది. జై జగన్నాథ నామస్మరణతో పూరి వీధులన్నీ మార్మోగుతున్నాయి. అయితే రథయాత్రకు ముందు జరిగే వైద్య పరీక్షలు ప్రపంచంలోనే అత్యంత విశిష్టమైన, భక్తి-సంప్రదాయ సమ్మిళనానికి నిదర్శనం. ఈ ఆచారం కేవలం ఆచారంగా మాత్రమే కాకుండా, దైవాన్ని మానవ స్థాయిలో అర్థం చేసుకునే లోతైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని కలిగి ఉంది.
స్నానయాత్ర తర్వాత..
జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి రోజు జరిగే స్నానయాత్రలో జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్రాదేవి 108 కుండల చల్లని నీటితో స్నానం చేస్తారు. ఈ అధిక స్నానం తర్వాత దేవతలకు జ్వరం వచ్చినట్లు భావించి వారిని అనసర ఘర్ (రహస్య మందిరం)కు తరలిస్తారు. ఇక్కడ సుమారు 15 రోజులపాటు భక్తుల దర్శనం నిషేధం. ఈ కాలాన్ని అనసర లేదా అనవాసర అంటారు. ఈ సమయంలో దేవతలు “అస్వస్థులు” అని భావించి, వారికి ప్రత్యేక సేవలు అందిస్తారు. ఇది కేవలం ఆచారం కాదు – దైవాన్ని కుటుంబ సభ్యుడిగా చూసే హృదయపూర్వకమైన సేవా భావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
వైద్య చికిత్సా విధానం..
అనసర కాలంలో రాజ వైద్యులు (ఆలయ సంప్రదాయ ఆయుర్వేద వైద్యులు), దైత పతులు (వంశపారంపర్య సేవకులు) చికిత్స చేస్తారు. సాధారణ మహాప్రసాదం బదులు పండ్లు, పండ్ల రసాలు, పాలు, చీజ్ నీళ్లు వంటి తేలికపాటి ఆహారం మాత్రమే. దశమూల కషాయం వంటి హెర్బల్ మందులు నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.
ఫులురి తెల (ప్రత్యేక ఆయుర్వేద నూనె), పూలు, చందనం, కర్పూరం, నువ్వుల నూనె, మూలికలతో తయారు చేసి ఒక సంవత్సరం ముందే సిద్ధం చేస్తారు. దీనిని దేవతల శరీరం (శ్రీ అంగం)పై పూస్తారు. ఇది జ్వరం తగ్గించడానికి, వేడిని అందించడానికి సహాయపడుతుంది. ఈ చికిత్సలు గుప్త నీతి (రహస్య ఆచారాలు)లో భాగం. చివరగా, వైద్యులు ప్రతీకాత్మకంగా వైద్య పరీక్షలు చేసి దేవతలు “పూర్తిగా ఆరోగ్యవంతులు” అని ప్రకటిస్తారు. ఆ తర్వాత నవయౌవన దర్శనంలో దేవతలు తాజా, కాంతివంతమైన రూపంలో భక్తులకు కనిపిస్తారు.
ఈ సంప్రదాయం ప్రత్యేకత ఏమిటి?
ప్రపంచంలోనే అరుదైన ఆచారం. దేవతలకు ఆధునిక/సంప్రదాయ వైద్య పరీక్షలు చేసి, వారు “ఆరోగ్యవంతులు” అని ప్రకటించడం ఇతర ఆలయాల్లో లేదు. పూరి జగన్నాథ ఆలయంలోనే ఇది వంశపారంపర్యంగా కొనసాగుతోంది.
ఆయుర్వేదం + భక్తి సమ్మిళనం. శాస్త్రీయ ఆయుర్వేద మందులు, నూనెలు దైవ సేవలో భాగమవడం అద్భుతం. చెక్క విగ్రహాల సంరక్షణకు కూడా ఇది ఆచరణాత్మకంగా ఉపయోగపడుతుంది. దైవం కూడా జ్వరం వచ్చి, వైద్యం అవసరం అవుతాడని చెప్పడం ద్వారా భగవంతుడు మనలాగే బాధలు అనుభవిస్తాడని సూచిస్తుంది. దైత పతులు, రాజ వైద్యులు దేవతలను కుటుంబ సభ్యుల్లా చూసి సేవ చేయడం నిజమైన భక్తికి ఉదాహరణ.
వైద్య పరీక్షల్లోని ఆంతర్యం..
ఈ పరీక్షలు కేవలం ఆరోగ్య తనిఖీ కాదు. ఇవి లోతైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాలను తెలియజేస్తాయి. భగవంతుడు మనలాగే బలహీనతలు, బాధలు అనుభవించి, మనం ఎలా బాధపడతామో అర్థం చేసుకుంటాడు. ఇది భక్తులకు ఓదార్పు.. పురాతన వైద్య జ్ఞానాన్ని ఆలయ సంప్రదాయంలో భద్రపరచడం సాంస్కృతిక వారసత్వం.
