Andhra Pradesh Economy : ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ సమీకరణాల్లో నిలకడ వస్తున్న తరుణంలో, అందరి దృష్టి ఇప్పుడు రాష్ట్ర ఆర్థిక బలాలు, బలహీనతలపై పడింది. ఒక వైపు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో తనకంటూ ఒక స్థానాన్ని నిలుపుకుంటూనే, మరోవైపు తోటి దక్షిణాది రాష్ట్రాలతో పోల్చితే ఎక్కడో ఒకచోట వెనుకబడుతున్నామనే భావన స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ప్రస్తుత గణాంకాలు, బడ్జెట్ కేటాయింపుల నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక ముఖచిత్రంపై ఒక సమగ్ర విశ్లేషణ.
జిడిపి, తలసరి ఆదాయంలో స్థానాలు.. వాస్తవాలు
దేశవ్యాప్తంగా స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (GSDP) పరంగా చూస్తే ఆంధ్రప్రదేశ్ 9వ స్థానంలో నిలవడం శుభపరిణామం. వ్యవసాయ రంగం బలంగా ఉండటం, సుదీర్ఘ తీరప్రాంతం అనుకూలించడంతో ఈ స్థాయిని అందుకోగలిగింది.
అయితే, అసలైన సవాలు తలసరి ఆదాయం (Per Capita Income) దగ్గరకు వచ్చేసరికి కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ ఆంధ్రప్రదేశ్ 13వ స్థానానికి పరిమితమైంది. భౌగోళికంగా పక్కపక్కనే ఉన్నప్పటికీ, ఆర్థిక వృద్ధిలో తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలతో పోల్చినప్పుడు వ్యత్యాసం ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తోంది. తెలంగాణ దేశంలోనే అత్యధిక తలసరి ఆదాయం కలిగిన రాష్ట్రాల్లో మొదటి వరుసలో దూసుకుపోతుంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాత్రం జాతీయ సగటుకు అటుఇటుగా సెంటిమెంట్ పోరాటం చేస్తోంది. ఉమ్మడి రాష్ట్ర విభజన తర్వాత హైదరాబాద్ లాంటి భారీ ఆదాయ వనరు (Growth Engine) కోల్పోవడం, ఐటీ, సేవా రంగాల కేంద్రీకరణ లేకపోవడం దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా చెప్పవచ్చు.
బడ్జెట్ పరిమాణం – సవాళ్లు
రాష్ట్ర ఆర్థిక బలాన్ని అంచనా వేయడానికి బడ్జెట్ పరిమాణం ఒక సూచిక. రాష్ట్ర బడ్జెట్ అంచనాలు సాధారణంగా కొన్ని లక్షల కోట్లలో (ఉదాహరణకు రూ. 2.5 లక్షల కోట్ల నుండి రూ. 3 లక్షల కోట్ల వరకు) ఉంటాయి. ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు, సంపద సృష్టి, రుణాల పరిమితులు వంటి అన్ని రంగాలను కలిపి సుమారు రూ. 19 లక్షల కోట్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ (Economy Size) వైపు రాష్ట్రం అడుగులు వేస్తోంది.
కానీ బడ్జెట్ పరిమాణం ఎంత పెద్దదైనా, అందులో “ఉత్పాదక వ్యయం” (Capital Expenditure) ఎంత ఉందనేదే ముఖ్యం. ప్రస్తుతం రాష్ట్ర బడ్జెట్లో సింహభాగం ఉచిత సంక్షేమ పథకాలు, పాత అప్పుల వడ్డీలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల జీతభత్యాలకే సరిపోతోంది. మౌలిక సదుపాయాల కల్పన (రోడ్లు, పోర్టులు, పరిశ్రమలు) పై పెట్టే పెట్టుబడి తగ్గితే, అది దీర్ఘకాలిక సంపద సృష్టిని దెబ్బతీస్తుంది.
రాజకీయంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థిరపడింది, కానీ ఆర్థికంగా ఇంకా స్వయంసమృద్ధిని సాధించాల్సి ఉంది. పక్కనే ఉన్న మిగతా దక్షిణాది రాష్ట్రాలు (తమిళనాడు, కర్ణాటక, తెలంగాణ) పారిశ్రామిక, సేవా రంగాల్లో దూసుకుపోతుంటే.. ఆంధ్రప్రదేశ్ కేవలం వ్యవసాయం, సంక్షేమంపైనే ఆధారపడితే సరిపోదు.
పరిశ్రమలకు సింగిల్ విండో అనుమతులు ఇవ్వడం, రాజధాని ప్రాంతాన్ని ఒక బలమైన ఆర్థిక హబ్గా మార్చడం, విశాఖపట్నం, తిరుపతి వంటి నగరాలను ఐటీ, పారిశ్రామిక కేంద్రాలుగా వేగంగా అభివృద్ధి చేయడం తక్షణ అవసరం. సంక్షేమం ఎంత ముఖ్యమో, సంపద సృష్టి (Wealth Creation) కూడా అంతే ముఖ్యం. అప్పుడే తలసరి ఆదాయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ 13వ ర్యాంకు దాటి, టాప్-5 లోకి చేరగలదు. రాజకీయ నిలకడను ఆర్థిక ప్రగతిగా మార్చుకున్ననాడే “నవ్యాంధ్ర” ఆశయం నెరవేరుతుంది.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆర్థిక ముఖ చిత్రంపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.
