Adilone Hamsapadu meaning: చాలా సందర్భాల్లో కొన్ని విషయాలను గట్టిగా చెప్పాలనుకుంటే సామెతలను వాడుతూ ఉంటారు. ఈ సామెతల వల్ల ఎదుటివారిని ఆకర్షించడంతో పాటు వారికి విషయం పూర్తిగా అర్థం అవుతుంది. ఇలాంటి సామెతల్లో ‘ఆదిలోనే హంసపాదు’ అనే సామెత తెలుగు భాషలో చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఏదైనా పనిని ప్రారంభించేటప్పుడు ప్రారంభంలోనే పొరపాటు జరగడం, లేదా మొదట్లోనే ఆటంకం రావడం జరిగినప్పుడు ఈ మాటను ఉపయోగిస్తారు. ఒక పని సజావుగా సాగకుండా మొదటి దశలోనే సమస్యలు ఎదురైతే ‘ఆదిలోనే హంసపాదు వచ్చింది’ అని అంటారు. ఈ సామెత వెనుక ఆసక్తికరమైన సాంప్రదాయం ఏంటీ? ఈ పదం ఎలా పుట్టింది?
పూర్వకాలంలో గ్రంథాలను తాళపత్రాలపై లేదా చేతిరాత పుస్తకాలుగా రాసేవారు. రాయడం సమయంలో ఎక్కడైనా అక్షరదోషం వచ్చినప్పుడు దాన్ని సరిచేయడానికి ప్రత్యేక గుర్తులు పెట్టేవారు. అందులో ఒక గుర్తు హంస కాలి ఆకారంలా ఉండేదని చెబుతారు. అంటే ఇంగ్లీష్ Vని తిరగేసి రాసినట్లు ఉంటుంది. ఆ గుర్తునే ‘హంసపాదు’ అని పిలిచేవారు. ముఖ్యంగా రచన ప్రారంభంలోనే అలాంటి దిద్దుబాటు గుర్తు వస్తే అది మంచి శకునంగా భావించేవారు కాదట. అంటే, ఒక రచన మొదటి పేజీలోనే తప్పు రావడం వల్ల రచయితకు నిరాశ కలిగేది. ‘ఇంకా మొదలుపెట్టగానే తప్పు వచ్చింది’ అనే భావంతో “ఆదిలోనే హంసపాదు” అనే మాట ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది. తర్వాత అది కేవలం రచనలకే కాకుండా అన్ని పనులకు వర్తించే సామెతగా మారిపోయింది.
ఈ సామెతలో ‘హంస’ అంటే స్వచ్ఛత, అందం, జ్ఞానం అనే భావాలు ఉన్నాయి. అయితే ‘హంసపాదు’ అనే పదం ఇక్కడ అందమైన గుర్తు కాదు. తప్పును సూచించే చిహ్నం. అందుకే మంచి ప్రారంభం కాకుండా, మొదట్లోనే సమస్య ఎదురవడాన్ని ఈ సామెత ద్వారా వ్యక్తపరుస్తారు. నేటికీ ఈ సామెతను రోజువారీ జీవితంలో విరివిగా వాడుతుంటారు. ఉదాహరణకు కొత్త వ్యాపారం ప్రారంభించగానే నష్టాలు రావడం, సినిమా మొదటి రోజే విమర్శలు రావడం, పరీక్ష మొదటి ప్రశ్నకే సమాధానం రాకపోవడం వంటి సందర్భాల్లో ‘ఆదిలోనే హంసపాదు’అని అంటారు.
తెలుగు భాషలోని సామెతలు జీవన అనుభవాల నుంచి పుట్టుకొచ్చినవే. ‘ఆదిలోనే హంసపాదు’ కూడా అలాంటి అనుభవజ్ఞానం నుంచి వచ్చిన సామెతగా భావిస్తారు. చిన్న పొరపాట్లు కూడా ప్రారంభంలోనే పెద్ద ప్రభావం చూపుతాయని ఈ మాట ద్వారా తెలియజేస్తారు.