AP Infrastructure Projects : ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధిలో కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సమన్వయం కీలక పాత్ర పోషించనుందా? రాష్ట్రంలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు సంబంధించి ప్రస్తుతం చర్చ జరుగుతున్న ప్రాజెక్టులు ఈ ప్రశ్నకు ప్రాధాన్యం పెంచుతున్నాయి. రహదారులు, రైల్వే లైన్లు, హైస్పీడ్ రైళ్లు, విమానాశ్రయాలు, పోర్టులు, మెట్రో రైలు వంటి రంగాల్లో పలు ప్రతిష్ఠాత్మక ప్రాజెక్టులు వివిధ దశల్లో ఉన్నట్లు అందుబాటులో ఉన్న వివరాలు సూచిస్తున్నాయి. వీటిలో కొన్ని నిర్మాణంలో ఉండగా.. మరికొన్ని టెండర్ల దశలో, ఇంకొన్ని డీపీఆర్‌ (సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక), అనుమతుల దశల్లో ఉన్నాయి.
కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న బీజేపీతో కూటమిగా ఉండటం వల్ల రాష్ట్రానికి ఏమి ప్రయోజనం అనే ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఈ ప్రాజెక్టులను కొందరు ప్రస్తావిస్తున్నారు. అయితే, రాజకీయంగా ఎవరి వాదనలు వారివి అయినప్పటికీ.. రాష్ట్రానికి నిజంగా ప్రయోజనం చేకూరేది ప్రాజెక్టులు ఆచరణలోకి వచ్చి, నిర్ణీత సమయంలో పూర్తయి, ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చినప్పుడే.
మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడుల్లో ఏపీకి కీలక స్థానం?
దేశవ్యాప్తంగా మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం కేటాయిస్తున్న లేదా ఖర్చు చేస్తున్న నిధుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ మూడో స్థానంలో ఉందని ప్రచారంలో ఉన్న గణాంకాలు పేర్కొంటున్నాయి. కొత్త ప్రాజెక్టులకు ఆమోదాలు లభించి, ప్రతిపాదిత పనులు ముందుకు సాగితే రాష్ట్రం రెండో స్థానానికి చేరుకునే అవకాశం ఉందన్న అంచనాలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.
అయితే, ఈ ర్యాంకింగ్‌ను అంచనా వేయాలంటే దాని ఆధారమైన అధికారిక గణాంకాలు, లెక్కించిన కాలవ్యవధి, ప్రాజెక్టుల పరిధి వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. కేవలం ప్రాజెక్టుల అంచనా వ్యయాలను కలిపి రాష్ట్రాల మధ్య పోలిక చేయడం సరైన పద్ధతి కాదు. ప్రకటించిన పెట్టుబడులు, ఆమోదం పొందిన ప్రాజెక్టులు, వాస్తవంగా ఖర్చు చేసిన నిధులు వేర్వేరు అంశాలు.
రోడ్లు, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు.. కనెక్టివిటీకి కొత్త దిశ
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రహదారి కనెక్టివిటీ మెరుగుపడితే పరిశ్రమలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల రవాణా, వాణిజ్యం, పర్యాటక రంగాలకు ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా రాజధాని అమరావతిని ఇతర ప్రధాన నగరాలతో అనుసంధానించే ప్రాజెక్టులకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
అమరావతి ఔటర్ రింగ్ రోడ్డుకు సంబంధించి సుమారు రూ.11,537.70 కోట్ల టెండర్ విలువను ప్రస్తావిస్తున్నారు. హైదరాబాద్‌–విజయవాడ–మచిలీపట్నం ఎన్‌హెచ్‌-65 విస్తరణకు సుమారు రూ.12,074 కోట్లు, అనకాపల్లి–దివాన్‌చెరువు ఎన్‌హెచ్‌-16 విస్తరణకు సుమారు రూ.3,800 కోట్ల అంచనా వ్యయాలు పేర్కొంటున్నారు.
అలాగే ఖరగ్‌పూర్‌–అమరావతి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ హైవే, బెంగళూరు–కడప–విజయవాడ కనెక్టివిటీ కారిడార్, బెంగళూరు–చెన్నై ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే కనెక్టివిటీ వంటి ప్రాజెక్టులు కూడా రాష్ట్ర రవాణా వ్యవస్థకు కీలకంగా మారే అవకాశముంది. అమరావతికి సంబంధించి మరో భారీ రహదారి ప్రాజెక్టుకు సుమారు రూ.32,800 కోట్ల అంచనా వ్యయం ప్రస్తావనలో ఉంది. అయితే, దాని పూర్తి పేరు, పరిధి, అధికారిక ప్రాజెక్టు స్థితిని ధ్రువీకరించాల్సి ఉంది.
ఈ రహదారులు పూర్తయితే ప్రయాణ సమయం తగ్గడం, సరుకు రవాణా వేగవంతం కావడం, కొత్త పారిశ్రామిక కేంద్రాల అభివృద్ధికి అవకాశం ఏర్పడటం వంటి ప్రయోజనాలు కలగవచ్చు. కానీ భూసేకరణ, పర్యావరణ అనుమతులు, నిధుల సమీకరణ, టెండర్ల ప్రక్రియ వంటి అంశాలు ప్రాజెక్టుల వేగాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.
రైల్వే రంగంలో భారీ విస్తరణకు అవకాశం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రైల్వే మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు సంబంధించిన ప్రాజెక్టులు మరో కీలక అంశం. రద్దీగా ఉండే మార్గాల్లో అదనపు లైన్ల నిర్మాణం, సింగిల్ లైన్లను డబ్లింగ్ చేయడం, కొత్త రైల్వే మార్గాల ఏర్పాటు ద్వారా ప్రయాణికుల రవాణాతో పాటు సరుకు రవాణా సామర్థ్యాన్ని కూడా పెంచవచ్చు.
రాజమండ్రి–విశాఖపట్నం మధ్య మూడో, నాలుగో రైల్వే లైన్లకు సుమారు రూ.9,889 కోట్లు, విజయవాడ–గూడూరు మూడో లైన్‌కు రూ.6,509 కోట్లు, విజయనగరం–టిట్లాగఢ్ మూడో లైన్‌కు రూ.6,996 కోట్లు, గుంతకల్–వాడి మూడో, నాలుగో లైన్లకు రూ.4,758 కోట్ల అంచనా వ్యయాలు ప్రస్తావించబడుతున్నాయి.
ఇవే కాకుండా గుంతకల్–గుంటూరు డబ్లింగ్, గుంటూరు–బీబీనగర్ డబ్లింగ్, నడికుడి–శ్రీకాళహస్తి కొత్త రైల్వే లైన్, కొటిపల్లి–నరసాపురం రైల్వే లైన్, కాజీపేట–విజయవాడ మూడో లైన్, గూడూరు–రేణిగుంట మూడో లైన్ వంటి ప్రాజెక్టులు కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
ఎర్రుపాలెం–అమరావతి–నంబూరు రైల్వే లైన్‌కు సుమారు రూ.2,047 కోట్ల అంచనా వ్యయం పేర్కొంటున్నారు. ఈ మార్గం రాజధాని ప్రాంత రవాణా అవసరాలకు ఉపయోగపడే అవకాశముంది. మరోవైపు హైదరాబాద్‌–చెన్నై, హైదరాబాద్‌–బెంగళూరు హైస్పీడ్ రైలు మార్గాలు డీపీఆర్‌ దశలో ఉన్నట్లు వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
అయితే, హైస్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్టుల విషయంలో అధ్యయనం, మార్గ నిర్ధారణ, ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాలు, తుది అనుమతులు కీలకం. డీపీఆర్‌ దశలో ఉండటం అంటే నిర్మాణం ప్రారంభమైనట్లు కాదు.
విమానాశ్రయాల ద్వారా ప్రాంతీయ అభివృద్ధి
విమానయాన రంగంలోనూ రాష్ట్రానికి కొత్త అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. దగదర్తి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ విమానాశ్రయానికి సుమారు రూ.648 కోట్లు, కుప్పం విమానాశ్రయానికి రూ.734 కోట్లు, శ్రీకాకుళం విమానాశ్రయానికి సుమారు రూ.550 కోట్ల అంచనా వ్యయాలు పేర్కొంటున్నారు. అమరావతి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ విమానాశ్రయానికి సుమారు రూ.4,700 కోట్ల అంచనా వ్యయం ప్రస్తావనలో ఉంది.
ఈ విమానాశ్రయాలు కార్యరూపం దాల్చితే ఆయా ప్రాంతాలకు పెట్టుబడులు ఆకర్షించడం, వ్యాపార ప్రయాణాలను సులభతరం చేయడం, పర్యాటక రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయడం వంటి ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు. అయితే విమానాశ్రయాల విషయంలో భూమి లభ్యత, అనుమతులు, విమానయాన సంస్థల ఆసక్తి, ప్రయాణికుల డిమాండ్ వంటి అంశాలు కీలకం.
పోర్టులు, మత్స్యకార రంగం.. తీరప్రాంతానికి కొత్త అవకాశాలు
సుదీర్ఘ తీరప్రాంతం కలిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు పోర్టులు, సముద్ర రవాణా ఎంతో ముఖ్యమైనవి. దుగరాజపట్నం పోర్టు, షిప్‌బిల్డింగ్ క్లస్టర్ ప్రతిపాదనలకు సంబంధించి డీపీఆర్‌, అనుమతుల దశలను ప్రస్తావిస్తున్నారు. నిజాంపట్నం ఫిషింగ్ హార్బర్‌కు సుమారు రూ.345 కోట్లు, ఉప్పాడ ఫిషింగ్ హార్బర్‌కు సుమారు రూ.274 కోట్ల అంచనా వ్యయాలు పేర్కొంటున్నారు.
ఇలాంటి ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే మత్స్యకారులకు మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు, చేపల నిల్వకు అవసరమైన సౌకర్యాలు, మార్కెటింగ్ అవకాశాలు పెరగవచ్చు. పెద్ద పోర్టులు కార్యరూపం దాలిస్తే పరిశ్రమలు, లాజిస్టిక్స్, ఎగుమతులకు కూడా ఊతం లభించే అవకాశం ఉంది.
అయితే, పోర్టు ప్రాజెక్టుల విషయంలో పర్యావరణ ప్రభావం, తీరప్రాంత ప్రజల జీవనోపాధి, ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాలు, సరుకు రవాణా అవసరాలను సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
విశాఖ, విజయవాడ మెట్రోలకు ఎప్పుడు మోక్షం?
పట్టణ రవాణా రంగంలో విశాఖపట్నం మెట్రో, విజయవాడ మెట్రో ప్రాజెక్టులపై ఆసక్తి నెలకొంది. ఈ రెండు ప్రాజెక్టుల అంచనా వ్యయం కలిపి సుమారు రూ.21,616 కోట్లుగా పేర్కొంటున్నారు. ప్రస్తుతం ఇవి డీపీఆర్‌, అనుమతుల దశల్లో ఉన్నట్లు అందుబాటులో ఉన్న వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
వేగంగా విస్తరిస్తున్న పట్టణాల్లో మెట్రో రైలు అందుబాటులోకి వస్తే ట్రాఫిక్ రద్దీ తగ్గడం, ప్రయాణ సమయం ఆదా కావడం, ప్రజా రవాణాపై ఆధారపడే వారి సంఖ్య పెరగడం వంటి ప్రయోజనాలు కలగవచ్చు. అయితే భారీ పెట్టుబడులు అవసరమయ్యే ఈ ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, ప్రయాణికుల అంచనాలు, నిర్వహణ వ్యయాలపై స్పష్టత అవసరం.
కూటమి రాజకీయాలకతీతంగా.. ప్రజలకు అందే ప్రయోజనాలే ముఖ్యం
కేంద్రంలో బీజేపీతో తెలుగుదేశం పార్టీ నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వానికి ఉన్న రాజకీయ సమన్వయం రాష్ట్ర అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల విషయంలో ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. కేంద్ర అనుమతులు, నిధుల విడుదల, జాతీయ రహదారులు, రైల్వేలు వంటి అంశాల్లో సమన్వయం అవసరమే. అయితే ఏ ప్రాజెక్టు అయినా దాని పురోగతి అధికారిక నిర్ణయాలు, బడ్జెట్ కేటాయింపులు, పనుల అమలుపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్రస్తుతం చర్చలో ఉన్న ప్రాజెక్టులన్నింటినీ ఒకే స్థాయిలో చూడలేం. కొన్ని నిర్మాణ దశలో ఉండగా, మరికొన్ని టెండర్లు లేదా అనుమతుల కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఇంకొన్ని ప్రాథమిక అధ్యయనాల దశలోనే ఉన్నాయి. అందువల్ల వాటి అంచనా వ్యయాలన్నింటినీ కలిపి రాష్ట్రానికి ఇప్పటికే పెట్టుబడులు వచ్చినట్లు భావించడం సరికాదు.
అసలు పరీక్ష.. ప్రాజెక్టులు ఎప్పటికి పూర్తవుతాయి?
ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో అవకాశాలు ఉన్నాయనడంలో సందేహం లేదు. అయితే ఈ అవకాశాలు వాస్తవ అభివృద్ధిగా మారాలంటే మూడు అంశాలు కీలకం. మొదటిది.. ప్రాజెక్టులకు అవసరమైన అనుమతులు, నిధులను సకాలంలో సమకూర్చడం. రెండోది.. భూసేకరణ నుంచి నిర్మాణం వరకు పనులను వేగంగా పూర్తి చేయడం. మూడోది.. ప్రాజెక్టుల వల్ల స్థానిక ప్రజలకు, వ్యాపారులకు, పరిశ్రమలకు కలిగే ప్రయోజనాలను నిర్ధారించడం.
రాజకీయంగా కేంద్రంతో సత్సంబంధాలు ఉండటం ఒక అనుకూలత కావచ్చు. కానీ ఆ సంబంధాల ఫలితాన్ని కొలిచేది ప్రకటనలతో కాదు.. పూర్తయిన రహదారులు, అందుబాటులోకి వచ్చిన రైల్వే లైన్లు, ప్రారంభమైన విమానాశ్రయాలు, కార్యరూపం దాల్చిన పోర్టులు, ప్రయాణికులకు సేవలందించే మెట్రో రైళ్లతోనే.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి సంబంధించిన ప్రాజెక్టులు రాష్ట్ర భవిష్యత్తుపై ఆశలు పెంచుతున్నాయి. ఇప్పుడు ప్రజలు ఎదురుచూస్తున్నది ప్రాజెక్టుల జాబితా కాదు.. వాటి అమలు వేగం, నిధుల వాస్తవ కేటాయింపులు, పనుల పూర్తి గడువులు, చివరకు తమ జీవితాల్లో కనిపించే మార్పు.
