American policy impact on Pakistan passport: ఇరాన్ తో శాంతి చర్చల నేపథ్యంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రభుత్వం అబ్రహం అకార్డ్స్ను మరింత విస్తరించాలని నిర్ణయించింది. ఈ మేరకు పలు దేశాలపై ఒత్తిడి తెస్తుంది. ముఖ్యంగా పాకిస్తాన్ పై తీవ్ర ఒత్తిడి ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, పాకిస్థాన్ పాస్పోర్ట్పై ముద్రించిన “ఇజ్రాయెల్ మినహా” నిబంధన మళ్లీ వైరల్ అవుతోంది. ఇది ఒక దేశ దీర్ఘకాలిక విదేశాంగ నీతి, భావోద్వేగాలు, సూత్రాల స్పష్టమైన ప్రతిబింబం.
ట్రంప్ ఒత్తిడి…
అబ్రహం అకార్డ్స్ ద్వారా యుఏఈ, బహ్రెయిన్ వంటి అరబ్ దేశాలు ఇజ్రాయెల్తో సంబంధాలు సాధారణీకరించాయి. ఇప్పుడు ట్రంప్ ఇరాన్ సంబంధిత ఒప్పందాల్లో భాగంగా పాకిస్తాన్ సహా మరిన్ని ముస్లిం దేశాలు ఈ ఫ్రేమ్వర్క్లో కచ్చితంగా చేరాలని చెబుతున్నారు. ఇది డిప్లొమాటిక్ గుర్తింపు మాత్రమే కాకుండా, వాణిజ్యం, సాంకేతిక సహకారం, భద్రతా సహకారం వంటి అనేక అవకాశాలను తెరుస్తుంది. కానీ పాకిస్తాన్ దీనిని తిరస్కరించింది. రక్షణ మంత్రి ఖ్వాజా ఆసిఫ్ “మా మూల సిద్ధాంతాలకు వ్యతిరేకం” అని చెప్పారు. పాలస్తీనా స్వతంత్ర రాజ్యం ఏర్పడే వరకు ఇజ్రాయెల్ను గుర్తించేది లేదని పునరుద్ఘాటించారు. విదేశాంగ మంత్రి ఇషాక్ దార్ కూడా ఇదే స్టాండ్ను ప్రకటించారు
పాస్పోర్ట్ నిబంధన ఇలా..
పాకిస్తాన్ పాస్పోర్ట్లో స్పష్టంగా “This passport is valid for all countries of the world except Israel” అని ముద్రించి ఉంటుంది. ఇది పాలస్తీనా విషయంలో పాక్ అచంచలమైన సమర్థనకు చిహ్నం. ఇజ్రాయెల్తో సంబంధాలు సాధారణీకరిస్తే ఈ నిబంధన చట్టపరంగా, ఆచరణాత్మకంగా అసాధ్యం అవుతుంది. మార్పు జరిగితే కొత్త పాస్పోర్ట్ డిజైన్, ముద్రణ
లక్షలాది పాత పాస్పోర్టుల మార్పు లేదా అప్డేట్ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇది జాతీయ గుర్తింపు విధానపరమైన మార్పు.
మారడం కష్టం?
పాకిస్తాన్ స్టాండ్ చాలా లోతైనది. 1947 నుంచి పాలస్తీనా సమస్యను తన స్వంత సమస్యగా చూస్తోంది. క్వైద్-ఎ-ఆజం దృక్పథం నుంచి మొదలైన ఈ సమర్థన, ఇస్లామిక్ సాలిడారిటీ, ప్రజా భావోద్వేగాలు, ఇస్లామిస్ట్ రాజకీయ శక్తుల ఒత్తిడి — ఇవన్నీ కలిసి మార్పును కష్టతరం చేస్తున్నాయి. పర్వేజ్ ముషర్రఫ్ కాలంలో కొంత డైలాగ్ జరిగినా, ప్రజా వ్యతిరేకత, గాజా సంక్షోభం వంటి కారణాలతో అది ముందుకు సాగలేదు. ప్రస్తుతం కూడా ఖ్వాజా ఆసిఫ్ వంటి నాయకులు ఇజ్రాయెల్ను తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఆర్థిక ఒత్తిడులు, అమెరికా సహాయం, భద్రతా అవసరాలు భవిష్యత్తులో ఒత్తిడి పెంచవచ్చు. సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలు కూడా పాలస్తీనా పురోగతిని షరతుగా చెబుతున్నాయి.
పాకిస్తాన్ స్టాండ్ సూత్రబద్ధమైనది. భావోద్వేగపరంగా బలమైనది. కానీ రాజకీయాలు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండవు. భూ-రాజకీయాలు మారినప్పుడు, ఆర్థిక లాభాలు, భద్రతా అవసరాలు ఒక దేశాన్ని తన స్టాండ్ను పునరాలోచించేలా చేయవచ్చు. ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ “లేదు” అనే సందేశం ఇచ్చింది. పాస్పోర్ట్లోని ఆ నిబంధన ఇప్పటికీ బలంగా ఉంది. భవిష్యత్తులో మధ్యప్రాచ్యం ఎలా మారుతుందో, పాలస్తీనా సమస్య ఎలా పరిష్కారం అవుతుందో చూడాలి. కానీ ఈ క్షణం పాకిస్పాతాన్ తన సూత్రాలపైనే నిలబడుతోంది.
