Kaleshwaram Project : తెలంగాణలో కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు మరోసారి రాజకీయ, సాంకేతిక చర్చలకు కేంద్రబిందువుగా మారింది. అధికార కాంగ్రెస్, ప్రతిపక్ష బీఆర్ఎస్ పరస్పరం ఆరోపణలు చేసుకుంటుండగా, రైతులు మాత్రం వరుసగా నీటి కొరతతో నష్టపోతున్నారు. ఇప్పటికే రెండు సాగు సీజన్లు దెబ్బతిన్నాయని రైతు వర్గాలు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తుండగా, మూడో సీజన్కూ సాగునీరు అందుతుందా లేదా అన్న అనిశ్చితి నెలకొంది.
ప్రస్తుతం చర్చ మొత్తం మేడిగడ్డ బ్యారేజ్ చుట్టూనే తిరుగుతోంది. మేడిగడ్డ బ్యారేజ్ దెబ్బతినడంతో అక్కడ నీటిని నిల్వ చేయడం సాధ్యం కాదని, అందువల్ల కన్నేపల్లి పంప్ హౌస్ ద్వారా నీటిని శ్రీపాద ఎల్లంపల్లి రిజర్వాయర్కు ఎత్తిపోయే అవకాశం లేదని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. మరోవైపు, ప్రస్తుతం గోదావరిలో నీటి మట్టం రిజర్వాయర్పై ఆధారపడకుండా పంపింగ్కు అవసరమైన కనీస స్థాయి కంటే ఎక్కువగా ఉందని, కాబట్టి నీటిని ఎత్తిపోసే అవకాశం ఉందని బీఆర్ఎస్ చెబుతోంది. ఈ వాదనకు బలం చేకూర్చే ప్రయత్నంలో బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ స్వయంగా కాళేశ్వరం వెళ్లి అక్కడి నీటి పరిస్థితిని మీడియాకు చూపించారు.
ఈ రాజకీయ వాదోపవాదాల మధ్య బీజేపీ ఎంపీ ఈటల రాజేందర్ కూడా రంగంలోకి దిగడంతో వివాదం మరింత ముదిరింది. రాజకీయ నాయకులు తమ తమ వాదనలు వినిపిస్తుండగా, మాజీ ఇంజినీర్లు, నీటిపారుదల రంగ నిపుణులు కూడా మీడియా సమావేశాలు నిర్వహిస్తూ సాంకేతిక అంశాలను వివరిస్తున్నారు. అయితే రాజకీయ ప్రకటనల కంటే శాస్త్రీయ విశ్లేషణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
అయితే ఈ మొత్తం వివాదంలో అసలు సమస్య మేడిగడ్డ మాత్రమే కాదని, “శ్రీపాద ఎల్లంపల్లి” రిజర్వాయర్నే కీలక అంశమని పలువురు మాజీ ఇంజినీర్లు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సుమారు 20 టీఎంసీల సామర్థ్యం కలిగిన ఈ రిజర్వాయర్ కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. ఇక్కడి నుంచే మిడ్ మానేరు, లోయర్ మానేరు, అనంతసాగర్, మల్లన్నసాగర్, కొండపోచమ్మసాగర్ వంటి ప్రధాన రిజర్వాయర్లకు నీటి సరఫరా జరుగుతుంది. అంటే ఉత్తర తెలంగాణలోని అనేక సాగునీటి వ్యవస్థలకు శ్రీపాద ఎల్లంపల్లే మూలాధారం.
అందుకే అసలు ప్రశ్న మేడిగడ్డలో నీరు ఉందా లేదా అన్నది కాదు. శ్రీపాద ఎల్లంపల్లిని ఎలా నింపాలి? అనేదే ప్రధాన అంశం. సాధారణ పరిస్థితుల్లో మేడిగడ్డలో నీటిని నిల్వ చేసి, కన్నేపల్లి పంప్ హౌస్ ద్వారా ఎత్తిపోసి ఎల్లంపల్లికి తరలించే వ్యవస్థను రూపొందించారు. అయితే మేడిగడ్డలో నిల్వలు సాధ్యం కాకపోవడంతో ఆ ప్రక్రియ నిలిచిపోయిందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
ఇక్కడే మరో కీలక అంశం తెరపైకి వస్తోంది. అన్నారం, సుందిళ్ల బ్యారేజీల ద్వారా ప్రత్యామ్నాయంగా నీటిని తరలించే అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, వాటి నిర్మాణ భద్రత, సాంకేతిక సురక్షితతపై ప్రభుత్వం సందేహాలు వ్యక్తం చేస్తోంది. భవిష్యత్తులో మరిన్ని నిర్మాణ సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉందనే కారణంతో నీటిని ఎత్తిపోసేందుకు ప్రభుత్వం ముందుకు రావడం లేదని అధికార వర్గాలు వివరిస్తున్నాయి. మరోవైపు, ఈ వాదనను బీఆర్ఎస్ పూర్తిగా ఖండిస్తూ, రాజకీయ కారణాలతోనే ప్రభుత్వం నీటిని ఎత్తిపోయడం లేదని ఆరోపిస్తోంది.
ఈ వివాదంలో అత్యంత నష్టపోతున్నది మాత్రం రైతాంగమే. రాజకీయ పార్టీలు ఒకరిపై ఒకరు విమర్శలు చేసుకోవచ్చు. కానీ సాగు సీజన్ కోసం ఎదురుచూస్తున్న రైతుకు కావాల్సింది ఆరోపణలు కాదు, నీరు. అందుకే ఈ అంశాన్ని రాజకీయ కోణంలో కాకుండా, స్వతంత్ర సాంకేతిక నిపుణులతో సమగ్రంగా పరిశీలించి, వాస్తవ పరిస్థితులను ప్రజల ముందుంచాల్సిన అవసరం ఉంది.
కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు తెలంగాణకు జీవనాడిగా నిర్మించబడింది. అలాంటి ప్రాజెక్టుపై నెలకొన్న సందిగ్ధత తొలగాలంటే రాజకీయ వాదనల కంటే సాంకేతిక వాస్తవాలు, శాస్త్రీయ నివేదికలు, పారదర్శక నిర్ణయాలకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. అప్పుడే రైతుల ఆందోళనకు ముగింపు లభిస్తుంది. లేదంటే కాళేశ్వరం వివాదం రాజకీయంగా కొనసాగినా, ప్రతి సాగు సీజన్లో నష్టపోయేది తెలంగాణ రైతే అవుతాడు.
కాళేశ్వరం నీళ్ళపై కాంగ్రెస్ బీఆర్ఎస్ లొల్లి మధ్యలో ఈటెల రాజేందర్.. దీనిపై ‘రామ్’ గారి సునిశిత విశ్లేషణను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.
