Suckermouth Catfish: ప్రస్తుతం దేశంలోని అనేక జలాశయాల్లో మత్స్యకారులకు ఓ విదేశీ చేప పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది. దక్షిణ అమెరికాలోని అమెజాన్ నదీ పరివాహక ప్రాంతానికి చెందిన ఈ చేప భారతదేశంలోని నదులు, చెరువులు, రిజర్వాయర్లలో వేగంగా వ్యాపిస్తోంది. ఒకప్పుడు అక్వేరియంలలో అలంకరణ కోసం తీసుకొచ్చిన ఈ చేప ఇప్పుడు సహజ జలవనరులను ఆక్రమించి స్థానిక చేపల మనుగడకే ముప్పుగా మారుతోంది. ఇంతకీ ఇది ఏ చేప? దీని వల్ల ఎటువంటి నష్టాలు ఉన్నాయి? మత్స్యకారులకు ఇది ఎందుకు ముప్పుగా మారింది?
శక్కర్ మౌత్ క్యాట్ ఫిష్ (Suckermouth Catfish). ఇది అమెజాన్ నదీ పరివాహక ప్రాంతానికి చెందిన చేప. దీని మల్లు చాలా పదునుగా ఉంటాయి. ఈ ఫిష్కు నోటి భాగం సక్షన్ కప్లా ఉంటుంది. దీంతో రాళ్లు, చెక్కలు లేదా నీటి అడుగుభాగానికి అతుక్కుని ఆల్గీ వంటి పదార్థాలను తింటుంది. నీటిలో ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో కూడా జీవించగలదు. అంతేకాదు నీటి నుంచి బయటకు వచ్చిన తర్వాత కూడా చాలా గంటల పాటు ప్రాణాలతో ఉండగల సామర్థ్యం దీనికి ఉంది. కఠినమైన వాతావరణ పరిస్థితులను కూడా తట్టుకుని బతకగలగడం దీని ప్రత్యేకత.
అక్వేరియం నుంచి ప్రకృతిలోకి ఎలా వచ్చింది?
శక్కర్ మౌత్ క్యాట్ ఫిష్ను గాజు ట్యాంకుల అడుగుభాగాన్ని శుభ్రంగా ఉంచే చేపగా అక్వేరియం యజమానులు పెంచుతుంటారు. అయితే ఇది పెద్దగా పెరిగిన తర్వాత చాలామంది వాటిని సమీపంలోని చెరువులు, నదులు లేదా రిజర్వాయర్లలో వదిలేస్తున్నారు. ఈ విధంగా సహజ జలవనరుల్లోకి చేరిన ఈ చేపలు వేగంగా సంతానోత్పత్తి చేసి స్థానిక జీవవైవిధ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
మత్స్యకారులకు భారీ ఆర్థిక నష్టం
ఈ చేపలు సంప్రదాయ చేపల వేటకు తీవ్ర ఆటంకంగా మారుతున్నాయి. వలల్లో పెద్ద సంఖ్యలో చిక్కుకున్నప్పటికీ వీటికి మార్కెట్లో డిమాండ్ లేకపోవడంతో మత్స్యకారులకు ఆదాయం రావడం లేదు. పైగా వలలు దెబ్బతినడం, ఇతర విలువైన చేపల సంఖ్య తగ్గిపోవడం వల్ల వారి జీవనోపాధిపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతోంది. ముఖ్యంగా మహారాష్ట్రలోని ఉజని రిజర్వాయర్ ప్రాంతంలోని మత్స్యకారులు ఈ సమస్యను తీవ్రంగా ఎదుర్కొంటున్నారు.
ఎందుకు ఆక్రమణ జాతిగా పరిగణిస్తున్నారు?
శక్కర్ మౌత్ క్యాట్ ఫిష్ శరీరంపై గట్టి కవచం, పదునైన ముళ్లు ఉంటాయి. అందువల్ల ఇతర చేపలు లేదా సహజ శత్రువులు దీనిని ఆహారంగా తీసుకోవడానికి ఇష్టపడవు. దీంతో వీటి సంఖ్య వేగంగా పెరుగుతుంది. ఇవి ఆహారం, నివాసం కోసం స్థానిక చేపలతో పోటీ పడటమే కాకుండా వాటి సంతానోత్పత్తి ప్రాంతాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే దీనిని ఆక్రమణ జాతి (Invasive Species)గా పరిగణిస్తున్నారు.
పరిశోధనల్లో వెలుగులోకి వచ్చిన విషయాలు
ఈ చేపల ప్రభావంపై ప్రముఖ సంస్థ Bombay Natural History Society (BNHS) అధ్యయనం నిర్వహించింది. పరిశోధనల్లో స్థానిక చేపల జీవవ్యవస్థపై ఈ జాతి ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నట్లు గుర్తించారు. విదేశీ ఆక్రమణ జాతుల నియంత్రణ అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. పలు రాష్ట్రాలు కూడా ఈ చేపల పెంపకాన్ని నియంత్రించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.
ఈ చేపను ఎందుకు తినరు?
శక్కర్ మౌత్ క్యాట్ ఫిష్ను భారతదేశంలో సాధారణంగా ఎవరూ ఆహారంగా వినియోగించరు. దీని గట్టి కవచం, ముళ్లు, మార్కెట్లో డిమాండ్ లేకపోవడం ఇందుకు ప్రధాన కారణాలు. దీంతో మత్స్యకారుల వలల్లో చిక్కినా వాటిని విక్రయించలేక నష్టపోతున్నారు.
నిపుణుల సూచనలు
విదేశీ చేపలను అక్వేరియంల నుంచి సహజ జలవనరుల్లోకి వదలకూడదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అలాంటి చర్యల వల్ల స్థానిక చేపల జాతులు అంతరించిపోయే ప్రమాదం పెరుగుతుందని చెబుతున్నారు. ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం, ఆక్రమణ జాతుల నియంత్రణకు కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం, మత్స్యశాఖ పర్యవేక్షణను బలోపేతం చేయడం ద్వారా మాత్రమే ఈ సమస్యను తగ్గించవచ్చని సూచిస్తున్నారు.
