Delhi Pollution : ఢిల్లీ, దాని పరిసర ప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న కాలుష్యంపై ప్రభుత్వానికి సుప్రీంకోర్టు కఠినమైన ఆదేశాలు ఇచ్చిన సంగతి తెలిసిందే. పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ గురువారం రైతుల పొలాల్లో తగులబెట్టే పొట్టుకు జరిమానా మొత్తాన్ని రెట్టింపు చేసింది. ఇప్పుడు రెండెకరాల లోపు భూమి ఉన్న రైతులకు పర్యావరణ పరిహారాన్ని రూ.5వేలు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అయితే రెండెకరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఐదెకరాల కంటే తక్కువ భూమి ఉన్న రైతులు రూ.10,000 పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అలాగే ఐదెకరాల కంటే ఎక్కువ భూమి ఉన్న రైతులకు ఈ పరిహారం రూ.30వేలుగా నిర్ణయించారు.
రాజధాని చుట్టూ ఎయిర్ క్వాలిటీ మేనేజ్మెంట్ కమిషన్, 2024 సవరించిన నియమాలు ఇప్పుడు అమలులోకి వస్తాయి. ఉత్తరప్రదేశ్, పంజాబ్, హర్యానా, రాజస్థాన్, ఢిల్లీ ప్రభుత్వాలకు ఈ నిబంధనలు తప్పనిసరి. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, కాలుష్య నియంత్రణ బోర్డులు, ఎయిర్ క్వాలిటీ మేనేజ్మెంట్ కమిషన్, కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యాలయాల్లో ఫిర్యాదులను దాఖలు చేసే విధానాన్ని నిర్దేశించారు. పర్యావరణ కాలుష్యానికి వ్యతిరేకంగా ఫిర్యాదుల విచారణ ప్రక్రియ కూడా ఇందులో ఉంది.
కోర్టు ఏం చెప్పింది?
నవంబర్ 4న జరిగిన విచారణలో నవంబర్ 14లోగా సమాధానం ఇవ్వాలని పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాలను సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. ఢిల్లీలో పెరుగుతున్న వాయుకాలుష్యానికి సంబంధించి పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం (ఈపీఏ) కింద నిబంధనలు రూపొందించేందుకు, సంబంధిత అధికారులను నియమించేందుకు ఇంతకు ముందు కూడా సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి రెండు వారాల సమయం ఇచ్చింది. కఠిన ఉత్తర్వులు ఇవ్వమని బలవంతం చేయరాదని కూడా కోర్టు పేర్కొంది. అక్టోబర్ 23న జరిగిన విచారణలో హర్యానా ప్రభుత్వ చర్యపై సుప్రీంకోర్టు సంతృప్తి చెందలేదు.
ఆర్టికల్ 21 ఉల్లంఘన
జస్టిస్ అభయ్ ఎస్. ఓకా, జస్టిస్ ఎ. అమానుల్లా, జస్టిస్ ఏజీ. మసీహ్ బెంచ్ పొలాల్లో పిచ్చిమొక్కలు తగులబెట్టడాన్ని ఆపేందుకు పంజాబ్, హర్యానా ప్రభుత్వాలు చేస్తున్న ప్రయత్నాలను పేర్కొంది. చట్టాన్ని అమలు చేయడంలో ప్రభుత్వాలకు నిజంగా ఆసక్తి ఉంటే, దావాకు కనీసం ఒక ఉదాహరణ అయినా ఉండాలని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. కాలుష్య రహిత వాతావరణంలో జీవించడం పౌరుల ప్రాథమిక హక్కు అని కేంద్ర, పంజాబ్, హర్యానా ప్రభుత్వాలకు గుర్తు చేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. కలుషిత వాతావరణంలో జీవించడం అనేది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం ప్రాథమిక హక్కులను పూర్తిగా ఉల్లంఘించడమే.
