Trikafta medicine uses and benefits: వైద్య శాస్త్ర చరిత్రలో కొన్ని మందులు ఒక వ్యాధి చికిత్స విధానాన్నే పూర్తిగా మార్చేస్తాయి. అలాంటి ఔషధాల్లో ‘ట్రికాఫ్టా’ (Trikafta) ఒకటి. గతంలో ప్రాణాంతకంగా భావించిన ‘సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్’ అనే జన్యు వ్యాధితో బాధపడుతున్న రోగులకు ఈ మందు కొత్త ఆశాకిరణంగా మారింది. ఈ వ్యాధితో ఒకప్పుడు చిన్న వయసులోనే ప్రాణాలు కోల్పోయే పరిస్థితి ఉండగా.. ఇప్పుడు సాధారణ జీవితానికి దగ్గరగా జీవించే అవకాశాన్ని ఈ ఔషధం కల్పిస్తోంది. అసలు ఈ టీకా చరిత్ర ఏంటీ? దీని గురించి పూర్తి వివరాల్లోకి వెళితె..
సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్ అంటే?
సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్ (Cystic Fibrosis) అనేది తల్లిదండ్రుల నుంచి వారసత్వంగా వచ్చే ఒక జన్యు లోపం. శరీరంలోని CFTR అనే ప్రొటీన్ సరిగా పనిచేయకపోవడం వల్ల ఈ వ్యాధి ఏర్పడుతుంది. దీని కారణంగా ఊపిరితిత్తులు, జీర్ణవ్యవస్థ, ఇతర అవయవాల్లో మందంగా, జిగటగా ఉండే శ్లేష్మం (మ్యూకస్) పేరుకుపోతుంది. ఫలితంగా తరచూ ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు, జీర్ణ సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం వరకు సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్కు పూర్తి స్థాయి చికిత్స అందుబాటులో లేదు. వైద్యులు కేవలం లక్షణాలను నియంత్రించేందుకు మాత్రమే మందులు ఇచ్చేవారు. ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లను తగ్గించడం, శ్వాసను మెరుగుపరచడం, పోషకాహారం అందించడం వంటి చర్యలతోనే రోగులను చూసుకునేవారు. అయినప్పటికీ చాలా మంది రోగులు 30 నుంచి 40 ఏళ్లలోపే ప్రాణాలు కోల్పోయేవారు.
అయితే ఇప్పుడు ట్రికాఫ్టా ప్రాణాలను కాపాడుతోందని అంటున్నారు. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే ఇది వ్యాధి లక్షణాలను మాత్రమే కాకుండా అసలు కారణాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని పనిచేస్తుంది. CFTR ప్రొటీన్లో ఉన్న లోపాన్ని సరిచేసి, అది సాధారణంగా పనిచేసేలా సహాయపడుతుంది. దీంతో శరీరంలో ఉప్పు, నీటి సమతుల్యత మెరుగుపడి, ఊపిరితిత్తుల్లో పేరుకుపోయే జిగట శ్లేష్మం తగ్గుతుంది. ఫలితంగా శ్వాసకోశ పనితీరు మెరుగుపడటంతో పాటు ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రమాదం కూడా తగ్గుతుంది.
ట్రికాఫ్టా అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాత వేలాది మంది రోగుల జీవితాలు మారిపోయాయి. గతంలో రోజూ గంటల తరబడి చికిత్సలు తీసుకోవాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు చాలామంది సాధారణ విద్య, ఉద్యోగాలు, కుటుంబ జీవితం కొనసాగించగలుగుతున్నారు. శ్వాస సమస్యలు తగ్గడంతో పాటు ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన అవసరాలు కూడా గణనీయంగా తగ్గినట్లు వైద్యులు చెబుతున్నారు. ఈ మందు ప్రభావంతో సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్ రోగుల సగటు ఆయుర్దాయం భారీగా పెరిగింది. ఒకప్పుడు 40 ఏళ్లలోపే మరణించే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉండగా, ప్రస్తుతం 60 నుంచి 65 ఏళ్ల వరకు జీవించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఇది జన్యు వ్యాధుల చికిత్సలో అత్యంత పెద్ద విజయాల్లో ఒకటిగా భావిస్తున్నారు.
