Narendra Modi : ఉక్రెయిన్పై రష్యా యుద్ధం చేస్తున్న వేళ.. భారత్ – రష్యా 22వ వార్షిక శిఖరాగ్ర సమావేశం రష్యా రాజధాని మాస్కోలో జరిగింది. రెండేళ్ల విరామం తర్వాత జరిగిన ఈ సమావేశానికి భారత ప్రధాని నరేంద్రమోదీ స్వయంగా హాజరయ్యారు. ఈ పర్యటన సందర్భంగా దీర్ఘకాఇక సహకారరంగాల్లో ఎలాంటి పెద్ద నిర్ణయాలు తీసుకోలేదు. ప్రధానంగా ఆర్థిక సమస్యలపై దృష్టిసారించాయి. అందుబాటు ధరల్లో ఇంధన సరఫరా, రైతుల ప్రయోజనాలు, ఆహారభద్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణ, అభివృద్ధి తదితర 9 అంశాలపై ఒప్పందాలు జరిగాయి. వీటిలో మొదటిది భారత్లో రష్యా పెట్టుబడులను సులభతరం చేయడం ఒకటి. రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మధ్యలో జరిగిన శిఖరాగ్ర సమావేశం మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
21వ సదస్సుకు భారత్ వచ్చిన పుతిన్..
ఇదిలా ఉంటే.. భారత్ – రష్యా 21వ శిఖరాగ్ర సమావేశం 2021లో జరిగింది. ఈ సదస్సులో పాల్గొనేందుకు రష్యా అధినేత వ్లాదిమిర్ పుతిన్ భారత్కు వచ్చారు. ఆ తర్వాత మోదీ పుతిన్ 2022లో సమర్కండ్లో జరిగిన సీవో శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ఒక్కసారి మాత్రమే కలుసుకున్నారు.
ప్రపంచం దృష్టి..
ఇదిలా ఉంటే.. ఉక్రెయిన్–రష్యా యుద్ధం జరుగుతున్న వేళ.. మోదీ రష్యా పర్యటన ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రపంచం మొత్తం వారి భేటీని నిశితంగా గమనిస్తోంది. రష్యాతో భారతదేశ సంబంధాల గురించి అమెరికా విదేశాంగ శాఖ ఆందోళన వ్యక్తం చేసినందున అమెరికా మరింత ఎక్కువగా గమనిస్తోంది. ఈ క్రమంలో ఉక్రెయిన్ సార్వభౌమత్వాన్ని, ప్రాదేశిక సమగ్రతను గౌరవించాలని పుతిన్ను మోదీ కోరాలని అమెరికా కోరింది. విదేశాంగ శాఖ వ్యాఖ్యలపై స్పందిస్తూ, రష్యా డిప్యూటీ చీఫ్ ఆఫ్ మిషన్ రోమన్ బాబుష్కిన్ జూలై 10న ఉక్రెయిన్లో రష్యా తన జాతీయ ప్రయోజనాలను మాత్రమే పరిరక్షిస్తోందని తెలిపారు.
పుతిన్–మోదీ కౌగిలిపై..
ఇదిలా ఉండగా రష్యా పర్యటనలో ఉన్న మోదీ ఆ దేశ అధినేత పుతిన్ను రెండో రోజు కలిశారు. ఈ సందర్భంగా ఇద్దరూ ఆలింగనం చేసుకున్నారు. ఇదే రోజు రష్యా ఉక్రెయిన్లోని కైవ్లో ఉన్న పిల్లల ఆస్పత్రిపై బాంబుదాడి చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వోలోడిమిర్ జెలెన్స్కీ మోదీ–పుతిన్ కౌగిలింతపై స్పందించారు.
అనేక అంశాలపై దృష్టి..
ఇదిలా ఉంటే మోదీ తన రష్యా పర్యటనలో ఉక్రెయిన్తో యుద్ధంతోపాటు వాణిజ్యం, ఇంధనం, పౌర అణు సహకారం, రక్షణ, ఉగ్రవాద నిరోధకం వంటి రంగాల్లో సంబంధాలను మరింతగా పెంచుకునే మార్గాలను ఇరుపక్షాలు అన్వేషించాయి. రష్యా–భారత్ సహకారానికి మోదీ పుతిన్కు కృతజ్ఞతలు తెలిపారు – గొప్ప ప్రపంచ విపత్తు సమయంలో భారత ప్రజల అవసరాలను, ముఖ్యంగా రైతులకు నిరంతరం ఎరువుల సరఫరా రూపంలో అందించడానికి భారత ప్రభుత్వం అనుమతించిందని అన్నారు.
వాణిజ్యం, ఇంధన సరఫరా..
రెండు దేశాల మధ్య వార్షిక వాణిజ్య పరిమాణం ఇప్పటికే 65 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకోవడంతో, ఎక్కువగా రష్యా నుంచి భారత్కు చమురు దిగుమతులు పెరిగిన నేపథ్యంలో, నాయకులు 2030 నాటికి వాణిజ్యం 100 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. మరిన్ని వస్తువుల సరఫరా కోసం పిలుపునిచ్చారు. భారతదేశం సమతుల్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని సాధించడానికి. దీర్ఘకాలంలో సమతుల్య, స్థిరమైన ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని సాధించడానికి, పారిశ్రామిక సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం, కొత్త సాంకేతిక మరియు పెట్టుబడి భాగస్వామ్యాలను, ముఖ్యంగా అధునాతన హై–టెక్నాలజీ ప్రాంతాలలో మరియు కొత్త మార్గాలు మరియు రూపాలను కనుగొనడం ద్వారా రష్యాకు భారత ఎగుమతులను పెంచాల్సిన అవసరాన్ని నాయకులు నొక్కి చెప్పారు. జాతీయ కరెన్సీలను ఉపయోగించి ద్వైపాక్షిక పరిష్కార వ్యవస్థలను ప్రోత్సహించడానికి ఆర్థిక సందేశ వ్యవస్థల పరస్పర చర్య కోసం సంప్రదింపులను కొనసాగించడానికి కలిసి పని చేయడానికి నాయకులు అంగీకరించారు.
స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం కోసం..
భారతదేశం, యురేషియన్ ఎకనామిక్ యూనియన్ మధ్య వస్తువులపై స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం కోసం చర్చలకు కూడా వారు మద్దతు ఇచ్చారు. అణుశక్తి, చమురు శుద్ధి, పెట్రోకెమికల్స్, ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతికతలు, పరికరాల రంగంలో సహకారం మరియు భాగస్వామ్య రూపాలతో సహా కీలకమైన ఇంధన రంగాలలో సహకారాన్ని అభివృద్ధి చేయడంపై భారతదేశం, రష్యా దృష్టి సారించాయి.
సైనిక సహకారం..
రష్యాకు చెందిన రక్షణ పరికరాల కోసం విడిభాగాల సరఫరాలో జాప్యాన్ని పరిష్కరించాల్సిన అవసరం ఉందని పుతిన్ తెలిపారు. విదేశాంగ కార్యదర్శి వినయ్ క్వాత్రా మాట్లాడుతూ సైనిక పరికరాల కోసం కీలకమైన విడిభాగాల సరఫరాను వేగవంతం చేయాల్సిన అవసరాన్ని పరిష్కరించడానికి భారత్లో జాయింట్ వెంచర్లను ఏర్పాటు చేసేందుకు తాము అంగీకరించామని తెలిపారు. ఉమ్మడి ప్రకటన ప్రకారం, మేక్–ఇన్–ఇండియా కార్యక్రమం కింద రష్యాకు చెందిన ఆయుధాలు మరియు రక్షణ పరికరాల నిర్వహణ కోసం విడిభాగాలు, భాగాలు, ఇతర ఉత్పత్తులను సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని బదిలీ చేయడం ద్వారా భారతదేశంలో ఉమ్మడి తయారీని ప్రోత్సహించడానికి ఇరుపక్షాలు అంగీకరించాయి. భారత సాయుధ దళాల అవసరాలను తీర్చడానికి జాయింట్ వెంచర్లు, స్వయం సమృద్ధి కోసం భారతదేశం అన్వేషణను ప్రస్తావిస్తూ, ఈ భాగస్వామ్యం ప్రస్తుతం అధునాతన రక్షణ సాంకేతికత, వ్యవస్థల సహ–అభివృద్ధి, ఉమ్మడి ఉత్పత్తిపై దృష్టి సారించింది.
తీవ్రవాదం:
గతంలో మాదిరిగానే, తీవ్రవాదం, తీవ్రవాదానికి అనుకూలమైన హింసాత్మక తీవ్రవాదాన్ని నాయకులు నిస్సందేహంగా ఖండించారు. ఉగ్రవాదుల సరిహద్దు ఉద్యమం, ఉగ్రవాదానికి ఆర్థిక సహాయం చేసే నెట్వర్క్లు మరియు సురక్షితమైన స్వర్గధామాలతో సహా అన్ని రూపాలు మరియు వ్యక్తీకరణలు ఉన్నాయి. జమ్మూ – కాశ్మీర్లోని కతువా ప్రాంతంలో 2024, జూలె 8న, జూన్ 23న డాగేస్తాన్లో, మార్చి 22న మాస్కోలోని క్రోకస్ సిటీ హాల్పై ఆర్మీ కాన్వాయ్పై ఇటీవల జరిగిన దారుణమైన ఉగ్రవాద దాడిని వారు తీవ్రంగా ఖండించారు. ఉగ్రవాద దాడులు ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడానికి సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడానికి కృషి చేయాలని ఉమ్మడి ప్రకటన చేశారు. అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాదం మరియు తీవ్రవాదంపై రాజీలేని పోరాటం చేయాలని పిలుపునిచ్చారు.
గ్లోబల్ సమస్యలు..
ప్రాంతీయ, ప్రపంచ సమస్యలపై చర్చిస్తున్నప్పుడు, వారు గాజాలో పరిస్థితిపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. గాజా స్ట్రిప్ అంతటా పాలస్తీనా పౌరులకు మానవతా సహాయం అందించాలని పిలుపునిచ్చారు. అదే సమయంలో బందీలను వెంటనే బేషరతుగా విడుదల చేయాలని కోరారు. ఉక్రెయిన్పై, ఇరు పక్షాల మధ్య చర్చలు, దౌత్యం ద్వారా ‘ఉక్రెయిన్ చుట్టూ‘ ఉన్న సంఘర్షణను శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకోవాల్సిన ఆవశ్యకతపై ఉమ్మడి ప్రకటన చేశారు. ఇదే సమయంలో భద్రతా మండలిలో భారత శాశ్వత సభ్యత్వానికి రష్యా మద్దతును పునరుద్ఘాటించింది.
