Iran supreme leader: అణు కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోందని, ఉగ్రవాదులను తయారు చేస్తోందని అగ్రరాజ్యం అమెరికా ఇజ్రాయెల్తో కలిసి ఇరాన్పై యుద్ధం ప్రకటించాయి. మొదటిరోజే ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీని మట్టుబెట్టాయి. దీంతో ఇరాన్ ప్రతీకార దాడులు ప్రారంభించింది. మరోవైపు నూతన సుప్రీం లీడర్ ఎన్నికను గోప్యంగా ఉంచుతూ వస్తోంది. ఈ క్రమంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్గా తానే డిసైడ్ చేస్తానని, ఆమోదించాలని సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఇరాన్ రాజ్యాంగం ప్రకారం ఆదేశ అసెంబ్లీ ఎక్స్పర్ట్లు మాత్రమే ఈ పదవికి అభ్యర్థులను ఎన్నుకుంటారు. ఈ సంస్థలో 88 మంది మతపరమైన నాయకులు ఉంటారు. వారిని ప్రజలు ఐదేళ్లకు ఒకసారి ఎన్నుకుంటారు. అవేవీ పట్టించుకోకుండా ట్రంప్ చేసిన ప్రకటన వెనుక భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిడి ఉన్నట్లు సమాచారం.
చారిత్రక నేపథ్యం..
ఇరాన్లో సుప్రీం లీడర్ పదవి 1979 ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత ఏర్పడింది. ప్రస్తుత ఆయతుల్లా అలీ ఖామెనీ 1989 నుంచి ఈ స్థానంలో ఉన్నారు. మునుపటి ఆయతుల్లా ఖొమెయినీ వారసుడిగా ఖమేనీని ఎంపిక చేశారు. అమెరికా–ఇరాన్ సంబంధాలు 1979 దూతగారుల ఆక్రమణ తర్వాత చెడిపోయాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో అణు ఒప్పందం ఉల్లంఘనలు, ఇజ్రాయెుల్పై దాడులు వంటివి ఉద్రిక్తతను పెంచాయి. ఈ ప్రతిపాదన అమెరికా రహస్య వ్యూహానికి సంబంధించినదిగా కనిపిస్తుంది.
రాజకీయ పరిణామాలు
ఈ ప్రతిపాదన ఇరాన్లో అంతర్గత ఉద్రిక్తతలను రేకెత్తించవచ్చు. మతపరమైన నాయకులు దీన్ని విదేశీ జోక్యంగా ఖండిస్తారు. అంతేకాకుండా, ఇరాన్ ప్రభుత్వం తమ సార్వభౌమత్వాన్ని రక్షించుకోవడానికి సైనిక చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. అమెరికా వైపు చూస్తే, ఇది మిత్రరాజ్యాలైన సౌదీ అరేబియా, ఇజ్రాయెుల్తో సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తుంది. అయితే, చైనా, రష్యా వంటి దేశాలు ఇరాన్కు మద్దతుగా నిలబడే అవకాశం ఉంది.
అంతర్జాతీయ ప్రభావం
ఈ చర్చ ప్రపంచ వాణిజ్యానికి, చమురు ధరలకు ప్రభావం చూపుతుంది. ఇరాన్ పర్షియన్ గల్ఫ్లో ఉన్నందున, దాడులు జరిగితే అర్మూజ్ సంధి మూసివేత వంటి పరిణామాలు సంభవించవు. ఐక్యరాజ్య సమితి సంక్షోభాలు మరింత తీవ్రమవుతాయి. దీర్ఘకాలంలో, ఇది మధ్యప్రాచ్య శాంతి చర్చలకు బాటలు వేస్తుంది. కానీ విఫలమైతే ప్రాంతీయ యుద్ధాలకు దారితీస్తుంది.