US Iran Conflict: పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో ఇరాన్తో జరుగుతున్న సైనిక ఘర్షణలు మరలా తీవ్రమయ్యాయి. 2026, ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దళాలు ఉమ్మడిగా ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ అనే పేరుతో ఇరాన్ సైనిక లక్ష్యాలు, క్షిపణి వ్యవస్థలు, వాయు రక్షణ వ్యవస్థలు, మౌలిక సౌకర్యాలపై విస్తృత దాడులు ప్రారంభించాయి. ఈ చర్యలు ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, బాలిస్టిక్ క్షిపణి సామర్థ్యాలు, ప్రాంతీయ ప్రభావాన్ని అరికట్టే లక్ష్యంతో జరిగాయి. ఇరాన్ వైపు నుంచి క్షిపణులు, డ్రోన్లతో ప్రతీకార చర్యలు జరిగాయి. ఈ ఘర్షణలో ఇరాన్ అగ్రనేతతో సహా నాయకత్వంలో మార్పులు సంభవించాయి.
సంధి ప్రయత్నాలతో విరామం..
ఏప్రిల్ 7న పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో (చైనా సహకారంతో) రెండు వారాల విరామం ప్రకటించబడింది. ఈ విరామం తర్వాత జూన్ 17న అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య అవగాహన ఒప్పందం కుదిరింది. దీంతో సైనిక కార్యకలాపాలు నిలిచిపోయాయని, హార్ముజ్ జలసంధి రవాణా సాధారణ స్థితికి వస్తుందని, అణు సమస్యలపై చర్చలు జరుగుతాయని భావించారు. అయితే ఈ ఒప్పందం పూర్తిగా అమలు కాలేదు.
మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు..
జూన్లో కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందాన్ని ఇరాన్ ఉల్లంఘించినట్లు అమెరికా భావించింది. దీంతో జూలై 7 నుంచి అమెరికా మళ్లీ సైనిక చర్యలు పునరుద్ధరించింది. ఈ దాడులు ఇరాన్ దక్షిణ తీరప్రాంతాల్లోని నౌకాదళ స్థావరాలు, క్షిపణి, డ్రోన్ సైట్లు, తీర రక్షణ వ్యవస్థలపై దృష్టి సారించాయి. బీ2 బాంబర్లు, నౌకాదళ ఆస్తులు, ఎయిర్ నేషనల్ గార్డ్ యూనిట్లు ఉపయోగించబడ్డాయి. ఈ చర్యలు హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా వాణిజ్య నౌకల రవాణాను రక్షించేందుకు, ఇరాన్ నౌకాయాన సామర్థ్యాన్ని అరికట్టేందుకు జరిగాయని అమెరికా వైపు నుంచి తెలిపారు. ఇందులో నౌకాదళ దిగ్బంధనం కూడా భాగం.
వార్ పవర్స్ నిబంధనలు..
అమెరికా రాజ్యాంగం ప్రకారం యుద్ధం ప్రకటించే అధికారం కాంగ్రెస్కు మాత్రమే ఉంది. అధ్యక్షుడు స్వతంత్రంగా సైనిక చర్యలు చేపట్టినప్పుడు 1973 వార్ పవర్స్ రిజల్యూషన్ ప్రకారం 48 గంటల్లో కాంగ్రెస్కు తెలియజేయాలి. ఆమోదం లేకుండా 60 రోజుల్లోపు చర్యలు నిలిపివేయాలి. అవసరమైతే సైనికులను వెనక్కి తీసుకురావడానికి మరో 30 రోజులు పొడిగించవచ్చు. ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన మొదటి దశలో 60 రోజుల గడువు మే 1తో ముగిసింది. అప్పుడు విరామం కారణంగా గడువు వర్తించదని అమెరికా వాదించింది. ఇప్పుడు జూలై 7న ప్రారంభమైన కొత్త చర్యలకు జూలై 10న ట్రంప్ కాంగ్రెస్కు అధికారిక నోటీసు ఇచ్చారు. ఈ నోటీసులో ‘‘అమెరికా పౌరులు, జాతీయ భద్రత, విదేశాంగ విధాన లక్ష్యాలను కాపాడే బాధ్యతలో భాగంగా ఈ చర్యలు చేపట్టాను’’ అని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. ఇది కొత్త 60 రోజుల గడువును ప్రారంభించింది.
ప్రాంతీయ ప్రభావాలు
హార్ముజ్ జలసంధి (ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో సుమారు 20 శాతం వాటా) ద్వారా రవాణా తగ్గడం, ధరలు పెరగడం, ఆసియా దేశాల్లో ఇంధన కొరత వంటి ప్రభావాలు కనిపించాయి. లెబనాన్లో ఇజ్రాయెల్–హిజ్బొల్లా ఘర్షణలు మళ్లీ ప్రారంభమయ్యాయి. మొత్తం ప్రాంతంలో వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు, లక్షల మంది స్థానభ్రంశం చెందారు. ఈ సంక్షోభం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా ప్రభావం చూపింది. ఇప్పటికీ దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి. అయితే సైనిక చర్యలు మరియు చట్టపరమైన వివాదాలు కొనసాగుతున్నాయి.
