Turkiye And Azerbaijan: భారత్లో ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు పాల్పడిన తీవ్రవాదులను అణచివేసేందుకు పాకిస్థాన్పై చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్ సిందూర్’ సందర్భంగా, పాక్కు బహిరంగ మద్దతు ప్రకటించిన తుర్కియే, అజర్బైజాన్లపై భారత్లోని వివిధ వర్గాలు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఈ దేశాలతో వాణిజ్య సంబంధాలను తెంచుకోవాలని భారతీయ వ్యాపార, పరిశ్రమల సంఘాలు నిర్ణయించాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాలు భారత్కు మద్దతు ఇస్తుండగా, ముస్లిం దేశాలలో తుర్కియే, అజర్బైజాన్ మాత్రమే పాకిస్థాన్ వైపు నిలవడం గమనార్హం. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ తీవ్ర చర్యలతో స్పష్టమైన సందేశం పంపాలని నిర్ణయించింది.
Also Read: ప్రధాని చెంతకు లోకేష్.. చంద్రబాబు నయా ప్లాన్!
అఖిల భారత రత్నాభరణాల దేశీయ మండలి (జీజేసీ) తుర్కియే, అజర్బైజాన్లతో అన్ని వాణిజ్య లావాదేవీలను నిలిపివేయాలని పిలుపునిచ్చింది. ‘‘దేశ సమగ్రతకు మద్దతుగా, ఆభరణ తయారీదారులు, వ్యాపారులు, టోకు విక్రేతలు ఈ దేశాలతో వ్యాపారాన్ని బహిష్కరించాలి’’ అని జీజేసీ చైర్మన్ రాజేశ్ రోళ్లే పేర్కొన్నారు. భారత రత్నాభరణ రంగం, ముఖ్యంగా బంగారం, వజ్రాల ఎగుమతులు గణనీయమైన ఆర్థిక ప్రభావం కలిగి ఉండటంతో, ఈ నిర్ణయం తుర్కియే ఆర్థిక వ్యవస్థపై గట్టి దెబ్బ కొట్టే అవకాశం ఉంది.
వ్యాపారుల సమాఖ్య బహిష్కరణ..
అఖిల భారత వ్యాపారుల సమాఖ్య (కెయిట్) తుర్కియే, అజర్బైజాన్ నుంచి∙దిగుమతులను నిషేధించాలని, ఈ దేశాలకు ఎగుమతులను ఆపాలని నిర్ణయించింది. ‘‘మన వ్యాపారులు ఈ దేశాల నుంచి ఎటువంటి వస్తువులనూ దిగుమతి చేయరు, వాటి కంపెనీలతో సంబంధాలు కొనసాగించరు’’ అని కెయిట్ ప్రతినిధి తెలిపారు. ఈ నిర్ణయాన్ని అమలు చేయడానికి వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ, విదేశీ వ్యవహారాల శాఖకు మెమొరాండం సమర్పించనున్నారు. అదనంగా, ఈ దేశాల్లో భారతీయ సినిమా చిత్రీకరణలను నిషేధించాలని, కార్పొరేట్ సంస్థలు అక్కడ పెట్టుబడులు ఆపాలని కెయిట్ డిమాండ్ చేసింది. ఈ చర్యలు భారత్ దౌత్యపరమైన, ఆర్థిక నిరసనను స్పష్టం చేస్తాయి.
విమానయాన ఒప్పందాల రద్దు..
తుర్కిష్ ఎయిర్లైన్స్తో ఇండిగో కుదుర్చుకున్న విమాన లీజింగ్ ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయాలని ఎయిర్ ఇండియా భారత అధికారులను కోరింది. 2023లో దిల్లీ–ముంబై–ఇస్తాంబుల్ మార్గంలో రెండు విమానాలు, సిబ్బందిని అందించే ఈ ఒప్పందం తుర్కియే పర్యాటక రంగాన్ని బలోపేతం చేస్తోంది. ‘‘పాక్కు తుర్కియే మద్దతు ఇవ్వడం విమానయాన భద్రత, వాణిజ్య ఒప్పందాలపై ప్రభావం చూపుతుంది’’ అని ఎయిర్ ఇండియా వాదిస్తోంది. అదనంగా, తుర్కియేకు చెందిన సెలెబి ఎయిర్పోర్ట్ సర్వీసెస్ ఇండియా లిమిటెడ్కు భారత్లోని విమానాశ్రయాల్లో (ముంబై, దిల్లీ, హైదరాబాద్, బెంగళూరు తదితరాలు) సేవల అనుమతులను భద్రతా కారణాలతో రద్దు చేశారు. ఈ కంపెనీకి 10 వేల మంది సిబ్బంది ఉన్నారు, వీరి స్థానంలో ఏఐ ఎయిర్పోర్ట్ సర్వీసెస్, ఏఐశాట్స్, బర్డ్ వరల్డ్వైడ్ వంటి భారత సంస్థలు సేవలు అందిస్తున్నాయి.
వాణిజ్య సంబంధాలు..
2024–25 ఏప్రిల్–ఫిబ్రవరి మధ్య భారత్ నుంచి∙తుర్కియేకు 5.2 బిలియన్ డాలర్ల (రూ.45,000 కోట్లు) ఎగుమతులు, 2.84 బిలియన్ డాలర్ల దిగుమతులు జరిగాయి. ఇవి భారత్ మొత్తం వాణిజ్యంలో 1.5%, 0.5% ఉన్నాయి. అజర్బైజాన్కు 86.07 మిలియన్ డాలర్ల ఎగుమతులు, 1.93 బిలియన్ డాలర్ల దిగుమతులు జరిగాయి, ఇవి 0.02%, 0.0002% మాత్రమే. తుర్కియే నుంచి మార్బుల్, యాపిల్స్, బంగారం, సిమెంట్, రసాయనాలు, అజర్బైజాన్ నుంచి రసాయనాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు దిగుమతి అవుతున్నాయి. ఈ బహిష్కరణ తుర్కియే ఆర్థిక వ్యవస్థపై గణనీయ ప్రభావం చూపవచ్చు, అయితే అజర్బైజాన్తో వాణిజ్యం స్వల్పంగా ఉండటం వల్ల ప్రభావం తక్కువగా ఉంటుంది.
అంతర్జాతీయ స్పందనలు..
ఆపరేషన్ సిందూర్కు అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలు భారత్కు మద్దతు తెలిపాయి, ఉగ్రవాదంపై భారత్ చర్యలను సమర్థించాయి. అయితే, తుర్కియే అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్దోగాన్ పాకిస్థాన్కు సైనిక, దౌత్యపరమైన మద్దతు ఇస్తామని ప్రకటించడం వివాదాస్పదమైంది. అజర్బైజాన్ కూడా పాక్కు సమర్థన ఇవ్వడం భారత్–తుర్కియే, భారత్–అజర్బైజాన్ సంబంధాలను దెబ్బతీసింది. ఈ బహిష్కరణ చర్యలు భారత్ దృఢమైన వైఖరిని, ఉగ్రవాదంపై రాజీలేని పోరాటాన్ని ప్రపంచానికి చాటనున్నాయి.
