Karimnagar Water Crisis: మానేరు జలాశయం.. కరీంనగర్, వరంగల్ జిల్లాలకు వరప్రదాయిని. ఖమ్మం, నల్గొండ జిల్లాల రైతులకు సాగునీరు అందిస్తోంది. కానీ ఇప్పుడు అదే జలాశయం కరీంనగర్వాసులకు డంప్యార్డుగా మారుతోంది. ట్రాక్టర్లతో చెత్త, మట్టి, కూల్చిన ఇండ్ల డేట్రిటస్తో నింపేస్తున్నారు. వర్షాల సమయంలో ఈ వేస్ట్ నీటిలో కలిసిపోయి చేపలకు ప్రమాదకరంగా మారుతున్నాయి. మరోవైపు పెరుగుతున్న మట్టి దిబ్బలతో జలాశయం నీటి నిల్వ సామర్థ్యం తగ్గిపోతోంది. ఇది కేవలం పర్యావరణ ప్రమాదమే కాదు, నగరం తాగు, సాగు నీటికి సంబంధించిన పెద్ద సమస్య.
డంపింగ్ యార్డ్గా మార్పు
మానేరు రిజర్వాయర్కు కరీంనగర్ మాత్రమే కాదు, ఉమ్మడి వరంగల్, సూర్యాపేట జిల్లాల్లోని పలు ప్రాంతాల రైతుల జీవనమే ఆధారపడి ఉంది. కానీ ఇటీవల కాలంలో నగరం అంతటి నుంచి తీసుకొచ్చే వేస్ట్ మట్టి, కూల్చిన భవనాల ధ్వంసాలు రిజర్వాయర్ పరిసర ప్రాంతాల్లో పేరుకుపోతున్నాయి. వీటిని డ్యాం లోపలికి పోస్తే వర్షాలు పడగానే నీటిలో కలిసిపోయి అధోభాగంలో మట్టి పొరలు ఏర్పడుతున్నాయి. దీని ఫలితంగా నీటి నిల్వ కెపాసిటీ క్రమంగా పడిపోతోంది.
నీటి నిల్వ సామర్థ్యంపై ప్రభావం
దిగువ మానేరు డ్యామ్ మొత్తం నీటి నిల్వ సామర్థ్యం సుమారు 24 టీఎంసీలుగా ఉండగా, గత కొంత కాలంగా అది సగానికి పడిపోయే స్థితికి చేరుకుంటోంది. డెడ్ స్టోరేజీ కనీస స్థాయికి నీరు పడిపోతే తాగునీటి సమస్య మొదలవుతుంది. ఇప్పటికే కొన్ని సందర్భాల్లో నీటి మట్టం 6–7 టీఎంసీల మట్టికి పడిపోయి, నగరంలో తాగునీటి సరఫరాలో ఇబ్బందులు ఏర్పడుతున్నాయి. డంపింగ్ వల్ల ఏర్పడే అవక్షేపాలు ఈ సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేసే ప్రమాదం ఉంది.
పర్యావరణం, ప్రజారోగ్యానికి ముప్పు..
మానేరు తీరంలోని నిత్యం డజన్ల కొద్దీ లారీల చెత్త తీసుకురావడం, డంప్ చేయడం జరుగుతోంది. చెత్తను కాల్చడం కూడా జరుగుతుండడంతో స్థానికులకు దట్టమైన పొగ, ఊపిరితిత్తుల సంబంధమైన ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ప్లాస్టిక్, కెమికల్ వేస్ట్ వర్షపు నీటిలో కలిసి డ్యాం జలాలను కలుషితం చేసే అవకాశం ఉంది. ఇది కేవలం పర్యావరణ దుష్ప్రభావమే కాకుండా, తాగునీటి నాణ్యతపై నిశితమైన ప్రమాదాన్ని కూడా సృష్టిస్తుంది.
పాలకుల తీరుపై విమర్శలు
స్థానికులు పలుమార్లు అధికారులకు ఫిర్యాదులు చేసినప్పటికీ, ఈ డంపింగ్ ప్రాక్టీసుపై పూర్తి స్థాయి నిర్వహణ, ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికలు ఇంకా పనిబడటం లేదని విమర్శలు వస్తున్నాయి. నగరం వ్యర్ధాలను సక్రమంగా నిర్వహించడానికి సరైన డంపింగ్ యార్డ్, రీసైక్లింగ్ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేయకుండా మానేరు ప్రాంతాన్ని ‘‘సులభ పరిష్కారం’’ లాగా ఉపయోగించడం పెద్ద విధాన లోపంగా కనిపిస్తోంది. ప్రజలు మాత్రం ప్రాణంగా భావించిన జలాశయం మట్టి గుట్టల కింద మునిగిపోకూడదని పటిష్టంగా డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
మానేరు రిజర్వాయర్ను కాపాడుకోవాలంటే ముందుగా దాని పరిసర ప్రాంతాల్లో చెత్త, మట్టి డంపింగ్ను నిషేధించాలి. నగర వ్యర్ధాలను ఒక అనుమతితో కూడిన డంపింగ్ యార్డ్లో నిర్వహించడానికి స్థిరమైన ప్రణాళిక అవసరం. ఇప్పటికే ప్రారంభించిన బయోమైనింగ్, రీసైక్లింగ్ ప్రాజెక్టులతో పరిస్థితి మెరుగుపడుతుంది.
